De burgemeester is primair verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in zijn/haar gemeente. Artikel 174 van de Gemeentewet bepaalt dat de burgemeester is belast met het toezicht op de openbare samenkomsten en vermakelijkheden alsmede op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij behorende erven. De burgemeester is bevoegd bij de uitoefening van het toezicht, bedoeld in het eerste lid, de bevelen te geven die met het oog op de bescherming van veiligheid en gezondheid nodig zijn. De burgemeester is belast met de uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het in het eerste lid bedoelde toezicht met de uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het toezicht op de voor het publiek openstaande gebouwen. Horecabedrijven vallen onder voor het publiek openstaande gebouwen.
Door of namens de burgemeester worden exploitatie- en andere horecavergunningen verleend. Sinds de invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet zijn de bevoegdheden van het college opgelegd aan de burgemeester. Deze verleent nu ook de drank- en horecavergunning. Door decentralisatie van het toezicht op de naleving van de Drank- en Horecawet door ondernemers en paracommerciële rechtspersonen is het toezicht de verantwoordelijkheid van de gemeente geworden.
Verder beschikt de burgemeester over een scala aan bestuurlijke middelen om de openbare orde en veiligheid te beschermen. In bepaalde situaties kan de burgemeester de vergunning intrekken of de inrichting sluiten. Binnen de keten houden verschillende gemeentelijke diensten en instanties zich bezig met handhaving. Het betrokken team ondersteunt de burgemeester in diens verantwoordelijkheid voor openbare orde en veiligheid, de uitvoering van de bestuurlijke handhaving en streeft daarbij naar consistente en consequente handhaving. Vanuit het team Publiek worden de horecagerelateerde vergunningen behandeld.
De politie is als 24-uursfrontlineorganisatie belast met advisering, toezicht en handhaving (wijkpolitie) ten aanzien van openbare inrichtingen (lees: horecabedrijven). Het werkterrein kent soms overlappingen met andere (politiële) aandachtsvelden zoals zeden, vuurwapens, milieu en geweld. Naast de gemeente kan de politie, evenals Verispect B.V., optreden als er sprake is van het overtreden van bepalingen van de Drank- en Horecawet en de Wet op de kansspelen. De korpschef verleent toestemmingen en legitimatiebewijzen in het kader van Wet op de particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus.
De feitelijke constatering van een incident dan wel overtreding van een vergunningvoorschrift vindt in de regel plaats door de politie. In veel gevallen wordt hiervan proces-verbaal opgemaakt. Een procesverbaal is een ambtshalve opgemaakt woordelijk verslag van een handeling of bevinding of proces. Wanneer er niet wordt geverbaliseerd, maar de politie wel optreedt (bijvoorbeeld beëindigen overtreding) wordt dit optreden gemuteerd.
Op grond van artikel 3 Politiewet heeft de politie tot taak het in ondergeschiktheid aan het bevoegde gezag en in overeenstemming met de geldende rechtsregels zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en hulp te verlenen aan hen die deze behoeven. Dit betekent dat de politie bevoegd is om zelfstandig -zonder tussenkomst van het bevoegd bestuursorgaan- het strafbare feit te beëindigen en een horeca-inrichting daartoe, met of zonder toestemming van de exploitant, te ontruimen en te sluiten.
De brandweer ziet toe op het Gebruiksbesluit, op basis van dit besluit verleent de brandweer de gebruiksvergunningen en -meldingen en ziet toe op naleving van het besluit. In de vergunning c.q. melding worden voorschriften gesteld die de veiligheid van de bezoekers in de openbare inrichting regelen. Met name brandvoorschriften spelen hierbij een grote rol.
Het team Veiligheid, Toezicht en Handhaving van de gemeente richt zich onder meer op geluid(soverlast) veroorzaakt door horeca. In dat kader ziet de eenheid milieu, in overleg met de politie en omgevingsdienst Midden- en West Brabant, toe op naleving van de geformuleerde voorwaarden.
Het OM zorgt ervoor dat strafbare feiten worden opgespoord en vervolgd. Daarvoor wordt samengewerkt met de politie en andere opsporingsdiensten. De officier van justitie leidt het opsporingsonderzoek. Het OM houdt ook toezicht op de goede uitvoering van het vonnis van rechters; boetes moeten worden betaald, gevangenisstraffen uitgezeten, taakstraffen goed uitgevoerd.
Het houden van toezicht op de naleving van de Drank- en Horecawet is een belangrijke taak van de gemeente en de politie.
Hoofdstuk 2.
Artikel 3.1
Toezicht
Onderdeel van Beleidsregel van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena houdende regels omtrent horeca