Voordat beleid ten aanzien van risicomanagement vastgesteld kan worden is het noodzakelijk de verschillende begrippen te definiëren. In dit hoofdstuk komen de verschillende begrippen met betrekking tot risico’s aan de orde en worden werkdefinities in het kader van deze nota en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersingen in de programmabegroting uiteengezet.
4.1.1.Risico
Risico: de kans op het optreden van een gebeurtenis met een negatief gevolg voor de organisatie.
Uit de definitie van een risico volgt dat een goede omschrijving van een risico drie elementen bevat:
Een kans op het optreden van een gebeurtenis (p<1)
Het gaat hier dus om een mogelijke gebeurtenis. Als iets 100% zeker is, is het geen risico meer.
Negatief gevolg
De negatieve gevolgen van een risico kunnen zowel financieel als niet financieel van aard zijn. We richten ons echter hoofdzakelijk op het in kaart brengen van de financiële gevolgen die de gebeurtenissen met zich meebrengen. Risico’s die mogelijk leiden tot aantasting van het imago van de gemeente dan wel andere niet-financiële gevolgen te weeg kunnen brengen, krijgen een aantekening (dan wel worden benoemd maar niet gekwantificeerd).
Een betrokkene, voor wiens rekening de negatieve gevolgen komen
De betrokkene is hierbij de gemeente Brunssum als organisatie of, waar van toepassing, een specifieke afdeling.
Als de kans op een gebeurtenis 100% is, maar de omvang van het negatieve gevolg nog niet duidelijk is, dan spreken we van een onzekerheid. In dat geval moet deze onzekerheid op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) door middel van een voorziening worden afgedekt. Een voorziening is altijd gebaseerd op een berekening.
4.1.2.Risicomanagement
Risicomanagement: het continue en systematisch doorlopen van de organisatie op risico’s met het doel gevolgen te voorkomen en de kans erop te verkleinen.
Risicomanagement is een cyclisch proces dat bestaat uit de volgende stappen.
Toelichting van het schema
Risico-identificatie: het in kaart brengen van de risico’s die samenhangen met de werkzaamheden en aandachtsgebieden (de pijlers van de programmabegroting), paragraaf 4.2.
Risico-analyse: risico’s kwantificeren; inschatten kans en gevolg, paragraaf 4.3.
Risicobeoordeling: alle risico’s naast elkaar zetten en prioriteren, paragraaf 4.4.
Maatregelen ontwerpen: benoemen van beheersmaatregelen die helpen de individuele risico’s te reduceren; verlagen van de kans en/of verlagen van het gevolg, waarbij altijd een kosten-baten analyse moet worden gemaakt met het doel risico’s beheersbaar te houden, paragraaf 4.5
Maatregelen uitvoeren: beheersmaatregelen uitvoeren teneinde risico’s te reduceren en hieraan verantwoordelijkheden koppelen, paragraaf 4.5.
Evalueren en rapporteren: evalueren van (wijzigingen in) het risicoprofiel, evalueren van opgetreden risico’s en van de effectiviteit van genomen beheersmaatregelen, paragraaf 4.6.
Deze stappen dienen voor de gemeentelijke organisatie minimaal tweemaal per jaar te worden doorlopen. Voor projecten is het een dynamisch proces en zal de frequentie afhankelijk van de fase waarin een project zich bevindt in voorkomende gevallen 1 x per kwartaal zijn.
4.1.3.Risicoprofiel
Risicoprofiel: een overzicht van de risico eigenschappen van een project of dienst/pijler. Dit resulteert in een integraal risicoprofiel van de gemeentelijke organisatie.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.1.
Begripsbepaling
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Brunssum houdende regels omtrent het managen van risico’s