De binnenstad van Kampen wordt omzoomd door een vrijwel gave groen- en waterstructuur. Dit waren oorspronkelijk de verdedigingswerken, schootsvelden en havens rond de binnenstad en nu bekend als: het Groene Hart, het Plantsoen, Bolwerk Buitenpost in IJsselmuiden, de Boven- en Buitenhaven (oude en nieuwe), de IJsselkade en de Stadsbrug. Slechts op een aantal plekken, met name aan de uiteinden van het Plantsoen, is de continuïteit onderbroken. Het gebied ontleent haar kwaliteit vooral aan de ligging aan het water en het groen, waarin solitair geplaatste gebouwen een ondergeschikte rol hebben.
Het Plantsoen is ontstaan op de oude bolwerken en is goeddeels vormgegeven door J.D. Zocher Jr. en L.P. Zocher. De groenstructuur is langwerpig van vorm en wordt doorsneden door een viertal oost-west georiënteerde routes, de zogenaamde Broekswegen, waarvan één uitkomt op de oude Cellebroederspoort en één op de Broederpoort.
Zoals de naam al doet vermoeden is de kracht van het Groene Hart de centrale ligging. Dit is de reden dat hier een aantal bijzondere culturele, maatschappelijke en recreatieve voorzieningen is geconcentreerd. Een en ander heeft er toe geleid dat het groene karakter plaatselijk verloren is gegaan, bijvoorbeeld ter plaatse van de parkeerplaats. Karakteristiek voor het Groene Hart zijn de kleine weilandjes die het een landelijk karakter geven.
Bolwerk Buitenwacht in IJsselmuiden is onderdeel van de voormalige verdedigingsgordel. Ondanks overblijfselen zoals plantsoenaanleg en hoogteverschillen laat de samenhang en herkenbaarheid van dit bolwerk te wensen over. De twee havens, de Buitenhaven en de Bovenhaven, aan de uiteinden van de IJsselkade, hebben een bijzonder aantrekkelijke ligging aan de IJssel met cultuurhistorische en recreatieve waarden. De oorspronkelijke relatie van de havens met het Plantsoen is door bebouwing en verharding verdwenen.
Bebouwing
In het Plantsoen staat alleen aan de uiteinden bebouwing: Een voormalige kleuterschool aan de noordkant en de Isala-polikliniek en het verzorgingshuis Myosotis (voormalig stadsziekenhuis) aan de zuidkant. De twee oude stadspoor-ten, de Cellebroederspoort en de Broederpoort, nemen uiteraard een belangrijke plek in, op de grens van de het Plantsoen en de historische binnenstad.
In het Groene Hart is de bebouwing zeer divers van karakter, hetgeen voortkomt uit de diverse functies: het Stadhuis, een sporthal, een (nieuw) zwembad en parkeerplaatsen. In hoofdvorm hebben deze bouwwerken geen relatie met elkaar of met de omgeving. De eventuele waardering voor deze bouwwerken is daarmee gebaseerd op individuele architectonische kwaliteiten. De kleinschalige voorzieningen (o.a. de kinderboerderij) zijn wel geïntegreerd in de omgeving. Het zijn eenvoudige éénlaags bouwmassa's onder zadeldaken, qua vorm en materialisatie vergelijkbaar met de agrarische bijgebouwen in de directe omgeving van de bebouwde kom. Ook de villa naast de kinderboerderij voegt zicht goed in de groene parkachtige omgeving.
Beeldbepalend voor Bolwerk Buitenwacht is het stationsgebouw uit 1912 ontworpen door K.J. Kamphuis, dat samen met de Stadsbrug uit 2001 de entree van de binnenstad van Kampen en IJsselmuiden vormt.
Groene Hart zijn de kleine weilandjes die het een landelijk karakter geven.
De Bovenhaven en de Buitenhaven worden gekenmerkt door de historische bebouwing direct aan de haven. De grootschalige woongebouwen buiten de havens zijn wel beeldbepalend maar maken geen onderdeel uit van het gebied.
Karakterisering Groen-blauwe zoom
De continuïteit van de onbebouwde ruimte is de belangrijkste kwaliteit van dit gebied. De structuur wordt dan ook niet bepaald door de gebouwen, maar door het groen, het water en de hoogwaardige openbare ruimtes. Gebouwen staan zonder afscheidingen, solitair in de ruimte. De gebouwen hebben een eigen architectonische kwaliteit, waarbij de oorspronkelijke bebouwing meer is geïntegreerd in de omgeving dan sommige nieuwbouw. (Zicht)relaties van en naar de stad en tussen de gebieden onderling zijn karakteristieken behoudenswaardig.
Beleid
Het welstandsbeleid is er op gericht het groene en open karakter van het hele gebied te behouden en waar mogelijk te versterken en te herstellen. Het concept van solitaire bebouwing in een groene omgeving dient in de architectuur te worden ondersteund. Er is sprake van intensief en behoudend welstands- en monumententoezicht, met name voor het delen van het beschermd stadsgezicht.
De kwaliteit van (ver)nieuwbouw wordt beoordeeld aan de hand van de algemene criteria paragraaf 3.3.
Criteria Groen-blauwe zoom
Situering
De bebouwing is vrij gelegen en alzijdig ontworpen;
Nieuwbouw en straatmeubilair belemmert geen (groene) zichtlijnen;
Gebouwen hebben een (zicht)relatie met het groen, en worden niet aan het zicht onttrokken. De gebouwen staan ‘met de voeten in het openbaar gebied’.
Vormgeving
Aan-, op- en bijgebouwen worden in samenhang met het hoofdgebouw ontworpen;
De bestaande vensterindeling wordt, indien oorspronkelijk, gehandhaafd;
Fietsenstallingen, hekwerken, parkeer- en andere voorzieningen worden in samenhang met de bebouwing ontworpen;
Bij de plaatsing van nieuw straatmeubilair aansluiten op het bestaande meubilair van het specifieke gebied of structuur (bijv. fietspad, wandelpad, kade).
Detaillering, materiaal en kleur
Binnen de kleinschalige invullingen worden traditionele (landelijke) detaillering, kleuren en materialen toegepast;
Binnen grootschalig nieuwbouwinvullingen zijn diverse details, materialen en kleuren mogelijk.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies