De gemeente/omgevingsdienst heeft verschillende taken en verplichtingen op het gebied van bodemkwaliteitsbeheer. De taken en verplichtingen komen voort uit wettelijke regels en/of beleidskaders. Indien de gemeente op basis van een wet bevoegd gezag is, heeft zij bepaalde taken. Deze komen aan de orde in tabel B2.3. Als de gemeente zelf initiatief neemt is zij te beschouwen als private partij. De verplichtingen die hieruit voortvloeien komen aan de orde in tabel B2.4.
Tabel B2.3 Gemeente als bevoegd gezag m.u.v. Wbb (publiekrechtelijk)
wettelijkkader
naamAmvB
taak
toelichtingtaak
registratie /documentatie
Wet bodembescherming
- zorgplicht art. 13 Wbb
- preventie bodemverontreiniging
- bodembeheerplan / verordeningen
- opgave onderzoeksgevallen en gevallen van ernstige verontreiniging (o.b.v. artikel 41 Wbb)
- melden gevallen bodemverontreiniging en calamiteiten aan Wbb bevoegd gezag
- beoordelen mogelijk ernstige gevallen en nieuwe gevallen van bodemverontreiniging
- register meldingsformulieren
- register / beoordelingsformulieren
- uitvoering werkzaamheden in het kader van het budget Decentralisatie Uitkering bodem
- bodemsanering meenemen in ruimtelijke ontwikkelingen
- Bodemloket: informatieverstrekking over verontreinigde locaties
- sanering ernstige bodemverontreiniging (saneringsregeling Wbb of BUS)
- onderzoek (laten) doen
- beschikkingen aanvragen en melden
- sanering begeleiden
- onderzoeksrapport
- overzicht beschikkingen
- saneringsverslag
- handhaving binnen en buiten inrichting
- artikel 6 t/m 11 (AMvB), artikel 13 (Zorgplicht), artikel 72 (verplicht bodemonderzoek) en artikel 95 (bestuurlijke handhaving)
- handhavingsverslag
- uitvoering gebiedsgerichte aanpak grondwater
- het bevoegd gezag Wbb kan uitvoeringstaken in het kader van gebiedsgerichte grondwaterbeheer overdragen aan andere besturen
- monitoring van de voortang
- communicatie betrokken instantie en bedrijven
- overige taken
- verhaalacties entameren en begeleiden
- begeleiding, voorlichting, advisering bij onderzoek en sanering in opdracht van Wbb bevoegd gezag/ waterschap/ derden
- correspondentie
- brochures
- verplichte aankoop bij ernstige bodemverontreiniging (artikel 56 t/m 63 Wbb)
- bewonersregeling Wbb: op verzoek van eigenaar/bewoner aankoop woningen
wettelijkkader
naamAmvB
taak
toelichtingtaak
registratie /documentatie
AMvB’s op basis van de Wet bodembescherming*
Besluit bodemkwaliteit
- verantwoordelijk voor bodemkwaliteit binnen eigen beheersgebied
- standstill principe toepassen
- beoordelen kwaliteit toe te passen grond (toetsen aan klasseniveau) met behulp van Risicotoolbox
- toezicht herkomstlocatie en toepassingslocatie
- meldingen via centraal meldpunt
- verslagen toezicht en handhaving
- generiek beleid
- functiekaart opstellen, waarop de functies wonen en industrie binnen het eigen beheergebied zijn aangegeven. Zonder deze functiekaart kan alleen grond en baggerspecie worden toegepast die voldoet aan de achtergrondwaarde voor schone gebieden in Nederland (Achtergrondwaarde – AW2000)
- functiekaart beheren
- functiekaart
- gebiedsspecifiek beleid
- opstellen bodemkwaliteitskaart volgens nieuwe regels (zoals opgenomen in bijlage J van de Regeling) en een bodembeheernota opstellen, waarin de lokale normen worden gemotiveerd en vastgelegd
- handhaven gebiedsspecifiek beleid
- bodembeheernota
Activiteitenbesluit
- controle en handhaving ondergrondse tanks
- registratie meldingen en saneringen
- controle saneringen
- controle en handhaving in gebruik zijnde tanks
- register meldingen
- controleverslagen
- controleverslagen
- actie Tankslag
- voorlichting geven (inventariseren tanks)
- begeleiding Actie Tankslag
- financiering (eventueel )
- brochures
- controle en handhaving bodemlozingen
- registratie omvangrijke lozingen
- verlenen ontheffing registratie van niet op de riolering aangesloten percelen
- register
- correspondentie
- register
* In deze tabel zijn alleen de AMvB’s opgenomen waarbij de afdeling bodem van de gemeente bepaalde taken heeft. Bij overige AMvB’s bij de Wbb, zoals Besluit Overige Organische Meststoffen, Stortbesluit Bodembescherming en Infiltratiebesluit Bodembescherming is de gemeente geen bevoegd gezag of houdt een andere afdeling binnen de gemeente zich hiermee bezig. Voor meer informatie over deze AMvB’s wordt verwezen naar de Leidraad Bodembescherming.
wettelijkkader
naamAmvB
taak
toelichtingtaak
registratie /documentatie
Waterwet
- slibbeheer gemeentelijke wateren
- onderzoek kwaliteit gemeentelijke waterbodems onderhoud en sanering gemeentelijke waterbodems (deel)sanering in kader van nautisch baggeren
- onderzoeksrapport
- saneringsverslag
- saneringsverslag
Wijzigingsbesluit Bodemenergie- systemen
Activiteitenbesluit en Besluit lozen buiten
inrichtingen
- afhandeling meldingen kleine gesloten systemen
- vergunningverlening (OBM) voor grotere gesloten systemen >70kW)
- algemene regels en voorschriften met betrekking tot de bescherming van de bodem en ondergrond bij gebruik bodemenergie
- verwerking via OLO of AIM
- opname systemen in WKO tool
- controle en handhaving bij aanleg, gebruiksfase en bij buitengebruikstelling
- Toezien op efficiënt gebruik bodemenergie
- Buitengebruikstelling en verwijderen koelvloeistoffen bij beëindiging systeem
- controleverslag
Omgevingsvergunning
(Wabo/Wm)
- vergunningverlening
- bodemvoorschriften opnemen in vergunningen
- bodemvoorschriften
- controle en handhaving vergunningen
- toetsen nul/eindsituatie-onderzoeken
- toetsingsverslag
- controle en handhaving AMvB’s en art. 10.2 Wm en Hoofdstuk 17 Wm
- controleren op storten buiten de inrichting en calamiteiten
- controleverslag
Wabo (voorheen besluit kwaliteitseisen handhaving milieubeheer)
hoofdstuk 7 Bor en hoofdstuk 10
Mor
- opstellen handhavingsbeleid en jaarlijks uitvoeringsprogramma
- op grond van art. 2 en 3 van het besluit moeten deze beleidsgerichte taken worden uitgevoerd
- handhavingsbeleidsplan en
-programma
- beheer en registratie handhavingsgegevens
- bewaken uitvoeringsprogramma met geautomatiseerd systeem
- registratie gegevens (aantal controles, overtredingen, handhavingsbeschikkingen, p.v.’s, ontvangen klachten)
- geautomatiseerd systeem handhaving
- rapportage en evaluatie
- rapportage over mate waarin doelen zijn bereikt en of afspraken (activiteiten) zijn nagekomen
- periodiek rapportage
Wms (voorheen Wet milieugevaarlijke stoffen)
- controle en handhaving (artikel 64)
- zorg dragen voor de bestuursrechtelijke handhaving in overleg met inspectie en provincie
- handhavingsverslagen
wettelijkkader
naamAmvB
taak
toelichtingtaak
registratie /documentatie
Omgevingsvergunning voor bouwen/ Woningwet
- opstellen Bouwverordening
- bodemonderzoek/bodemkwaliteitskaart en –toets vastleggen in bouwverordening
- controleren of bodemkwaliteit open erven en in gebieden voldoet aan gestelde eisen
- tekst bouwverordening
- verlenen omgevingsvergunning voor bouwen
- opnemen bodemvoorschriften in de omgevingsvergunning voor bouwen
- bodemvoorschriften
- controle en handhaving
- beoordelen en controleren bodemtoets omgevingsvergunning voor bouwen
- verlenen ontheffing bodemtoets
- register beoordelingsformulieren
- correspondentie
Wet op de ruimtelijke ordening
- bodembescherming garanderen
- bodemparagraaf in bestemmingsplan
- bodemparagraaf
- controle en handhaving
- bodemtoets bestemmingsplanprocedures
- bodemtoets omgevingsvergunning (artikel 19 procedure)
- toetsingsverslagen
Wet openbaarheid van bestuur/ verdrag van Aarhus
- verzorgen informatie en communicatie
- verzorgen bodemloket (intern en extern)
- op verzoek ter beschikking stellen gegevens over bodemkwaliteit
- correspondentie
- makelaarsformulieren
Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen
- bijhouden beperkingenregister en
-registratie
- verzorgen informatie en communicatie
- inschrijven beperkingenbesluiten in register en doorgeven aan de landelijke voorziening
- op verzoek aangegeven of er een beperking (bijv. saneringsplicht, gebruiksbeperking) op een bepaald perceel rust
- register beperkingen (voorheen kadastrale registratie)
- correspondentie
Besluit uitvoeringskwaliteit bodembeheer (opgenomen als hoofdstuk 2 in het Besluit bodemkwaliteit)
- kwalibo: alleen werken met erkende bodemintermediairs
- besluiten baseren (bijv. verlenen vergunning, afgegeven beschikking) op bodemonderzoek dat is uitgevoerd door een daarvoor erkend onderzoeksbureau
- erkenning bij Bodem+
Tabel B2.4 Gemeente als eigenaar (privaatrechtelijk)
wettelijkkader
naamAmvB
verplichting
toelichting
registratie /documentatie
Wet bodembescherming
- sanering in eigen beheer
- melden voorgenomen sanering
- saneren indien gemeente zelf eigenaar/- gebruiker/ veroorzaker is
- onderzoeksrapport
- saneringsverslag
- monitoringrapportage
- zorgplicht art. 13 wbb
- preventie bodemverontreiniging bij uitvoeren eigen werken
- werkwijzer / werkafspraken
AmvB’s op basis van de Wbb
Besluit bodemkwaliteit
- melding van hergebruik grond en bouwstoffen
- aantonen kwaliteit van grond en bouwstoffen
- registratie
- keuringsverslagen en certificaten
- register meldingsformulieren
- toepassingseisen naleven
- bij toepassing voldoen aan generiek danwel gebiedsspecifiek kader, toetsing kwaliteit aan ontvangende bodem
- toetsingsresultaat
Activiteitenbesluit
- naleving regels bij gemeentelijke ondergrondse tanks
- KIWA-keuringen laten uitvoeren
- bodemonderzoek
- keuringsverslag
- onderzoeksrapport
Wet milieubeheer
- preventie bodemverontreiniging
- aanvraag omgevingsvergunning/ melding doen i.h.k.v. AMvB
- stimuleren hergebruik grond
- toe te voegen bodemonderzoek bij aanvraag vergunning dient te zijn uitgevoerd door daarvoor erkende instantie
- initiëren van faciliteiten voor hergebruik (grondbank)
- haalbaarheidsstudie grondbank: in eigen beheer of in samenwerking
Besluit melden Bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen
- melden transport verontreinigde grond
- indien van toepassing: omschrijvingsformulier en/of transportbegeleidingsbonnen invullen
- bij afvoer van niet-gevaarlijk afval, zijnde bedrijfsafval naar depot/reiniger: melden transport, invullen en overleggen omschrijvingsformulier en transport-begeleidingsbonnen
- bij afvoer grond naar werk: buiten de locatie alleen permanente begeleidingsbrief
- bij afvoer gevaarlijk afval: lmv-formulier, melden transport, invullen omschrijvings-formulier en transportbegeleidingsformulier
- registratie transportbegeleidingsbonnen en omschrijvingsformulieren
Burgerlijk Wetboek
- bodemonderzoek en saneringen
- afdekken risico’s en aansprakelijkheid
- onderzoeksrapporten
- clausules bij overdrachtsakten
2.7 Verdeling bevoegdheden[34]