Om als nieuwe gemeente West Betuwe te kunnen sturen op de winkelstructuur moet het bestaande beleid van de voormalige gemeenten geharmoniseerd worden. Uit de analyse van de winkelmarkt in West Betuwe blijkt dat deze kwetsbaar is. De hoofdambitie is een ‘gebundelde deconcentratie’ van het dagelijkse winkelaanbod. Er is daarmee weinig aanleiding om grote wijzigingen, die de bestaande balans kunnen verstoren, na te streven. Vanuit de ambities uit 3.1 wordt de volgende winkelstructuur nagestreefd:
Hoofdcentrum Geldermalsen: Het meest diverse centrumgebied in de gemeente met onder andere een zo divers mogelijk winkelaanbod. Daarvoor is een grote aantrekkingskracht door de boodschappenfunctie een voorwaarde. Moderne supermarkten en goed bezoekgemak zijn daar een belangrijk onderdeel van.
Dorpscentrum Beesd: Een dorpscentrum met een volwaardig eigen boodschappenaanbod aan het Dorpsplein, aangevuld met lokale speciaalzaken, diensten en horeca aan de Voorstraat.
Grote Dorpssteunpunten Waardenburg en Haaften: Hier is het de ambitie om een volwaardige supermarktvoorziening te bieden. Daarmee is er blijvend perspectief voor enkele direct omliggende publieksfuncties. Ook in Meteren is het de ambitie om een volwaardige supermarktvoorziening te bieden. Vanwege de nabijheid tot Gelder-malsen-Centrum is een ruim aanvullend winkelaanbod hier niet gewenst.
Kleine Dorpssteunpunten Vuren, Heukelum, Asperen, Deil, Herwijnen: Hier is het de ambitie om een kleine supermarkt te behouden.
In principe zijn nieuwe detailhandelsontwikkelingen buiten de bovenstaande gebieden niet gewenst. Daarop zijn twee relevante uitzonderingen te noemen:
Volumineus: Bepaalde winkels richten zich op de verkoop van volumineuze artikelen en hebben daarvoor dusdanig grote uitstallingsruimte nodig dat inpassing in de centrumgebieden problematisch is, bijvoorbeeld een grote bouwmarkt of trampolinewinkel. Vanuit die ruimtelijke argumenten kan perifere vestiging op een centraal gelegen locatie in de gemeente worden overwogen. Het is niet wenselijk zomaar overal dit type winkels toe te staan. Veiligheid is bijvoorbeeld, met consumentenverkeer op bedrijventerreinen, een zorg. Op de aangewezen locaties in Gelder¬malsen (Oudenhof), Waardenburg (Achterweg) en Beesd (Parkweg) zitten deze winkels niet in de weg van het normale (bedrijfsmatige) gebruik van deze terreinen (reeds ingericht op aanwezigheid kantoren/winkels/privé verkeer). Voor een verdere toelichting zie hoofdstuk 4.
Ondergeschikte verkoop boerderij: Vanuit de ambities voor een levendig, economisch gezond en toeristisch aantrekkelijk platteland 11Coalitieakkoord West Betuwe 2020-2022. is in beperkte mate verkoop mogelijk bij agrarische bedrijven. ‘De boer’ mag in deze bedrijven in beperkte mate (zie hoofdstuk 4) producten verkopen als ondergeschikte nevenactiviteit van de agrarische bedrijfsvoering.
Dynamische behandeling belang standplaatsen
Standplaatsen zijn een aanvulling op de winkelstructuur. Wanneer winkelaanbod wegvalt, neemt het belang van standplaatsen voor de leefbaarheid toe. Deze tijdelijke voorzieningen zijn zowel een verkooppunt voor dagelijkse artikelen als een ontmoetingsplek in het dorp. Waar geen permanente winkelvoorzieningen haalbaar zijn, wordt daarom prioriteit gelegd bij het vormgeven/instandhouden van minimarkten. Het huidige standplaatsenbeleid biedt hiervoor reeds passende juridische kaders (beoordeling vergunningen, etc.). Momenteel ligt het gebied voor het stimuleren van standplaatsen in het zuidoosten. Waar winkelaanbod wel aanwezig is, wordt terughoudend omgegaan met nieuwe standplaatsen. Verse producten zijn voor kleine supermarkten namelijk juist een belangrijke factor voor een gezonde exploitatie.
Centra met sterke mix van publieksfuncties!
Nu door corona de winkel- en horecasector zwaar onder druk staan zijn de publieke voorzieningen nog meer op elkaars aantrekkingskracht aangewezen dan reeds het geval. De bundeling van publieke bezoekdoelen zorgt ervoor dat centrumgebieden relevant blijven en dat er voldoende publieke aantrekkingskracht blijft bestaan. Naast winkels en horeca gaat het dan bijvoorbeeld ook om maatschappelijke functies zoals de bibliotheek, het dorpshuis, zorgfuncties (incl. nieuwe woonvormen), recreatieve voorzieningen en dienstverleners. Samen bieden deze functies genoeg relevante bezoekmotieven om ook in de toekomst levendige centrumgebieden te hebben in West Betuwe. Dit streven voor bundeling van voorzieningen vraagt om een flexibele houding met betrekking tot het verruimen van bestemmingen in centrumgebieden, om transformatie van winkelvastgoed mogelijk te maken (bijvoorbeeld naar zorg).
Supermarktinitiatieven
Ondanks het beperkte draagvlak zijn initiatieven voor uitbreiding van supermarkten te verwachten. Significante uitbreidinging in gebieden met beperkt draagvlak kan voor verdringing zorgen binnen de wenselijke structuur. Hier moet zeer zorgvuldig mee worden omgegaan.
Dorpssteunpunten en Dorpscentrum: Indicatief kan worden gesteld dat voor het Dorpscentrum en de Grote Dorpssteunpunten een maat van maximaal 1.000 m2 wvo passend is en voor Kleine Dorpssteunpunten een maat van maximaal 500 m2 wvo. Grotere supermarkten op die locaties zouden al snel bovenlokaal publiek moeten trekken om te functioneren, waardoor verdringing binnen de wenselijke structuur kan plaatsvinden.
Geldermalsen-Centrum: In Geldermalsen-Centrum zijn, vanuit de gewenste functie als Hoofdcentrum bovenlokaal functionerende supermarkten juist wenselijk. Supermarkten in het centrum van Geldermalsen hebben een verzorgingsfunctie voor onder andere inwoners van Geldermalsen, Meteren, Buurmalsen en Tricht. Modern supermarktaanbod in Geldermalsen-Centrum dient deze inwoners, en zorgt door de trekkracht voor een goed vestigingsklimaat voor overige functies (ambitie voor een gevarieerd winkelaanbod). Momenteel is één supermarkt aan de kleine kant voor die functie (< 1.000 m2 wvo). Op basis van de beschikbare marktruimte in dit verzorgingsgebied is de gewenste schaalvergroting hier haalbaar (zie ook bijlage A en §5.3).
De Plantage: De ontwikkeling van een nieuwe supermarkt in de nieuwbouwwijk De Plantage is omwille van navolgende redenen niet gewenst:
Deze visie zet in op toekomstbestendige winkelgebieden in Meteren en Geldermalsen. Voor beide gebieden is de boodschappenfunctie essentieel. Het supermarktaanbod in Meteren wordt vernieuwd en in Geldermalsen-Centrum is de uitbreiding van een supermarkt gewenst.
De wijk Plantage wordt een belangrijk onderdeel van het toekomstige draagvlak voor het winkel-aanbod in Geldermalsen en Meteren. Het gebruiken van de beperkte marktruimte (bijlage A) voor een kleine buurtsupermarkt in De Plantage dient niet het grotere belang, daar hebben inwoners van Buurmalsen of Tricht bijvoorbeeld weinig aan.
Inwoners van De Plantage hebben op zeer korte afstand het (vernieuwde) Meterse dorpssteun-puntvoorhundagelijkseaankopenenwonenopmax.10minutenfietsenvanhetcompleteboodschappenaanbod in het centrum van Geldermalsen. Een supermarkt in de wijk zelf is niet noodzakelijk voor de inwoners om in hun dagelijkse benodigdheden te voorzien.
Artikel 3.2
Visie winkelstructuur
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente West Betuwe houdende regels omtrent de ontwikkeling van de detailhandel