Het verstrekken van informatie aan en communiceren met arbeidsmigranten is belangrijk voor hun welzijn en functioneren in de samenleving. Zij kunnen snel in financiële moeilijkheden komen door uitbuiting omdat ze de Nederlandse taal niet goed machtig zijn en niet weten wat hun rechten zijn en bij welke organisaties ze terecht kunnen. Het gebrek aan kennis van de Nederlandse taal levert ook problemen op bij het betalen van boetes, wat voor escalatie van de te betalen bedragen zorgt, verder versterkt door het niet kunnen lezen/begrijpen van de incassobrieven. Een hindernis voor het regelen van financiële zaken voor arbeidsmigranten is het gebruik van DigiD. Hiervoor moet men namelijk ingeschreven staan in de BRP wat lang niet alle arbeidsmigranten weten.
We willen ook dat betrokkenen hier veilig en gezond wonen en de weg leren te vinden in onze samenleving. Ook bij een kortdurend verblijf is het van belang dat zij toegang hebben tot informatie over bereikbaarheid van huisarts, tandarts, hulpdiensten e.d. en registratie bij de RNI en in het nachtregister. Omdat een kort verblijf kan uitmonden in een langer verblijf, is het ook praktisch deze groep te informeren over de verplichting (en de daaraan verbonden voordelen) om zich na 4 maanden in te schrijven als inwoner van de gemeente.
Website
In navolging van een aantal andere gemeenten in en buiten Rivierenland komt er op de gemeentelijke website-informatie die specifiek is gericht op de arbeidsmigranten. De teksten zijn in het Nederlands, Engels en Pools. De Regio Rivierenland start in 2021 met het ontwikkelen van een regionaal kenniscentrum voor arbeidsmigranten. Wanneer dit operationeel is kan hiernaar vanuit de gemeentelijke website worden verwezen.
Informatie op de gemeentelijke website voor arbeidsmigranten
Hoe werkt registratie: in- en uitschrijving in de BRP of RNI en de aanvraag van een uittreksel BRP (algemene informatie en directe mogelijkheid voor in- en uitschrijven en aanvragen uittreksel)?
Welke zaken moet men regelen om in Nederland te wonen en te werken? Het gaat onder meer om een doorverwijzing naar de brochure ‘Nieuw in Nederland’ (beschikbaar in een groot aantal talen) van de Rijksoverheid, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en naar de websites ‘Polamb.nl’ (Polen in Nederland) en ‘Polonia.nl’.
Melden van ongelukken op het werk en overtredingen door de werkgever: doorverwijzing naar de Inspectie van het ministerie SZW.
Regels voor de huisvesting (bijvoorbeeld het maximaal aantal bewoners per kamer) en problemen met (de kwaliteit van) huisvesting: doorverwijzing naar de gemeente.
Belangrijke telefoonnummers en e-mailadressen: van hulpdiensten 112, huisartsenpraktijken, gemeente (vast contactpersoon), Platform ‘Beleid Arbeidsmigranten’, ambassades.
Informatie over het leven in Nederland en West Betuwe: onder meer over taalonderwijs, zwemmen en zwemonderwijs, recreatiemogelijkheden, openbaar vervoer en de belangrijkste verkeersregels, het afsluiten van een zorgverzekering, afvalscheiding en -inzameling, mogelijkheden op de reguliere woningmarkt (huur en koop), algehele gedragsregels en voorkómen van overlast.
Voorlichting op het terrein van de gezondheidszorg (in samenwerking met de GGD).
Mogelijkheid om open vragen te stellen die worden doorgezonden naar een vast contactpersoon.
Informatie bij werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters
De meeste essentiële informatie voor arbeidsmigranten dienen in het Nederlands, Engels, Duits en Pools op een duidelijk herkenbare plaats voor arbeidsmigranten te worden opgehangen bij huisvesters die hen onderdak bieden. Ook is het wenselijk dat werkgevers en uitzendbureaus deze informatie ophangen. De gemeente zal hiervoor een concept tekst aanleveren. Het gaat met name om belangrijke telefoonnummers (met betrekking tot calamiteiten, gezondheidszorg, werkomstandigheden, enz.) en informatie over gebruikelijke regels in Nederland. Vanzelfsprekend kan een huisvester hier zijn eigen huisregels aan toevoegen.
Welkomstpakket
Om arbeidsmigranten wegwijs te maken in Nederland en West Betuwe, wordt voorgesteld iedere in de BRP of RNI geregistreerde arbeidsmigrant een welkomstpakket aan te bieden. Dit omvat een paar praktische zaken zoals verlichting op de fiets of om de arm (veel arbeidsmigranten voeren in het donker meestal geen verlichting), een folder met informatie over wonen en werken in West Betuwe, de regels die daarbij gelden en belangrijke (e-mail)adressen en telefoonnummers.
Contactpersoon
Daarnaast is het voorstel bij de gemeente een contactpersoon aan te wijzen die het vaste aanspreekpunt is voor iedereen die betrokken is bij het verblijf van arbeidsmigranten: werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters, maatschappelijke organisaties, hulpdiensten en uiteraard de arbeidsmigranten zelf. Ook de overige inwoners kunnen met vragen over arbeidsmigranten bij deze persoon terecht. De contactmedewerker zet vragen uit in de gemeentelijke organisatie en andere organisaties en koppelt antwoorden weer terug. Ook kan hij zij als vaste vraagbaak c.q. vertrouwenspersoon voor de arbeidsmigranten optreden. De medewerker is via de website van de gemeente of via email of telefoon bereikbaar.
Gesprekken en platform
De ervaring leert dat het beeld van arbeidsmigranten bij de eigen inwoners niet altijd positief is. Soms is dat beeld gebaseerd op door hen ervaren overlast (die samen kunnen hangen met de leefstijl maar ook met de huisvestingssituatie van arbeidsmigranten), soms is mogelijk ook sprake van vooroordelen. Omgekeerd weten we niet hoe arbeidsmigranten over onze samenleving denken en welke problemen zij ervaren. Het is daarom belangrijk het gesprek met elkaar aan te gaan met als doel tot wederzijds begrip en uiteraard het oplossen van ervaren knelpunten te komen. Een van de actiepunten op basis van het beleidsplan is daarom het organiseren van dergelijk gesprekken. Dit kan bij gebleken belangstelling de basis vormen voor een vervolgens in te stellen ‘platform arbeidsmigranten’ dat periodiek bijeen komt om lopende zaken te bespreken. Naast de gemeente kunnen hieraan werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters, maatschappelijke organisaties, inwoners en natuurlijk arbeidsmigranten zelf deelnemen. Via het platform kunnen arbeidsmigranten worden gestimuleerd deel te nemen aan de samenleving (o.a. het verenigingsleven).
Onderwijs en scholing
De arbeidsmarkt verandert. Werkgevers geven aan dat zij in toenemende mate behoefte hebben aan werknemers die op mbo-niveau 3 en 4 zijn geschoold in plaats niveau 1 en 2. Dat geldt ook voor arbeidsmigranten. Zeker voor de hier langer of permanent verblijvende arbeidsmigranten kan dan ook sprake zijn van (bij-)scholing. Dat is het belang van de bedrijven maar ook van de arbeidsmigranten zelf. Het levert tevens een bijdrage aan hun integratie in de samenleving. In de bijeenkomst van november 2020 is ervoor gepleit de samenwerking te zoeken met het mbo-onderwijs als het gaat om deze (bij-)scholing. In het geval van West Betuwe zijn dat de Fruit Tech Campus, het ROC Rivor en Helicon.
Als het gaat om gezinnen met kinderen is vaak extra aandacht nodig voor de kinderen. Zeker in de eerste jaren van hun verblijf gaan arbeidsmigranten er van uit dat ze hier tijdelijk wonen en veel heen en weer pendelen tussen Nederland en het land van herkomst. Zij en hun kinderen leren daarom de Nederlandse taal niet goed. Doordat de ouders lange dagen werken blijft er soms weinig tijd voor de kinderen over. Kinderen lopen daardoor taalachterstand op, met als bijkomende gevolgen weinig contacten met andere kinderen en soms moeilijk gedrag. Uiteraard geldt dit niet voor alle arbeidsmigranten en zijn er verschillen per nationaliteit. 16 Het Kennisplatform Integratie & Samenleving (KIS) heeft hierover in december 2019 een kennisatelier georganiseerd De gemeente zal hier aandacht aan besteden door voorlichting aan de gezinnen en het in gesprek gaan met de basisscholen in hoeverre de problematiek zich concreet in West Betuwe voordoet. Om kinderen een betere start op de basisschool te geven kunnen zij vanaf de leeftijd van ongeveer 2,5 jaar voor- en vroegschoolse educatie (VVE). In West Betuwe zijn er mogelijkheden voor deze kinderen in de vorm van extra ondersteuning in de kinderopvang. De samenwerking met het basisonderwijs zorgt ervoor dat de overstap vervolgens naar groep 1 zo soepel mogelijk gaat.
(Preventief) gezondheidsbeleid
Als gevolg van de coronacrisis is er meer aandacht voor de gezondheidssituatie van arbeidsmigranten. Duidelijk is geworden dat slechte en krappe huisvesting, maar ook het niet goed regelen van het vervoer naar het werk de kans op infectieziektes als corona vergroten. Daarnaast is het ook voor arbeidsmigranten noodzakelijk een goed preventief gezondheidsbeleid te ontwikkelen gericht op een gezonde leefstijl, waaronder het tegengaan van overmatig alcoholgebruik. Bij de gezinnen gaat het tot slot om de jeugdgezondheidszorg. De zorgtaken hiervoor worden uitgevoerd door GGD Gelderland-Zuid. De gemeente zal samen met de GGD bezien of hiervoor de (preventieve) gezondheidszorg voor arbeidsmigranten extra aandacht behoeft. Hierbij wordt samengewerkt met ketenpartners rondom de opvang en integratie van deze doelgroep.
Artikel 5.2
Informatie en communicatie
Onderdeel van Beleidsplan Huisvesting Arbeidsmigranten West Betuwe