Wat maakt Meppel nu typisch Meppel? We omschrijven het op onze website als: geluk, gastvrij, ondernemend, knooppunt, groen, karakteristiek. Met woorden die onze gemeente kenmerken en uitdrukken waarom het leven hier goed is. Daar zijn we trots op. We noemen het Meppel Diep Geluk.
Vraag aan onze inwoners wat typisch Meppel is en ze noemen: het vele water, poort van Drenthe, het kleinschalige cultuurland- schap met oude boerenerven of het open ontginningslandschap met lange smalle kavels, de karakteristieke lintdorpen, onze historische binnenstad. Dat alles laat zien wat Meppel typisch Meppel maakt.
Inwoners beschrijven ons erfgoed als: historisch relevant, met prachtige gevels, kenmerkend voor de omgeving, bijzonder, identi- teitsbepalend, uniek, authentiek.
Ons erfgoed van stad en land vertelt het verhaal van Meppel. Waar we vandaan komen, wie we zijn en hoe we ons nu ontwikkelen.
Erfgoed is onderdeel van een omgeving waarin we ons vertrouwd voelen, waarmee we ons verbonden voelen. Daarom willen we voor Meppel belangrijk erfgoed behouden. We willen het niet alleen be- houden, maar het ook gebruiken en ervan kunnen genieten.
Met deze visie maken we werk van erfgoed. We willen richting en uitvoering geven aan de omgang met ons bijzondere Meppeler erfgoed. Dat stelt ons in staat om heldere keuzes te maken, nu en straks. Want er komt veel op ons af: leegstand, herbestemming, energietransitie, klimaatverandering, woningbouw. Opgaven die van grote invloed zijn op onze leefomgeving. We vinden het belangrijk dat Meppel in de toekomst herkenbaar blijft. Dat kan als we bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen de cultuurhistorische kwaliteiten van stad en land koesteren.
Erfgoed is een schakel tussen heden, verleden en toekomst. Ons erfgoed inspireert en verbindt bewoners. Het zorgt dat mensen zich thuis voelen in onze gemeente. Typisch Meppel, Diep Geluk!
Waarom juist nu een erfgoedvisie?
In de afgelopen jaren kwam er vanuit de politiek meer aandacht voor het erfgoed van Meppel. Een eerste aanleiding voor het opstel- len van een erfgoedvisie was de vaststelling van de Erfgoedver- ordening (28 september 2017). De raad constateerde dat heldere afwegingskaders voor de aanwijzing van gemeentelijke monumen- ten ontbraken. In een motie werd opgeroepen om beleids- en afwe- gingskaders voor het cultureel erfgoed op te stellen.
Het Coalitieakkoord (2018-2022) benadrukte vervolgens de groei- ende aandacht voor erfgoed: “Meppel heeft een historisch stads- beeld en dat is een belangrijke waarde, ook toeristisch gezien.
Tegelijkertijd schrijven we de geschiedenis van de stad nu en dat willen we op z’n Meppels doen. We stellen een kwaliteitsmanifest op, waarin we laten zien dat we het cultuurhistorische willen koes- teren en tegelijkertijd ruimte willen bieden om nieuwbouw te plegen met inzet op kwaliteit van de stad. We willen ook op deze aspecten kunnen toetsen bij ontwikkelingen in de stad. We vinden het van belang dat we, onafhankelijk van projecten en ontwikkelingen in de stad, een lijn kunnen kiezen op basis van de cultuurhistorische waarde van een pand. Voor de panden die we waardevol vinden voor de stad, stellen we specifieke kaders vast en handelen hier- naar. Vooraf bepalen we wát we waardevol vinden en willen koes- teren. We consulteren daarbij partijen als Stichting Oud Meppel en het Cuypersgenootschap.” (bron: Startnotitie Erfgoedbeleid Mep- pel). Ook veranderingen in wetgeving nopen tot bezinning op de integrale omgang met erfgoed.
In 2016 verviel de Monumentenwet uit 1988. Een deel van de wet ging over naar de nieuwe Erfgoedwet en een deel gaat over naar de toekomstige Omgevingswet (verwachte inwerkingtreding op 1 ja- nuari 2022). Met de Omgevingswet wordt de huidige Structuurvisie vervangen door een Omgevingsvisie. Daarin beschrijft de gemeente hoe ze met het cultureel erfgoed in de leefomgeving omgaat en hoe de instandhouding ervan is geborgd. In de Omgevingswet worden onder meer de volgende zaken ondergebracht: vergunning (arche- ologische) rijksmonumenten; (bescherming) stads- en dorpsgezich- ten; monumentencommissie; cultureel erfgoed in omgevingsplan; en (aanwijzing) provinciale en gemeentelijke monumenten. Deze erfgoedvisie is dan ook niet los te zien van de gemeentelijke Om- gevingsvisie. Zie bijlage 1 voor welke uit de samenleving betrokken partijen hebben deelgenomen aan het proces van participatie.
De Erfgoedwet en de Omgevingswet maken samen een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. Boven de stip- pellijn is aangegeven wat de Erfgoedwet regelt. Onder de stippel- lijn staat wat straks onder de Omgevingswet valt. Dat is bijvoor- beeld de instandhoudingsplicht voor monumenten.
De Meppeler aanpak
Het opstellen van deze erfgoedvisie doet de gemeente uiteraard niet alleen. We hebben de inbreng gevraagd van relevante profes- sionele partners en collega’s, erfgoedorganisaties, vrijwilligers, inwoners en raadsleden. Daarbij stonden de volgende kernvragen vanuit de gemeente centraal: “Hoe ontwikkelen wij actueel en bij de schaal van Meppel passend integraal erfgoedbeleid dat recht doet aan onze cultuurhistorische kwaliteiten, dat leidt tot een beter besef van ons erfgoed, en dat kan rekenen op breed draagvlak bij de diverse doelgroepen. Welke onderwerpen in het erfgoed vindt Meppel van belang om te duiden en voor de toekomst te behouden en te integreren. Hebben we voldoende zicht op alle gebouwen die monumentaal waardig zijn?”
De raadsleden is gevraagd te reageren op mogelijke bouwstenen voor het erfgoedbeleid. Met behulp van zogenoemde ‘versnellings- sessies’, in opdracht van de gemeente uitgevoerd door CMO STAMM, zijn meningen uit ‘het veld’ gepolst, zijn aandachtspunten benoemd en ideeën naar voren gekomen. Bovendien heeft een aantal mensen nu en dan meegelezen en gereageerd op de resultaten uit deze ver- snellingssessies. Ook zijn diverse delen van de conceptversies van de visie tussentijds gepresenteerd en besproken.
(Foto: Stichting Oud Meppel)
Quotes
“Een stad met een eigen karakter. Geloof me, zeer de moeite van het bezoeken waard en niet alleen vanwege de donderdag-Meppel- dagen. Meppel heeft historie en beleeft die nog steeds.”
“Maak eigenaren bewust waarom het "erfgoed" belangrijk is vertel ze ook waar zij hulp kunnen krijgen van de gemeente.”
“Voor mij is iets belangrijk erfgoed als mensen er plezier, waarde- ring, (h)erkenning uit halen.”
“Buiten de stad is het ook mooi, denk aan De Schiphorst.”
“De gemeente Meppel heeft ook prachtige lintbebouwing zoals de Dorpsstraat in Nijeveen en de straat die men Kolderveen noemt.”
“Een dynamische stad, oude historische kern, veel bedrijvigheid, poort naar het Noorden als middelpunt van wegen en water en de enige stad in NL temidden van drie landschapsparken!”
“Denk naast het cultuurlandschap ook aan de boerenerven. Infor- meer en adviseer eigenaren actief, zodat de boerenerven in stand blijven en verbeteren.”
“Meppel is een stadje met dorpse trekken of een dorp met stadse trekken. Hoe dan ook, een ondernemend geheel met hoge orga- nisatiegraad. Veel activiteiten het hele jaar door met volle inzet van talloze vrijwilligers. Gemoedelijkheid en betrokkenheid van de bewoners onderling is groot. Een prima plaats om te wonen en te werken.”
“De inwoners/eigenaren weten vaak veel meer van het erfgoed dan de gemeente. Daarom samen werken als een team om het op de juiste wijze te behouden.”
“Professionele partijen inschakelen / aan initiatiefnemers advise- ren.”
(Foto: Drents Archief)
Hoofdstuk
Artikel 1.1
Ons erfgoed inspireert en verbindt
Onderdeel van Meppeler erfgoed nu behouden-benutten-beleven