In de gemeente is een aantal partijen verantwoordelijk voor de openbare verlichting:
De gemeente Nieuwkoop;
De Provincie ZuidHolland (N231, N446, N460, N461, N462, N463).
De gemeente onderscheidt een aantal gebieden waar de openbare ruimte met een voorbestemde functie wordt gebruikt. Deze vereisen specifieke verlichting. Hieronder worden deze gebieden en de daar bijbehorende openbare verlichting omschreven:
Gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen;
Dorpskernen;
Bedrijventerreinen;
Fietspaden;
Voetpaden/achterpaden;
Parkeerterreinen.
5.2.1Gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen
Onze gemeente heeft een uitgestrekte net van wegen op haar grondgebied. De provinciale wegen, de Nwegen, zijn in het beheer van de Provincie ZuidHolland.
De wegen in de gemeente zijn gecategoriseerd volgens het principe Duurzaam Veilig. Wij kennen daarom erftoegangswegen en gebiedsontsluitingswegen. Stroomwegen bevinden zich niet in de gemeente. De gebiedsontsluitingswegen zijn voor Nieuwkoop de belangrijkste toegang en doorgangswegen binnen en buiten de bebouwde kom. De verkeersintensiteiten van de wegen geven geen aanleidingen voor extra aandacht voor de verlichting.
Figuur 5.2: Categorisering wegen uit GVVP6Het gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan(GVVP) wordt in 2020 geactualiseerd, Mobycon 2010
De gemeente hanteert de volgende onderverdeling:
Buiten de bebouwde kom
Gebiedsontsluitingsweg (80 km/h);
Erftoegangsweg (60 km/h).
Op deze wegen staat voornamelijk verlichting met geel en oranje licht, van oudsher de meest efficiënte verlichting. Deze lampen hebben voornamelijk als doel om verkeerssituaties aan te duiden en verkeersdeelnemers te herkennen. Voor de erftoegangswegen geldt dat deze, voor zover zij verlicht zijn, verlicht worden ten behoeve van de oriëntatie. Dit betekent dat geen specifieke eisen aan de verlichting worden gesteld. Meestal zijn op deze wegen de gevaarlijke punten verlicht zoals obstakels, bochten in de weg en kruisingen. Bij vervanging wordt LEDverlichting toegepast.
Binnen de bebouwde kom
Gebiedsontsluitingsweg (50 km/h);
Gebiedsontsluitingsweg min (50 km/h);
Erftoegangsweg (30 km/h).
Op deze gebiedsontsluitingswegen en vooral op de erftoegangswegen speelt de sociale veiligheid (herkenbaarheid van personen en mogelijke vandalisme) een belangrijke rol. Op de erftoegangswegen wordt witte verlichting toegepast om kleurherkenning mogelijk te maken. Daarnaast is er veel aandacht voor de gelijkmatigheid (geen donkere plekken tussen de lichtmasten) van de verlichting. Voor de gebiedsontsluitingswegen met een specifieke verkeersfunctie wordt bij vervanging LEDverlichting toegepast.
5.2.2Dorpskernen en winkelstraten
Naast de verkeerswegen bevinden zich in de bebouwde kom specifieke gebieden. Zo zijn de dorpskernen van de gemeente vanouds de ontmoetingsplaatsen en waar de belangrijkste voorzieningen zijn gelegen. De winkelstraten hebben een belangrijke publieksfunctie. In deze gebieden staan veelal lichtmasten met meer aandacht voor de uitstraling dan in andere gebieden.
5.2.3 Bedrijventerreinen
In de gemeente bevinden zich een aantal bedrijventerreinen:
De Olm (Nieuwkoop);
Amstelkade (Woerdense Verlaat);
Schoterhoek (Nieuwveen);
Bovenland (Ter Aar);
Nieuw Amstel (Nieuwveen)
Schoterhoek 1 en 2 (Nieuwveen)
Op dit moment wordt op de bedrijventerreinen een gele lichtkleur toegepast (hoge druk natriumlamp). In deze gebieden is ’s nachts minder bedrijvigheid dan in de spitsuren. Voor de toekomst is de verlichting op het gebied van sociale veiligheid te verbeteren door een witte lichtkleur toe te passen
5.2.4 Fietspaden
In het Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan (december 20117Het gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan wordt in 2020 geactualiseerd) wordt onderscheid gemaakt tussen utilitaire en recreatieve fietsroutes.
Op de fietspaden buiten de bebouwde kom bevindt zich niet altijd verlichting, omdat in het open landschap weinig bebouwing is. Openbare verlichting creëert, omdat er geen sprake is van sociale controle, in dat geval een schijnveiligheid. Tevens zijn de wegen over het algemeen recht en overzichtelijk.
Vanwege het open landschap is weinig verlichting aangebracht in het buitengebied van onze gemeente. Het Groene Hart karakter van Nieuwkoop, plus de focus op natuur en landschap speelt hierin een rol. Duisternis is daarbij van belang.
Mede met de komst van de snelle elektrische fietsen is het verstandig om te bepalen of (actieve) wegmarkering nodig is voor deze bestuurders. Mochten dat noodzakelijk zijn, dan zal een keuze moeten worden gemaakt welke type verlichting op dat moment beschikbaar en bruikbaar is.
5.2.5Voetpaden en achterpaden
Voetpaden zijn net als fietspaden en autowegen belangrijke onderdelen in het verkeersnetwerk van de gemeente. In woongebieden bevinden zich op sommige plaatsen achterpaden (brandgangen) tussen de huizen. Deze paden zijn meestal niet in eigendom van de gemeente, maar eigendom van particulieren en woningcorporaties. De verantwoordelijkheid voor verlichting ligt in die gevallen niet bij de gemeente. De toegang naar de achterpaden op de grond van de gemeente is een gedeelde verantwoordelijkheid, verlichting bij deze toegangen zal de gemeente faciliteren.
5.2.6Parkeerterreinen
In de kernen bevinden zich openbare parkeerlocaties. De parkeerterreinen met een verkeersfunctie worden momenteel op dezelfde manier verlicht als woonstraten met een goede gelijkmatigheid.
Figuur 5.3: Parkeerplaats, Nieuwkoop
Hoofdstuk 5
Artikel 5.2
Openbare verlichting in de gemeente
Onderdeel van Beleids en Beheerplan Openbare Verlichting 2020 tot en met 2024 Gemeente Nieuwkoop