Sanctiebevoegdheden zijn veelal geen gebonden bevoegdheden. Dat betekent dat er een zekere ruimte is voor afweging van het handhavingsbelang tegen andere belangen. Art. 3:4 Awb vergt dat die ruimte ook inderdaad voor een dergelijke afweging wordt gebruikt. De afwegingsruimte wordt overigens wel geringer in situaties dat door derden om handhaving is verzocht. De belangenafweging kan er toe leiden, dat in een concreet geval van handhaving mag of zelfs moet worden afgezien en de concrete situatie dus gedoogd mag/moet worden. Bestuurlijk gedogen is het niet optreden tegen een overtreding door een bestuursorgaan dat tot zodanig optreden in beginsel juridisch bevoegd en feitelijk in staat is. Hierbij wordt verondersteld dat het bestuursorgaan van die overtreding op de hoogte is of had moeten zijn.
Gedogen staat, als gevolg van allerlei incidenten en ongelukken, niet goed aangeschreven. In dergelijke gevallen is de publieke opinie vaak dat strenge handhaving het incident of het ongeluk had kunnen voorkomen. Maar incidenten en ongelukken zijn niet maatgevend voor de gehele handhavingspraktijk. Bovendien kan gedogen onder omstandigheden meer in overeenstemming zijn met het recht dan handhaven. Het belang van handhaving is niet altijd het meest zwaarwegende. Gedogen zou in beginsel beperkt moeten blijven tot uitzonderingssituaties. Hiertoe behoren onder andere overgangs- en overmachtsituaties.
Bestuurlijk gedogen is tevens aanvaardbaar in situaties waarin het door de wettelijke regeling beschermde belang uiteindelijk beter is gediend door gedogen en situaties waarin een zwaarwegender belang het gedogen rechtvaardigt. Daarnaast heeft de bestuursrechter het gedogen nader genormeerd.
Uit rechtspraak van de bestuursrechter blijkt dat gedogen:
in beginsel schriftelijk dient te geschieden;
voor een bepaalde, zo kort mogelijke termijn;
zo nodig onder het stellen van voorwaarden.
Op welke wijze de Gemeente Hilvarenbeek omgaat met gedogen is vermeld in de Regeling gedogen gemeente Hilvarenbeek, die als bijlage D is bijgevoegd.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.3.5
Bestuurlijk gedogen
Onderdeel van Integraal handhavingsbeleid 2021 gemeente Hilvarenbeek