Voor alle lopende grondexploitaties binnen het grondbedrijf, waarbij de gemeente in het verleden actief grondbeleid heeft gevoerd, worden onderbouwde exploitatieberekeningen gemaakt die jaarlijks worden geactualiseerd.
Het goed gekeurde bestemmingsplan vormt de basis voor deze exploitatieberekeningen. Op grond hiervan wordt een financiële opzet gemaakt van de kosten en opbrengsten van alle activiteiten die nodig zijn voor de productie van bouwrijpe grond.
De gemeente Borger-Odoorn hanteert conform de regels uit het BBV als uitgangspunt voor de op te nemen kosten in de grondexploitatie de kostensoortenlijst naar artikelen 6.2.3 t/m 6.2.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) voor kostenverhaal via een exploitatieplan. Kosten voor algemene beleidsontwikkelingen en kosten voor de behandeling van bezwaar- en beroep vallen hier niet onder.
Het is van belang dat de financiële vertaling van de exploitaties een zo getrouw mogelijk beeld geeft. Alleen dan kan worden afgelezen in hoeverre een exploitatie haalbaar is. Hierbij moet worden aangetekend dat niet iedere exploitatie per definitie kostendekkend moet zijn. Er kunnen (maatschappelijke) redenen zijn om een verliesgevend project in exploitatie te nemen. Conform de regels van het BBV treft de gemeente Borger-Odoorn bij een verliesgevend project een voorziening om het verwachte verlies af te dekken.
De exploitatieopzet is een dynamisch model. Dat wil zeggen dat rekening wordt gehouden met prijs – en opbrengstenstijging, met de fasering in de tijd van zowel de kosten als de opbrengsten en met de rentecomponent. Jaarlijks worden de exploitaties per 31-12 geactualiseerd en de uitkomsten worden meegenomen in de jaarrekening. Als tijdens het jaar grote veranderingen plaatsvinden in de exploitatie die niet meer tot de normale uitvoeringsdynamiek worden gerekend, dan dient de gemeenteraad expliciet te worden geïnformeerd. De gemeenteraad zal dan tussentijds om vaststelling worden verzocht.
Bij exploitaties waarbij de gemeente alleen maar faciliteert is de gemeente per definitie minder betrokken. Er worden immers alleen voorwaarden gesteld waarbinnen een dergelijk project kan worden uitgevoerd. Toch is het verstandig om voor dergelijke projecten een meer globale raming op te stellen. Deze kan dienen als onderlegger voor kostenverhaal.
De financiële consequenties van het grondbedrijf worden verantwoord in de jaarrekening. Het betreft dan vooral het bij- en aframen van het onderhanden werk en het bijstellen van de voorzieningen, het bepalen van de hoogte van de bufferreserve en het wel of niet kunnen nemen van winst.
Met de jaarrekening geven de grondexploitaties één keer per jaar inzicht in alle samenhangende meerjarige financiële consequenties en risico’s. De grondexploitatie van een nieuw bestemmingsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad. Het jaarlijks actualiseren van de exploitaties is een taak van het college.
Hoofdstuk 9
Artikel 9.3
Bouwgrond in exploitatie (BIE)
Onderdeel van Nota grondbeleid 2021-2024 “Grondbeleid in Transitie”