Ons erfgoed vertelt het verhaal van de rijke historie van Oegstgeest en geeft karakter en eigenheid aan de gemeente. In de ambitie is verwoord dat erfgoed het beste behouden blijft door het te beschermen, te benutten en te beleven. Beschermen duidt op het inzetten van (juridische) middelen tot het in stand houden van het erfgoed. Het benutten van erfgoed houdt in dat het erfgoed ook gebruikt wordt. Verantwoord gebruik is de beste voorwaarde voor de instandhouding. Om erfgoed te kunnen beleven is het noodzakelijk dat het toegankelijk en/of zichtbaar is en de informatie over het erfgoed ontsloten wordt door bijvoorbeeld het plaatsen van informatieborden.
De drie benaderingen van het erfgoed – beschermen, benutten en beleven - versterken elkaar en kunnen zo een blijvende betekenis van het erfgoed voor Oegstgeest waarborgen. Voor toekomstige ontwikkelingen die het erfgoed direct en indirect raken, zullen de drie invalshoeken van het erfgoedbeleid als referentiekader dienen.
Beschermen
Het is belangrijk dat beschermingsinstrumenten goed aansluiten op hetgeen beschermd dient te worden. Zo is het aanwijzen van een monument een goed instrument om een gebouw, een object of structuur te beschermen tegen sloop, te niet doen, beschadiging, verval of ontsiering. Het gaat om bouwkundige, architectuurhistorische, kunstzinnige waarden, waarbij zowel het exterieur als het interieur wordt beschermd. De aanwijzing van een beschermd dorpsgezicht is het instrument om de in de aanwijzing beschermde cultuurhistorische en landschappelijke waarden te beschermen. Het gaat daarbij vooral om ruimtelijke of stedenbouwkundige aspecten zoals het beschermen van bouwvormen en hoogten. De komende Omgevingswet verlangt dat in het kader van de ruimtelijke planning rekening moet worden gehouden met het erfgoed dat daardoor wordt geraakt. Om deze bescherming te waarborgen, voorziet deze nota in een actualisatie van verschillende beleidsstukken op het gebied van erfgoed.
Benutten
Als erfgoed niet meer voor de bestaande functie kan worden benut, zal een nieuwe functie moeten worden gezocht of gefaciliteerd. Zonder functie gaat erfgoed achteruit of zelfs verloren. De nieuwe functie zal de essentie van het behoud moeten respecteren. Anders verliest het erfgoed de reden van haar behoud: het actueel houden van sporen uit het verleden. De essentie van het behoud behoeft niet strijdig te zijn met integratie in hedendaagse structuren. Om deze reden dient cultuurhistorisch- en archeologisch onderzoek niet beperkt te worden tot het beschrijven en waarderen van erfgoed, maar dient het te worden gerelateerd aan de ontwikkelwensen met betrekking tot de plek waar het erfgoed zich bevindt. Bij ruimtelijke ontwikkelingen zal de gemeente daarom steeds zorgvuldig de erfgoedwaarden in kaart brengen. Deze zullen met de andere relevante belangen zoals economie, verkeer, wonen, groen, water en duurzaamheid tot een integrale afweging leiden met betrekking tot de voorgenomen ontwikkeling. Daarbij zal het behoud van de essentie van het erfgoed leidend zijn.
Deze integrale benadering van ontwikkelingen waarbij erfgoed betrokken is, vraagt een andere manier van werken van de gemeente waarbij veel interactie plaatsvindt tussen de verschillende beleidsvelden en veel kennis wordt uitgewisseld. Het is hiervoor noodzakelijk dat kennis over erfgoed in de organisatie permanent aanwezig is. Ook is het van zeer groot belang dat de gemeentelijke organisatie meer samenwerking zoekt met de erfgoedorganisaties in Oegstgeest en bij de Provincie Zuid-Holland, omdat dan gebruik gemaakt kan worden van bestaande kennis, structuren en financiële mogelijkheden.
Beleven
De beleving van het Oegstgeester erfgoed door een brede groep bewoners en bezoekers is belangrijk, omdat erfgoed vooral dan een bijdrage kan leveren aan waardering voor de omgeving, woongenot, educatie, maatschappelijke activiteiten, recreatie en toerisme. Daarom wordt er ingezet op het beter toegankelijk maken van erfgoed, zowel de fysieke toegankelijkheid van de verschillende erfgoederen als de toegankelijkheid van kennis van en informatie over het Oegstgeester erfgoed. Hierbij kan gedacht worden aan educatieprogramma’s, aansluiting op wandel- en fietsroutes, informatiepanelen en evenementen. Het erfgoedveld van Oegstgeest is bijzonder actief en betrokken en bestaat uit een aantal organisaties die geschiedkundige informatie publiceren en activiteiten organiseren rond het erfgoed (zie bijlage 4). Zij organiseren regelmatig activiteiten die de beleving van ons erfgoed bevorderen. Deze variëren van rondleidingen, lezingen tot de Open Monumentendag en het Osgerweekend. Deze activiteiten worden goed bezocht en er is veel belangstelling van binnen en buiten Oegstgeest. De gemeente gaat bevorderen dat de Oegstgeester scholen, cultuur- en erfgoedorganisaties, ouderenorganisaties en eigenaren van erfgoed zich actief voor de beleving van ons erfgoed gaan inzetten.
Artikel 2.2
Visie
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Oegstgeest houdende regels omtrent erfgoed