Er zijn diverse afschrijvingsmethoden, waarvan de lineaire methode, afschrijving op basis van annuïteiten de meest voorkomende zijn. Hieronder worden de kenmerken van beide methoden beschreven.
Lineaire methode
Bij de lineaire afschrijving zijn de jaarlijkse afschrijvingsbedragen gelijk (vast bedrag per jaar). De totale kapitaallasten zullen jaarlijks afnemen, aangezien de aan boekwaarde toegerekende rente zal dalen.
De voordelen van deze methode zijn:
Een evenredige spreiding van de afschrijvingslasten over de gebruiksperiode;
Een dalende rentelast over de gebruiksperiode, waarmee de budgetruimte die hierdoor ontstaat, ingezet kan worden voor de kapitaallasten van vervangingsinvesteringen.
De nadelen van deze methode zijn:
In het jaar van vervanging kunnen er budgettaire problemen ontstaan. De totale lasten van de nieuwe investering (onderhoud, afschrijving en rente) kunnen veel hoger zijn dan van de oude te vervangen investering. Immers de rentelasten van de oude investering zijn (zeer) laag;
Het totaal van de rente- en afschrijvingslasten heeft een jaarlijks dalend verloop.
Annuïtaire methode
Bij deze methode wordt de som van de jaarlijkse last van rente en afschrijving (de kapitaallast) gelijk gehouden.
Het voordeel van deze methode is:
Een jaarlijks gelijkblijvende som van de jaarlijkse last van rente en afschrijving, wat van belang kan zijn bij tariefstellingen en interne doorberekeningen. Dit dient idealiter gecombineerd te worden met een jaarlijks gelijkblijvende post voor onderhoudslasten.
Het nadeel van deze methode is:
In de eerste jaren van de levensduur vindt nauwelijks afschrijving plaats, waardoor de boekwaarde geflatteerd is ten opzichte van de bedrijfseconomische waarde;
Indien de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast meer dan 25% afwijken van de rentelasten die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend dan moet deze worden gecorrigeerd. Bij een annuïtaire methode is dit een arbeidsintensief proces.
De lineaire afschrijvingsmethode wordt principieel vanuit waarderingsgrondslagen als uitgangspunt genomen. Tevens zijn de administratieve lasten het laagst. De annuïtaire methode wordt toegepast waarbij tarieven van belang zijn en daar waar een onderhoudsvoorziening voor gebouwen is ingesteld. De annuïteitenmethode geeft stabiliteit in de samenhang van de heffingen.
Uitgangspunt 10
De lineaire methode wordt als uitgangpunt gehanteerd. De annuïtaire methode wordt toegepast bij investeringen:
waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven;
in gebouwen, waarvoor onderhoudsvoorzieningen zijn ingesteld.
Hoofdstuk 5.
Artikel 5.2
Afschrijvingsmethoden
Onderdeel van Nota waardering en afschrijving van materiële vaste activa