Loket
In onze gemeente is het ‘Loket Schulddienstverlening’ onderdeel van de gemeentelijke organisatie. Vanaf 2008 is dit loket in Purmerend te vinden en vanaf 2013 werkt het loket ook voor Beemster. Wij hebben al jaren een stevige integrale aanpak en kijken daarbij niet alleen naar de financiële problemen maar ook naar problemen rondom wonen, gezondheid, verslaving en de gezinssituatie.
Concrete voorstellen vanuit het Armoedebeleid
Voor het Armoedebeleid van Purmerend is in 2016 een actieve aanpak voorgesteld om meer aan te sluiten bij de realiteit van mensen. ‘De insteek was een andere manier van werken, een andere mindset; niet meer recht op, maar maatwerk naar behoefte. Actiever, eenvoudiger en dichtbij. Niet alleen gericht op het nu, maar met name op de lange termijn’2 Armoedebeleid Purmerend 2016.
Er staan in de notitie concrete voorstellen die grotendeels zijn gerealiseerd. De volgende voorstellen hadden betrekking op schuldhulpverlening:
Opnieuw kijken naar bemensing van loketten → mensen op de juiste plek.
Extra preventiemedewerker → intensiveren preventie, regie op samenwerking.
Inzet van budgetbeheer+ voor een brede doelgroep → terugdringen (externe) beschermingsbewindvoering.
In 2016 en 2017 alternatieve manieren zoeken om meer kinderen in armoede te bereiken → meer aansluiting zoeken bij vindplaatsen.
Voorstellen die zijn gerealiseerd:
Extra preventiemedewerker → intensiveren preventie, regie op samenwerking
De preventiemedewerkers zijn ingezet in het voorveld. Ze zijn goed bekend bij de maatschappelijke partners en hebben afspraken gemaakt met partijen, zoals woningcorporaties (vroeg eropaf) waardoor ze in individuele situaties sneller kunnen handelen. Juist omdat zij meer actief zijn in het voorveld kunnen ze vroegtijdig schakelen.
In 2016 en 2017 alternatieve manieren zoeken om meer kinderen in armoede tebereiken → meer aansluiting zoeken bij vindplaatsen
In de memo ‘Aanpak armoedebestrijding onder kinderen’ (2017) staan alternatieve manieren om kinderen te bereiken. Kinderen bereiken van uit de minimaregelingen samen met maatschappelijke partners en scholen was onvoldoende. We krijgen input van ouders en inwoners en er zijn diverse projecten gestart voor o.a. laaggeletterden, statushouders etc. Zo ook op het mbo om meer verbinding/contact met jongeren te krijgen. Er zijn spreekochtenden georganiseerd waar een nauwe samenwerking bestaat met schoolmaatschappelijk werk, sociaal raadslieden Clup Welzijn en de budgetcoach vanuit de opleiding reeds actief is.
Werk in uitvoering:
Opnieuw kijken naar bemensing van loketten →mensen op de juiste plek
Status: in de uitvoering is gekeken of er meer naar de voorkant geschoven moest worden om meer in te zetten op preventie. Eventueel meer huisbezoeken vanuit preventie en bekijken wie daarvoor geschikt is maar ook de aanpak in het kader van de crisismeldingen, ontruimingen en afsluitingen die worden gemeld.
De integrale uitvoering binnen het loket moet worden bekeken.
Inzet van budgetbeheer+ voor een brede doelgroep → terugdringen beschermingsbewindvoering
Budgetbeheer+ (interventie budgetcoach) is als pilot gestart in 2016 voor mensen zonder actuele schulden maar met een budgetteringsprobleem. Dit is inmiddels een structurele interventie in onze gemeente. Het is ontstaan met als doel de verwijzingen naar beschermingsbewindvoering terug te dringen d.m.v. preventieve coaching en de zelfredzaamheid van de burgers te vergroten om toekomstige financiële problemen te voorkomen. In de praktijk is gebleken dat er veel verwijzingen werden gedaan vanuit het netwerk met hulpverlening als ondersteuning, maar dat er niet altijd bewind nodig was. Door deze interventie is gebleken dat budgetbeheer+ voor de meeste burgers voldoende was om hun financiën op orde te krijgen en hun zelfredzaamheid te vergroten. Wij zagen hierdoor een kleine daling ontstaan van verwijzingen naar bewind. Er kon door de inzet budgetbeheer+ eerst ingezet worden naar preventief budgetbeheer of naar een budgetcoach. De insteek was om vanuit budgetcoaching de uitstroom vanuit het bewind op te pakken. Helaas is dit niet tot stand gekomen. In de praktijk is gebleken dat de behoefte breder was dan alleen het richten op ‘uitstroom’. Hier willen wij verder op ingaan en bekijken wat voor bewind voor de uitstroom nodig en mogelijk is.
In de notitie ‘Voortgang Armoedebeleid Purmerend’ (2017) is te lezen welke ontwikkelingen er zijn geweest. De laatste jaren hebben wij gezien dat de armoedeproblematiek verandert. Armoede staat nooit op zich en raakt mensen, met name kinderen, in hun dagelijks leven. De vraagstukken waar wij ondersteuning aan geven, komen vanuit de maatschappij. Hier spelen wij op in omdat ‘buiten’ voor ons leidend is. In de evaluatie minimaregelingen 2019 is te lezen dat armoede moeilijk in kaart te brengen is.
Wij hebben toch vanuit de voorstellen succesvolle interventies en projecten opgezet, maar wij zijn er nog niet. Er is een basis gelegd voor de doorontwikkeling van de schuldhulpverlening en voor een nieuw beleidsplan voor de komende jaren. We vinden dit nodig omdat de ontwikkelingen in het sociaal domein na de decentralisaties (2015) in een stroomversnelling zijn geraakt. Wij willen als gemeente inspelen op de landelijke maar ook op lokale ontwikkelingen. Er zijn inmiddels veel nieuwe wetenschappelijke inzichten, onder andere in de gedragswetenschappen, over de gevolgen van stress door financiële problematiek voor de zelfredzaamheid van mensen.
Ons vertrekpunt is er altijd op gericht om ‘meedoen’ mogelijk te maken. Dit betekent dat wij goed kijken naar de omstandigheden en wat hierbij past. Met dit nieuwe beleid, specifiek voor schuldhulpverlening, willen wij de realiteit onder ogen zien. Wij hebben aandacht voor doelgroepen waarvan wij zien dat ze baat hebben bij preventieve ondersteuning en voor mensen die minder zelfredzaam zijn en ondersteuning nodig hebben.
Wij kijken kritisch naar ons huidige loket, onze dienstverlening en integrale benadering om aan te sluiten op de leefwereld van onze inwoners.
Wettelijk kader
Omdat de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening een kaderwet betreft en daardoor veel beleidsvrijheid biedt, is het noodzakelijk om de samenhang met andere wetten mee te nemen bij het ontwikkelen van nieuw beleid.
In dit plan gaan wij verder in op de schuldhulpverlening. We ontkomen er niet aan dat er vaak sprake zal zijn van overlap met het armoebeleid. Het huidige Armoedebeleid wordt in 2021 geactualiseerd rekening houdende met de corona gevolgen en de aankomende fusie.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.1
Achtergrond
Onderdeel van BELEIDSPLAN INTEGRALE SCHULDHULPVERLENING 2021 - 2025