Verspreid over de gemeente hebben we een breed aanbod aan voorschoolse voorzieningen dat bestaat uit kinderdagopvang, peuteropvang en gastouders. Dit aanbod is vrijwel geheel vraag gestuurd: er ontstaat pas aanbod als er vraag is. Dit komt omdat zowel de kinderopvang (kinderdagopvang en gastouderopvang) als de peuteropvang een dusdanige financieringsvorm hebben, dat ze vraagafhankelijk zijn.
In Vijfheerenlanden ziet het bereik er als volgt uit:
In de kolom “totaal” staat het aantal 2- en 3-jarigen per kern en in de kolommen “KDV”, “PO” en “GOB” staat het bereik, dat wil zeggen het aantal 2- en 3-jarigen per kern dat gebruik maakt van een kinderdagverblijf, een peuteropvang of gastouderopvang (data begin 2021).
Doordat de gegevens uit de gemeentelijk basisadministratie op woonplaats waren en de gegevens van de aanbieders op postcode, lopen ze niet overal helemaal synchroon op postcode/woonplaats niveau (bijvoorbeeld Hagestein: 4 kinderen van 2 jaar en 6 kinderen bereikt). Voor het overgrote deel geeft het plaatje wel een goed beeld.
Uit dit overzicht blijkt dat 73% van de 2- en 3-jarigen in Vijfheerenlanden gebruik maakt van een voorschoolse voorziening. Dit is aanzienlijk lager dan gemiddeld in Nederland, waar het gebruik van voorschoolse voorzieningen rond de 87% ligt (Monitor bereik voorschoolse voorzieningen 2017).
Omdat we slechts één meting hebben gedaan en deze data (nog) niet structureel bijhouden, kunnen we hier geen conclusies aan verbinden, anders dan dat het bereik in Vijfheerenlanden laag lijkt. Ook naar de redenen voor niet-gebruik kunnen we nu slechts gissen.
In totaal maken er 168 peuters met een indicatie voor voorschoolse educatie, dus de peuters met een gesignaleerd risico op een achterstand of een gesignaleerde achterstand, gebruik van voorschoolse voorzieningen. Het grootste gedeelte hiervan maakt gebruik van een peuteropvang, slechts 11 zijn ingeschreven op een kinderdagverblijf. Omdat de gegevens over het totale aantal peuters met een VE-indicatie momenteel niet uit de systemen van de GGDrU te halen is, kunnen we niets zeggen over het percentage kinderen met een VE-indicatie dat we nu bereiken. Wel is het bereikte aantal peuters met een VE-indicatie hoger dan het aantal peuters met een VE-indicatie dat we op grond van de theoretische berekening van het CBS in Vijfheerenlanden hebben, namelijk 135.
Meer dan de helft (92) van de bereikte peuters met een VE-indicatie woont in Leerdam, circa een kwart (45) woont in Vianen en de overige bereikte peuters met een VE-indicatie (31) wonen verspreid over de rest van de gemeente.
Sinds het derde kwartaal van 2020 draait in Leerdam de pilot “Peuterplus”. Dit is een gecombineerd product van peuteropvang en jeugdhulp. Hierin worden peuters geplaatst, die door meervoudige problematiek eigenlijk niet op een reguliere peuteropvang passen. De Peuterplus werkt met kleine groepen onder leiding van een pedagogisch en een jeugdhulp medewerker.
Naast de kinderopvang en peuteropvang hebben we nog meer voorschools aanbod. Vanuit de bibliotheek wordt Boekstart georganiseerd, een programma om ouders al vlak na de geboorte van hun kind op het belang van (voor)lezen te wijzen en dit te stimuleren. Verder ondersteunt de bibliotheek ook de kinderdagverblijven en peuteropvang.
Daarnaast draait in Leerdam het programma “Opstapje”. Dit programma is bedoeld om gezinnen met kinderen die een VE-indicatie hebben, al eerder dan in de peuterleeftijd te ondersteunen. Opstapje leert ouders en kinderen vanaf 18 maanden in groepen met elkaar spelen als voorbereiding op deelname aan de peuteropvang. Door Corona ligt de uitvoering hiervan momenteel grotendeels stil. Op meerdere plekken in Vijfheerenlanden wordt gesproken over invoering van Opstapje.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.1
Voorschools aanbod
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden houdende regels omtrent voor- en vroegschoolse educatie