Afgelopen jaren zijn er veel veranderingen geweest die het erfgoed raken, zoals nieuwe wetgeving en veranderd provinciaal en landelijk erfgoedbeleid. Daarbij ligt de nadruk op de relatie van erfgoed met actuele maatschappelijke thema’s zoals klimaatverandering, verduurzaming en burgerparticipatie. De Erfgoedwet die in 2016 van kracht werd en de Omgevingswet die (vooralsnog) op 1 januari 2022 van kracht wordt, vormen de directe aanleiding om een nieuwe visie te formuleren voor het erfgoed in de gemeente.
Vóór de Erfgoedwet 2016 werd bij monumenten en archeologie, die nu deel uitmaken van het bredere begrip ‘erfgoed’, voornamelijk ingezet op het behoud en op bescherming van materiële sporen uit het verleden. De wetgever introduceerde met de Erfgoedwet 2016 een brede definitie van het begrip ‘erfgoed’. Daarnaast wordt er meer ingezet op beleving en benutting. Samen met de nieuwe Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. De Erfgoedwet bundelt bestaande wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland. De Omgevingswet zal leiden tot een meer integrale werkwijze met betrekking tot de beleidsvelden die het ruimtelijk beleid raken, waaronder ook erfgoed. Er worden nieuwe instrumenten geïntroduceerd die van belang zijn voor de omgeving en die op vele fronten tot een nieuwe manier van werken gaan leiden. Er is daarom de behoefte om in deze erfgoednota de visie van Oegstgeest over haar erfgoed vast te stellen en daarin een koppeling te maken met de veranderingen in het ruimtelijk beleid.
Het vigerende erfgoedbeleid en de erfgoedinstrumenten zijn geanalyseerd. Van de uitkomsten is een overzicht gemaakt dat in bijlage 2 te vinden is. Met deze erfgoednota worden verschillende leemtes in het erfgoedbeleid opgevuld en bestaande beleidsstukken en instrumenten geactualiseerd, waaronder het archeologiebeleid, het erfgoedregister en de cultuurhistorische waardenkaart.
De Provincie Zuid-Holland is zeer actief op het gebied van erfgoed en faciliteert gemeenten bij het uitvoeren van hun beleid. Zo is er een provinciaal erfgoedbeleid, een provinciaal uitvoeringsprogramma en zijn er mogelijkheden voor financiële bijdragen van de provincie aan de gemeenten voor het behoud en ontsluiting van erfgoed. Ook heeft de provincie een aantal wijzigingen vastgesteld ten aanzien van archeologie. Het provinciaal erfgoedbeleid is in deze nota geïmplementeerd.
Momenteel wordt in het erfgoedbeleid van het Rijk veel nadruk gelegd op de verbindende en maatschappelijke waarde van erfgoed. Zo wordt bijvoorbeeld gestimuleerd om erfgoed te gebruiken om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een dagbesteding te geven, zoals het gezamenlijk onderhouden van een monument. Ook kan gekeken worden naar hoe erfgoed ingezet kan worden tegen problemen die ontstaan door onder andere klimaatverandering, zoals het herstellen en benutten van historische watergangen voor de afvoer van overtollig water door hevige regenbuien. De gemeente wenst het erfgoed meer te benutten voor toekomstige transities en de vertaling daarvan is in deze nota uitgewerkt.
Artikel 1.2
Veranderend perspectief en beleid
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Oegstgeest houdende regels omtrent erfgoed