In de openbare ruimte zijn talloze verschillende verschijningsvormen voor reclame-uitingen ontstaan. Het is moeilijk om ze exact te categoriseren omdat bij iedere categorisering veel tussenvormen bestaan en omdat voortdurend nieuwe vormen worden bedacht. Hierna volgt een aantal veel voorkomende en herkenbare vormen van reclame in de openbare ruimte . Deze vormen van reclame vormen het aanknopingspunt voor het beleid binnen de gemeente Den Helder.
Reclame-uitingen op gevels van gebouwen
Reclame-uitingen, aangebracht op of aan het gebouw, kunnen bestaan uit borden, losse belettering, lichtbakken of doeken, loodrecht, evenwijdig of schuin ten opzichte van het gevelvlak. De beeldtaal, het lettertype, de kleur en de vorm maken vaak deel uit van een herkenbaar bedrijfs- of productlogo.
Ondernemers hebben vooral belang bij het formaat: groot is beter dan klein, en er wordt altijd gestreefd naar een opvallende plek, liefst op het dak, boven de voordeur of goed zichtbaar op de gevel.
Gevelborden of constructies met losse letters worden meestal geplaatst op of boven de winkelpui of op dakranden. Daarbij is onderscheid te maken in evenwijdig geplaatste borden of dubbelzijdige (uithang)borden die dwars op de gevel worden bevestigd. Afhankelijk van de plaats, de afmeting en de vormgeving kan de reclame-uiting een positieve of negatieve toevoeging zijn aan het gevelbeeld. De karakteristiek van de omgeving speelt daarbij een belangrijke rol. Bij losse beletteringen blijft meestal meer zichtbaar van de gevel dan bij omvangrijke dichte panelen.
Naast borden en lichtbakken zijn er ook andere vormen van gevelreclame zoals gevelbeschilderingen, billboards op gevels en (inpandige) raamplakkaten of raamfolie. Zeker ramen op de verdieping, die geheel zijn dichtgeplakt met stickers, borden of folie, kunnen een armoedige sfeer oproepen in het straatbeeld. Let op dat alleen indien op de stickers, borden of folie reclame wordt gemaakt sprake is van een reclame-uiting. Zo niet dan is sprake van regulier welstandsbeleid wat wordt getoetst aan de algemene en gebiedgerichte criteria uit de welstandsnota (mogelijk sprake van welstandsexces).
Vlaggen, banieren en zonweringen
Het gaat hier om stofachtige materialen, loodrecht of langs de gevel opgehangen. Als vlaggen loodrecht aan de gevel worden geplaatst veroorzaken ze, versterkt door het wapperende karakter, een druk straatbeeld. Hier worden de vlaggen bedoeld die worden gebruikt voor reclamedoeleinden met of zonder naamsaanduiding .
Banieren zijn vlaggen waarvan de hoogte groter is dan de lengte. Deze worden evenwijdig (enkelzijdig) of haaks (dubbelzijdig) aan de gevel opgehangen. Ook zonweringen worden soms gebruikt voor reclamedoeleinden. Zowel op het uitgerolde doek als op de markiezen kunnen reclameafbeeldingen of - teksten worden geplaatst.
Vrijstaande reclameobjecten
Er zijn veel verschillende soorten vrijstaande reclameobjecten, soms in de vorm van verwijzingen naar adressen van bepaalde firma's, soms hoge masten met rondom vaak meerzijdige reclamevlakken. Deze masten zijn veelal gesitueerd langs snelwegen bij meubelboulevards en bedrijventerreinen, in ieder geval in de nabijheid van de bedrijven waarop de reclame betrekking heeft. Binnen de gemeente Den Helder zijn (tot op heden) nog geen masten geplaatst met meer dan tweezijdige reclamevlakken.
Vrijstaande reclameobjecten zijn vaak verlicht: verlichte reclamebakken, verlichte losse letters, beeldschermen, draaiende lichtobjecten, bewegende lichtbeelden, lichtkranten. Deze vormen van reclame trekken meestal sterk de aandacht en ze zijn daardoor zeer beeldbepalend.
Driehoeksborden bestaan uit drie borden met affiches in een metalen frame geplaatst bijvoorbeeld rond lantarenpalen. Sandwichborden zijn twee borden met affiches, vaak ook geplaatst aan de voet van lantarenpalen. Driehoeks- en sandwichborden worden vaak gebruikt als tijdelijke aanduiding voor evenementen.
Ondernemers maken soms gebruik van zelfstandige stoepreclame, die bestaat uit een uitklapbaar
bord, een verplaatsbaar swing-bord of 3D-object. Deze objecten worden tijdens openingsuren voor de zaak op het trottoir geplaatst.
Vrijstaand zijn ook vlaggenmasten en baniermasten. Ze worden meestal bij de entree van een bedrijf gesitueerd, soms verschillende op een rij. Ze zijn er in alle mogelijke formaten, ze hebben een tijdelijk of een permanent karakter.
Abri's en mupi's
Een abri is een bushaltehokje met verlichte tweezijdige vitrine met vaak dubbelzijdige reclameposters.
Een mupi is een permanent dubbelzijdig reclamebord waarbij één zijde wordt gebruikt voor commerciële doeleinden en een zijde voor publicaties van informatieve aard van de gemeente.
Billboards
Billboards zijn grote reclamepanelen (meestal wel 8 m2 of meer) die los zijn opgesteld langs wegen in het buitengebied en soms op pleinen en brede straten en lanen. Als ze zijn vormgegeven met lamellen, die met korte tussenpozen ronddraaien, kunnen er verschillende reclameboodschappen op één paneel worden getoond. Kenmerkend voor billboards is dat deze meestal niet bedrijfsgebonden zijn. Er wordt geadverteerd ten behoeve van meestal landelijke campagnes voor merken, artikelen of bedrijven. Billboards worden steeds vaker ook op hoge masten (reclamemasten) of aan blinde muren van een gebouw bevestigd.
Lichtmastreclame
Verlichte of onverlichte reclamebakken kunnen worden bevestigd aan een lichtmast. De lichtmasten bevinden zich meestal langs grote doorgaande wegen. De reclames verwijzen soms naar bedrijven
in de omgeving maar vaak zijn het gewoon algemene reclame-uitingen. De gemeente heeft bepaald waar het mogelijk is de masten te plaatsen, en heeft daarbij regels gesteld betreffende de veiligheid, vormgeving van zowel lichtmast als reclamebak.
Reclame op terrasschermen en parasols
Op terrassen bij horecagelegenheden wordt vaak gebruik gemaakt van parasols, terrasschermen en afscheidingen. De reclame-uitingen hebben betrekking op het horecabedrijf zelf of de bier- of ijsleverancier .
Reclame-uitingen op papierbakken, schakelkasten, haltepalen
Aan haltepalen bij bus en /of tramhaltes zijn ook vaak reclameobjecten bevestigd, die soms ook 's nachts goed te zien zijn door de toepassing van reflecterend materiaal. Dit geldt eveneens voor de (geplakte) reclame-uitingen op papierbakken en schakelkasten.
Mobiele reclameobjecten
Voertuigen kunnen voor reclamedoeleinden worden gebruikt door ze met reclameafbeeldingen en teksten te beplakken of door (grote) voorwerpen op het dak te plaatsen. Reclameobjecten kunnen ook op een aanhangwagen worden gezet, die tijdelijk ergens wordt geparkeerd. Onder mobiele reclameobjecten worden ook de zeppelins die voor reclamedoeleinden worden gebruikt, verstaan.
Sponsorreclames
Tijdelijke sponsorreclames worden vooral gebruikt bij eenmalige, tijdelijke festiviteiten, evenementen en bij culturele instellingen. Het gaat meestal om tijdelijke maar zeer grote stofdoekpanelen en banieren, soms zelfs hangend aan een zeppelin. Door het tijdelijke karakter wordt vaak verzuimd een vergunning aan te vragen en tegen de tijd dat van een handhavingactie sprake zou zijn is het evenement voorbij!
Spandoeken
Spandoeken worden ook steeds vaker gebruikt voor het maken van reclame, of het nu gaat om ideële reclame of om handelsreclame. De afmeting varieert van klein tot zeer groot. De laatste trend betreft de grote reclamespandoeken die tijdelijk aan de gevel of op het steigerwerk waar een verbouwing wordt uitgevoerd, zijn bevestigd. Door hun afmeting, vaak tientallen meters breed en vele verdiepingen hoog, hebben deze enorme doeken een groot, zij het tijdelijk effect, op de omgeving. Op internetsites spreken mensen zich voor of tegen dit visuele geweld uit. Sommigen ervaren de doeken door hun afmeting als kunst, anderen noemen het een schandelijke aantasting van het historische karakter van het pand en zijn omgeving. Indruk maken ze in ieder geval, je kunt er niet om heen, en dat is wat elke reclamemaker zich wenst.
Daarnaast is het spandoek opgespannen in een frame en strak getrokken door spanbanden ook aanzienlijk in populariteit gestegen. Deze worden evenwijdig aan de gevel geplaatst.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.1
Soorten reclame
Onderdeel van Beleidsregel van de gemeenteraad van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent reclamenota bedrijven in beeld