Gemeente als voorbeeld
(Her)inrichting van de openbare ruimte in diverse woonkernen in Vijfheerenlanden. Een kans daartoe is bijvoorbeeld aanwezig bij de herinrichting van de bestaand bebouwde gebieden in de gemeente. Ook werken we aan de uitvoering van de integrale visie openbare ruimte en het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2021-2025), met als voorbeeld het afkoppelen van het regenwater in de binnensteden van Vianen en Leerdam.
Tevens wordt er gekeken naar het verminderen van verharding daar waar nodig en in te zetten op communicatie hierover richting inwoners en ondernemers. Deze vergroening willen we gebruiken voor het aanplanten van bomen daar waar nodig voor het terug dringen van de hittestress in stedelijke gebied.
We ontwikkelen ons naar een organisatie die niet meer in teams of beleidsvelden denkt, als het gaat om duurzaamheid.
We onderzoeken de mogelijkheid om het gemeentelijk vastgoed de –daarvoor geschikte- daken en gevels te ‘vergroenen’. Een groen dak of groene gevel zorgt niet alleen voor een goede isolatie maar houdt ook meer water vast, voorkomt hittestress en zorgt voor meer biodiversiteit en groenbeleving.
Onze bermen gaan we extensief beheren. We zaaien ze in met een bloemenmengsel dat vriendelijk is voor bestuivende insecten. Dit doen we op goed zichtbare plekken waar veel mensen komen voor meer bewustwording en op plekken waar we verbindingen kunnen creëren tussen netwerken. Dit wordt uitgewerkt in het groen- en biodiversiteitsbeleid.
Ruimten rondom ons vastgoed richten we klimaatvriendelijk in met aandacht voor wateropvang en groen om zo hittestress en wateroverlast tegen te gaan.
Verder ondersteunen en doen we mee in de projecten insectenbermen, Prachtsloten en ondersteunen Utrechts Landschap in project Watersnip.
Samen aan de slag
Bewust bekwaam
Ons watersysteem en het groen wat daarbij hoort verbindt ons. Water- en groenbeleving stellen we centraler in onze ruimtelijke plannen, waaronder omgevingsvisie/-plan. Voor bewustwording koppelen we het goed voorbereid zijn op de gevolgen van klimaatveranderingen (hitte, droogte en wateroverlast) aan deze water- en groenbeleving. We zijn op dit moment bezig met het opstellen van een regionale adaptatie strategie (RAS) die we in samenwerking met de regio A5H, het waterschap en de provincies uitwerken.
Samen met het waterschap en maatschappelijke organisaties, maken we duidelijk hoe we samen het verschil kunnen maken door onder andere onze tuinen te vergroenen. Dit gaan doen we via diverse communicatiekanalen.
We zetten in op natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen.
Biodiversiteit bestaat uit planten en dieren. Om biodiversiteit op te bouwen kan het één niet zonder het ander. Veel diersoorten kunnen alleen overleven wanneer de juiste planten aanwezig zijn. Voor voedsel, voor schuilplaats en voor nestgelegenheid. Planten hebben vaak bepaalde diersoorten nodig voor bijvoorbeeld bevruchting, zodat deze soorten ook afhankelijk zijn van de aanwezigheid van deze soorten. Wanneer we de biodiversiteit willen opbouwen is het daarom van belang dat er balans wordt aangebracht tussen planten en dieren. Kortom, er dient een goed ecosysteem opgebouwd te worden. Hierbij is het niet voldoende om alleen aan te planten.
Wanneer de juiste voorwaarden voor dit ecosysteem aangebracht zijn, moet ook het beheer hierop aangepast worden, om instandhouding te verzekeren.
Door dit via verschillende communicatiekanalen te verspreiden wat de voordelen zijn van het biodiverser maken van de gemeente.
We houden gesprekken met de grote grondbeheerders in onze gemeente over ander beheer en terug dringen van de uitstoot.
Klimaatrobuust
We onderzoeken of financiële prikkels voor particuliere woningbezitters en huurders mogelijk zijn om initiatieven te stimuleren voor het ‘vergroenen’ van huis en tuin (korting regenton, goede communicatie en wijkgerichte aanpak voor het minder verharden van de tuin, etc.). Dit doen we in overleg met onder andere onze woningbouwcorporaties.
De uitkomst van de stresstest en het beleid uit de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptie borgen wij in onze omgevingsvisie en omgevings- en rioleringsplan. Dat doen we in nauwe samenwerking met de waterschappen en in dialoog met onze inwoners, bedrijven en andere externe partners waarbij de verantwoordelijkheden helder worden voor iedereen. Klimaatadaptatie wordt in ieder geval een integraal onderdeel van onze ruimtelijke plannen.
De versterking van de groen-blauwe structuren binnen en buiten de bebouwde kom.
Het opstellen van een hitteplan voor de gemeente Vijfheerenlanden. Waar niet alleen het hitteprotocol in op wordt genomen maar ook de locaties met hittestress in beeld hebben en met maatregelen aangeven hoe dit te verminderen.
Biodivers
De opbouw van biodiversiteit kunnen we alleen samen met onze inwoners en ondernemers doen. Het overgrote deel van de grond, in onze gemeente, is immers van particulieren. Zowel binnen als buiten de bebouwde kom willen we inzetten op het verhogen van de biodiversiteit. Binnen de bebouwde kom zorgen we zelf voor meer biodiversiteit in onze plantsoenen en bermen. Daarnaast stimuleren we onze inwoners om voor meer biodiversiteit te zorgen in hun tuinen.
Buiten de bebouwde kom bestaat ons grondgebied voornamelijk uit agrarische percelen en natuur. We werken nauw samen met natuur beherende organisaties en ondersteunen hen zo nodig bij het behouden en vergroten van de biodiversiteit in de natuurgebieden.
Voor de agrarische sector stellen we Landschapsbeleid op. Hierin zullen we ingaan op welke manieren we, met de boeren, kunnen zorgen voor meer biodiversiteit op de agrarische percelen.
We stimuleren natuurinclusieve en kringloop landbouw voor meer biodiversiteit en minder emissie. De landbouw is een belangrijk onderdeel van de oplossing voor het verbeteren van de natuur. We zoeken hiervoor samenwerking met het Nationaal Groenfonds, de LTO, Zuid-Hollandslandschap, Utrechts Landschap en lokale partijen zoals Natuur en vogelwacht en Den Hâneker en borgen het in de Landschapsvisie.
We gaan met onze samenleving aan de slag om onze openbare en particuliere ruimtes meer en meer om te vormen tot natuuroases. Met en op initiatief van inwoners, maatschappelijke organisaties zoals IVN, de tuinbranche, bedrijfsleven en de woningbouwcorporaties zetten we in op meer groen dicht bij huis en werkomgeving, met oog voor biodiversiteit. Dit kan door bijvoorbeeld groene parkeerplaatsen, groene daken en –gevels, meer vaste planten in openbaar groen. Dit doen wij als gemeente in ieder geval bij de (her)ontwikkeling van nieuwe woon-, werk- en recreatiegebieden. Dit borgen wij door helder groenbeleid en een integraal ontwerpkader voor de openbare ruimte.
Artikel 4.3.
Hoe doen we dat?
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden houdende regels omtrent samenhangend duurzaamheid