1.1 Aanleiding
Markten en standplaatsen zijn niet weg te denken uit het straatbeeld van de gemeente Vijfheerenlanden. Markten en standplaatsen verlevendigen het straatbeeld en zijn een verrijking van het voorzieningenaanbod voor inwoners en bezoekers van de gemeente. Om die redenen wil de gemeente Vijfheerenlanden standplaatsen en markten graag faciliteren en ervoor zorgen dat ze op locaties staan waar ze een bijdrage leveren aan de economie en het woon- en leefklimaat van de gemeente.
Doel: harmonisatie en actualisatie
De gemeente Vijfheerenlanden is op 1 januari 2019 ontstaan door de fusie tussen de voormalige gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik. De voormalige gemeenten beschikten over eigen beleidskaders voor weekmarkten, minimarkten en standplaatsen. Dit kan voor standplaatshouders, inwoners en ondernemers tot onduidelijke situaties leiden. Het is daarom gewenst het beleid van de drie voormalige gemeenten te harmoniseren. Het doel is één gezamenlijk markt- en standplaatsenbeleid te vormen. Het uitgangspunt van deze harmonisatie is dat er waar mogelijk wordt voortgebouwd op het bestaande beleid.
Daarnaast wordt dit moment aangegrepen om het beleid, waar nodig, bij de tijd te brengen (actualisatie). Vanwege ontwikkelingen in de ambulante handel en regelgeving omtrent schaarse vergunningen zijn er aanleidingen het beleid op elke punten te actualiseren.
Enquête markt- en standplaatsen
Tussen 20 juli en 9 augustus 2020 waren standplaatshouders, inwoners en ondernemers uitgenodigd voor een online enquête over het markt- en standplaatsenbeleid. Een papieren versie was beschikbaar. 210 mensen hebben de vragenlijst helemaal afgerond. De resultaten zijn meegenomen als advies op het markt- en standplaatsenbeleid van de gemeente Vijfheerenlanden.
Leeswijzer
In het vervolg van dit hoofdstuk is de huidige situatie toegelicht en zijn relevante ontwikkelingen beschreven. In hoofdstuk 2 worden de visie en doelstellingen van het markt- en standplaatsenbeleid beschreven. In hoofdstuk 3 volgt het beleidskader voor week- en minimarkten. In hoofdstuk 4 komt het beleidskader voor standplaatsen aan bod.
De praktische uitwerking van het marktbeleid volgt in de marktverordening en de regeling voor week- en minimarkten. Voor de standplaatslocaties bestaat al een praktische uitwerking in de Algemeen Plaatselijke Verordening gemeente Vijfheerenlanden (APV).
Opbouw beleidsstukken over de markt- en standplaatsen
1.2 Huidige situatie
Week- en minimarkten
De wekelijkse markt op woensdag in Vianen was vastgelegd in de marktverordening gemeente Vianen uit 2015. De voormalige gemeente kende twee minimarkten: een in Everdingen en een in Hagestein. Een minimarkt onderscheidt zich van een weekmarkt omdat er 3 tot 8 standplaatsen bij elkaar gesitueerd zijn en op dezelfde dag en tijden geopend zijn. Het beleid voor Vianen is beschreven in de locatiekeuze voor Markt- en Standplaatsen uit 2014.
De wekelijkse markt op donderdag aan de Westwal en Kerkstraat in Leerdam is vastgelegd in de marktverordening Leerdam 2015. De voormalige gemeente Leerdam kende een minimarkt: op zaterdag aan de Kerkstraat in Leerdam.
De warenmarkten van Zederik zijn vastgelegd in de verordening op marktgelden uit 2005; er was geen marktverordening met regulerende kaders zoals in Leerdam en Vianen. Voormalig gemeente Zederik telde zeven verschillende minimarkten: Ameide, Nieuwland, Lexmond, Hei- en Boeicop, Meerkerk, en Leerbroek (zaterdag en dinsdag).
Op de weekmarkten in Vianen en Leerdam loopt de afgelopen jaren het aantal standplaatshouders terug. Deze landelijke trend doet zich met name voor bij de standplaatsen in de non-food1 CVAH Rapport Proeven en ontmoeten: de kracht van de ambulante handel (2018). In tegenstelling tot de weekmarkten zijn de 10 minimarkten in de gemeente in 2020 goed gevuld en bieden een divers aanbod aan. Er zijn in 2020 geen signalen dat de standplaatshouders zich terugtrekken uit deze kernen. De standplaatsen dragen nadrukkelijk bij aan het lokale voorzieningenaanbod.
Uit de analyse van de huidige situatie blijkt dat het gewenst is het beleid om een aantal redenen te harmoniseren:
Er is behoefte aan een duidelijk en helder beleidskader voor de marktondernemers en vergunningaanvragers;
Er is behoefte aan duidelijkheid over de tariefstelling voor de markten en het gebruik van gemeentelijke faciliteiten, zoals stroom;
Een uitvoerbaar en hanteerbaar handhavings- en toezichtskader;
Minimarkten toevoegen aan het beleidskader voor markten.
Standplaatsen
Het huidige standplaatsenbeleid is gebaseerd op het beleid en locatiekeuze van de drie voormalige gemeenten Vianen, Leerdam en Zederik. Onder een standplaats wordt een enkel verkooppunt verstaan, anders dan markten met meerdere verkooppunten. Het is nodig om het beleid te harmoniseren om deze redenen:
Er is behoefte aan een duidelijk en helder beleidskader voor de standplaatshouders en vergunningaanvragers;
Een uitvoerbaar en hanteerbaar handhavings- en toezichtskader;
Duidelijkheid over het gebruik van gemeentelijke faciliteiten, zoals stroom;
Schaarse vergunningen
Het is nodig de regels de actualiseren in het markt- en standplaatsenbeleid. Standplaatsvergunningen zijn aan te merken als schaarse vergunningen. De Europese Dienstenrichtlijn en jurisprudentie geven aan dat schaarse vergunningen een beperkte geldigheidsduur moeten hebben. Dit betekent dat standplaatsvergunningen voor onbepaalde tijd niet meer zijn toegestaan.
Artikel 1.