De kwaliteit van de openbare ruimte wordt bepaald door het gebruik en de beleving van de ruimte door de gebruikers. Gebruikers beleven een ruimte in het donker anders dan overdag. In een historisch gebied vallen ’s avonds de historische elementen van een gebouw niet op. Verlichting kan ondersteunen in het behouden van het historisch karakter in de avond. Dit kan het avondgebruik, zoals tijdens koopavonden in winkelstraten, van deze gebieden bevorderen. Onderstaande factoren hebben invloed op de kwaliteit van de openbare ruimte:
Aanstraalverlichting;
Visuele geleiding en markering;
Verlichting van semi-openbare ruimte;
Reclameverlichting en bewegwijzering;
2.4.1Aanstraalverlichting
Het aanlichten van objecten, zoals gevels en kunstwerken, heeft veelal als doel om het object beter zichtbaar te maken en een bijdrage te leveren aan de sfeer van de ruimte3Via led verlichting is het gemakkelijk om kleur en sfeer van ruimtes aan te passen aan de wensen van de klant. (Persbericht10 november2011 Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV) Taskforce Verlichting). Hiermee is tevens de identiteit of het gewenste imago van de gemeente te versterken.
2.4.2Visuele geleiding en markering
In bepaalde gevallen is het niet zozeer noodzakelijk om de straten te verlichten, maar is een lichtpunt (oriëntatiepunt) al afdoende om het doel van de verlichting te waarborgen. Er zijn twee manieren om oriëntatieverlichting toe te passen: passief en actief. Passieve oriëntatieverlichting maakt gebruik van verlichting afkomstig van de auto’s zelf. Actieve oriëntatieverlichting beschikt over een eigen lichtbron.
Zowel de passieve als de actieve oriëntatieverlichting worden toegepast bij bochten op de belijning (in de vorm van kattenogen), op bepaalde obstakels (zoals rotondes en voetgangersoversteekplaatsen (VOP)). Daarnaast is het aanlichten van herkenningspunten (landmarks) een hulpmiddel voor het navigeren. Dit geldt voor toeristen of mensen met een visuele beperking (slechtzienden en ouderen).
2.4.3Verlichting van semi-openbare ruimte
Onder semi-openbare ruimte wordt de openbare ruimten verstaan die naar privé ruimten leiden maar waar onbekenden in principe niets te zoeken hebben. Dergelijke semi-openbare ruimten zijn bijvoorbeeld achterpaden / brandgangen. Verlichting in semi-openbare ruimten kan de woonomgeving een kwaliteitsimpuls geven. Het verlichten geeft specifieke gebruikers zicht en geeft extra comfort of sfeer.
2.4.4Reclameverlichting en bewegwijzering
Reclameverlichting en bewegwijzering zijn van invloed op het verlichtingsbeeld binnen een gemeente.
Reclame-uitingen komen in verschillende vormen voor, zoals verlichte reclameborden aan lichtmasten of in abri’s met verlichte reclamepanelen. Reclameverlichting levert voor gemeenten opbrengsten op maar heeft ook nadelige effecten voor de ruimtelijke kwaliteit. Zo brengt reclameverlichting vaak strooilicht voort, wat lichthinder veroorzaakt (zie volgende paragraaf). De gemeente is terughoudend met het aansluiten van reclame-uitingen op het openbare verlichtingsnetwerk. Dit betreffen in principe alleen de Abri’s en de reclame-uitingen in de plattegrondkasten. Deze Abri’s en plattegrondborden zijn aangesloten op het openbare verlichtingsnetwerk.
De bewegwijzering van de ANWB wordt vaak gecombineerd met de openbare verlichting.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.4
Ruimtelijke kwaliteit
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Medemblik houdende regels omtrent openbare verlichting