2.2.1 Huidig beleid West Betuwe
Het huidige beleid van de gemeente richt zich op het reguleren van de kamergewijze verhuur, waarvoor regels in de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) zijn opgenomen, en de huisvesting van arbeidsmigranten bij agrarische bedrijven.
Voor seizoenarbeiders is huisvesting bij agrarische bedrijven algemeen toegestaan voor een periode van enkele maanden. De voormalige gemeenten die nu de gemeente West Betuwe vormen, kenden hiervoor verschillende regelingen. Een van de voor te stellen maatregelen in het beleidsplan is het harmoniseren van deze regelingen.
Regelingen huisvesting seizoenarbeiders
Bij nagenoeg alle agrarische bedrijven in het buitengebied kan via het bestemmingsplan een vergunning worden verkregen voor een vorm van huisvesting van buitenlandse medewerkers op het agrarische bedrijf. In de oude gemeente Geldermalsen kan dat alleen op bedrijven binnen de hoofdbestemming “Landelijk gebied II”.
In alle plannen is op één of andere manier een begrenzing gelegd aan de omvang van de voorzieningen:
In de oude gemeente Lingewaal gaat het altijd om een afwijkingsprocedure waarbij sprake moet zijn van seizoenarbeiders die voor het betreffende bedrijf werkzaam zijn. De omvang van de voorzieningen moet in evenwicht zijn met de behoefte bij dat bedrijf. Dit wordt getoetst op het moment van aanvraag. Op voorhand is in de regels geen sprake van een maximaal aantal personen en/of maximale oppervlakte.
In de oude gemeente Neerijnen mogen niet meer dan 12 seizoenarbeiders worden gehuisvest in een maximale oppervlakte van 200m². Onder voorwaarden kan een afwijking worden verleend tot maximaal 32 seizoenarbeiders.
In de oude gemeente Geldermalsen is het mogelijk om voorzieningen tot maximaal 200 m² te realiseren in bedrijfsgebouwen. Hiervan kan niet worden afgeweken. In het ontwerpplan van het nieuwe bestemmingsplan is wel sprake van een verruiming indien de behoefte kan worden aangetoond.
In alle bestemmingsplannen wordt voorrang gegeven aan het realiseren van voorzieningen in gebouwen. Het gebruiken van woonunits/stacaravans komt pas in beeld als aangetoond kan worden dat de voorzieningen niet in gebouwen kunnen worden gerealiseerd.
Vanwege de Corona uitbraak heeft de gemeente tijdelijke maatregelen genomen voor de huisvesting van arbeidsmigranten. De agrarische bedrijven die tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten bieden zijn verantwoordelijk voor gezonde en veilige huisvestingsomstandigheden. Hoewel deze huisvesting binnen het bestaande bouwblok dient plaats te vinden, mag dit in overleg met ODR en de gemeente ook hierbuiten. Bij constatering van het corona virus moet voor een gelijkwaardig alternatief worden gezorgd als de arbeidsmigrant vanwege ziekte niet in zijn woonruimte kan blijven.
2.2.2 Beleid van de regio en de provincie
West Betuwe werkt ook als het om de huisvesting van arbeidsmigranten gaat samen met de andere gemeenten in de Regio Rivierenland. Over dit onderwerp is periodiek bestuurlijk en ambtelijk overleg. Het beleid richt zich vooral op het onderling afstemmen van het lokale beleid, het delen van kennis en ervaring en het gezamenlijk uitvoeren van projecten op het terrein van de huisvesting van arbeidsmigranten.
Het provinciale beleid richt zich op het ondersteunen en stimuleren van huisvestingsprojecten in de gemeenten en het verbinden van de gemeenten op dit terrein. Hiervoor is door de provincie een procesregisseur huisvesting arbeidsmigranten aangesteld. De provincie stimuleert met name de ontwikkeling van grotere huisvestingsvormen in of aan de rand van de bebouwing. Daar waar huisvestingslocaties afwijken van de bestemmingsplannen is afstemming met de provincie aan de orde.
2.2.3 Rijksbeleid
Het Rijk zet sinds 2019 in op integrale beleidsontwikkeling om mistanden in de werk- en woonomstandigheden bij arbeidsmigranten tegen te gaan.7Brief minister Koolmees c.s. aan de Staten-Generaal over arbeidsmigratie en sociale zekerheid (29861 nr. 48 d.d. 20 december 2019). Naar aanleiding van misstanden die tijdens de coronacrisis aan het licht zijn gekomen is het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten onder leiding van Emile Roemer ingesteld. Het aanjaagteam heeft inmiddels aanbevelingen gedaan.8Rapport ‘Geen tweederangsburgers; aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan’ 30 oktober 2020. Zo is een aanscherping van de eisen voor goede huisvesting voorgesteld. Daarnaast wordt een verhuurdersvergunning voorgesteld voor onder andere werkgevers en uitzendbureaus die woningen opkopen om arbeidsmigranten te huisvesten. Ook een vergunningsplicht voor uitzendbureaus kan bijdragen aan betere werk-, woon- en leefomstandigheden voor arbeidsmigranten. Tot slot zijn maatregelen voorgesteld om de inschrijving van arbeidsmigranten in de BRP beter te regelen, evenals de toegang van arbeidsmigranten tot de gezondheidszorg.
Om het realiseren van goede huisvesting voor arbeidsmigranten te stimuleren komt er een nieuwe (2e) tranche van € 50 miljoen voor de gemeenten beschikbaar.9Informatie hierover wordt opgenomen op de website woningmarktbeleid.nl van het ministerie van BZK en in een nog op te stellen nieuwsbrief. Daarnaast is er voor de woningcorporaties de tijdelijke stimuleringsregeling flexwonen, waarbij de investeringen in mindering gebracht mogen worden op de af te dragen verhuurdersheffing.