Landelijk afvalbeleid
De afvalwetgeving in Nederland is gebaseerd op de Europese wetgeving voor afvalstoffen. De doelstellingen zijn vastgelegd in het programma ‘Nederland circulair in 2050’. Het Rijk, gemeenten (VNG) en de organisaties voor afvalbeheer streven gezamenlijk naar een afvalvrije samenleving.
De laatste jaren zijn we steeds meer van een lineaire economie, waarin veel materialen worden verwijderd, via een keteneconomie met recycling aan het transformeren naar een circulaire economie. In een circulaire economie behouden materialen hun waarde. We streven naar zoveel mogelijk recycling van afvalstoffen, zodat deze weer kunnen worden ingezet als grondstoffen in nieuwe producten.
Figuur 2: Van lineaire naar circulaire economie
VANG-ambities
Een ambitie in kilogram restafval maakt inzichtelijk hoeveel grondstoffen en materialen in de keten blijven. Met alleen het aandeel afvalscheiding kan dit niet tot uitdrukking worden gebracht. Tevens is het met een vertaling van de ambitie naar kilogram huishoudelijk restafval mogelijk om de ambities rond afvalpreventie te tonen. Om een hoeveelheid van 100 kg restafval per inwoner per jaar in 2020 te realiseren dient immers niet alleen de hoeveelheid afvalscheiding fors toe te nemen (tot zeker 75%), maar dient tevens minder afval geproduceerd te worden. In de tabel hieronder zijn deze landelijke doelstellingen weergegeven.
Ambitie in
Maximale hoeveelheid restafval
per inwoner per jaar
Afvalscheidingspercentage
2020
100
75%
2025
30
Na 2025
< 30 (wensbeeld)
2050
Een volledig circulaire economie
Dit beleidsplan is gericht op het sluiten van de ketens (zie figuur 2) en daardoor op het gebruiken van minder grondstoffen en het creëren van minder restafval.
Landelijk Afvalbeheer Plan (LAP) 3
Gemeenten hebben een zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijk afval. Ook hebben ze een maatschappelijke opdracht om bij te dragen aan de genoemde VANG-doelstellingen. Daarmee dragen ze bij aan de totstandkoming van een circulaire economie. Deze zorgplicht is wettelijk vastgelegd in de Wet milieubeheer (Wm) en beleidsmatig uitgewerkt het derde Landelijke afvalbeheerplan (LAP 3). In LAP 3 is vastgelegd hoe we in Nederland moeten omgaan met ons afval. Het bevat doelstellingen van het afvalbeleid in Nederland en het beleid voor preventie en afvalbeheer. Tevens wordt het beleid voor traditionele afvalactiviteiten zoals inzamelen, recyclen, verbranden en storten beschreven. Daarnaast komt ook de relatie met de overgang naar een circulaire economie aan de orde. De gemeente heeft op basis van de Wm te allen tijde de regie over de inzameling.
Producentenverantwoordelijkheid
Voor een paar belangrijke afvalstromen binnen het huishoudelijk afval zijn de producenten verantwoordelijk voor de organisatie en financiering van de recycling ervan. Het gaat om:
Verpakkingen
Electrische en Elektronische apparaten
Aangezien gemeenten beschikken over de inzamelstructuren voor deze afvalstromen, zijn er afspraken gemaakt tussen gemeenten en het bedrijfsleven over de vergoedingen die gemeenten ontvangen voor de inzameling.
Statiegeld op plastic flessen (en blik)
Op 1 juli 2021 wordt het statiegeldsysteem uitgebreid. Er komt dan ook statiegeld op kleine plastic flessen van frisdranken en water. Met ingang van 31 december 2022 wordt ook statiegeld op blikjes ingevoerd. Producenten en importeurs zijn verantwoordelijk voor het nieuwe statiegeldsysteem en dragen hiervan de kosten. In de regelgeving is opgenomen dat per 1 januari 2022, 90 procent van de plastic flessen gescheiden moet worden ingezameld.
Matrassen en textiel
In april 2020 is met producenten van matrassen een akkoord bereikt over het aangaan van een vrijwillige producentenverantwoordelijkheid voor matrassen. Tevens heeft de Staatssecretaris het ‘Beleidsprogramma circulair textiel’ aan de Tweede Kamer gestuurd. Hierin wordt ook ingezet op een vrijwillige uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.
Manifest ‘Drenthe Van Afval Naar Grondstoffen’
Gemeente Meppel heeft op 19 oktober 2017 samen met de andere Drentse gemeenten het manifest ‘Drenthe Van Afval Naar Grondstoffen – samen op weg naar gemiddeld 100 kg huishoudelijk restafval in Nederland’ mede ondertekend.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.3.
Beleidskaders
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Meppel houdende regels omtrent afval