1.Bij Inkopen neemt de Gemeente sociale, ecologische en economische aspecten in acht.
Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (‘MVI’) betekent dat de Gemeente de effecten op people, planet en profit meeneemt bij Inkopen. Met een goed Inkoop- en aanbestedingsbeleid kunnen maatschappelijke doelen worden gerealiseerd (Inkopen met impact). De Gemeente stimuleert daarom sociale, ecologische en economische aspecten te integreren bij Inkopen en aanbestedingen van Werken, Diensten en Leveringen.
De Gemeente heeft ook als opdrachtgever en inkoper een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast heeft de Gemeente als opdrachtgever en inkoper invloed op Ondernemers om wenselijke maatschappelijke veranderingen teweeg te brengen. Door vooruitstrevende eisen te stellen wil zij een duurzaam beleid door Ondernemers stimuleren. De Gemeente vergroot de impact van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen door haar opdrachtgeverschap en de inkooporganisatie intern goed op elkaar af te stemmen.
De basis voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen wordt gelegd in de voorbereiding, door vroegtijdig in de besluitvorming duurzame en sociale aspecten te betrekken en door middel van een marktanalyse de uitvoerbaarheid te toetsen. In alle stappen van het inkoopproces worden weloverwogen keuzes gemaakt ten aanzien van de balans tussen de sociale, ecologische en economische aspecten. Dit kan tot uitdrukking worden gebracht door het volgende:
De Gemeente analyseert in welke productgroepen, welke maatschappelijke winst te behalen valt.
Bij de product- en marktanalyse kan de Gemeente inventariseren welke Werken, Leveringen of Diensten op het gebied van duurzaamheid op de markt worden aangeboden.
De Gemeente promoot het zoeken naar bestaande of nieuwe MVI-oplossingen in dialoog met de markt vóór (marktconsultatie) of tijdens de aanbestedingsprocedure (bijvoorbeeld concurrentiegerichte dialoog).
In de aanbestedingsstukken (bijvoorbeeld in de minimumeisen of de selectie- en gunningscriteria) en in de te sluiten overeenkomst kunnen duurzaamheidscriteria worden opgenomen.
De Gemeente stimuleert het kijken naar de levensduurkosten en niet enkel de aanschafprijs.
De Gemeente monitort de aangeboden MVI-oplossingen en controleert of MVI-afspraken worden nagekomen.
De Gemeente deelt goede MVI-voorbeelden met andere overheden via Pianoo.nl en via de MVI- Zelfevaluatietool.
De Gemeente onderzoekt voorafgaand aan de aanbesteding welke impact een product of dienst heeft op onze duurzaamheidsdoelen. Hiervoor maken wij gebruik van de tabel ‘Inkopen met impact’ (zie bijlage 2 voor meer informatie). Als een product of dienst impact heeft op onze duurzaamheidsdoelen, gebruiken wij hiervoor minimale eisen in de aanbesteding.
Sociale, ecologische en economische aspecten kunnen worden vertaald in specifieke MVI-thema’s, waaronder:
Klimaatbewust Inkopen
De Gemeente onderschrijft het Klimaatakkoord van Parijs (2015) waarin 195 landen afspraken om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden. De Gemeente wil stappen maken naar een klimaat neutrale bedrijfsvoering binnen de Gemeente (zoals in energie, mobiliteit en materiaalgebruik). Daarnaast worden ook Ondernemers aangespoord tot CO2-reductie.
Biobased Inkopen
Bij biobased Inkopen worden producten ingekocht die geheel of gedeeltelijk van hernieuwbare grondstoffen zijn gemaakt. Het gebruik van fossiele grondstoffen wordt teruggedrongen, waardoor de transitie naar een koolstofarme economie wordt ondersteund. De Gemeente streeft ernaar daar waar mogelijk en gewenst biobased producten in te kopen.
Circulair Inkopen
Bij circulair Inkopen wordt het inkoopinstrument ingezet om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren en daarmee de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. De Gemeente kan bij Inkopen en aanbestedingen bijvoorbeeld het hergebruik van materialen en afvalreductie vereisen.
Internationale Sociale Voorwaarden
De Internationale Sociale Voorwaarden (ISV), gebaseerd op de fundamentele arbeidsnormen van de International Labour Organisation (ILO), vereisen dat leveranciers analyseren of er risico’s zijn op schendingen van arbeidsnormen en mensenrechten in hun productieketen (zoals kinderarbeid, dwangarbeid, discriminatie van werknemers, niet-betaling van leefbaar loon). Als er risico’s zijn, dan moeten Ondernemers zich inspannen om deze risico’s te voorkomen of te verkleinen. Hiertoe kan de Gemeente bij Inkopen en aanbestedingen de ISV van toepassing verklaren. In de Offerteaanvraag kan de Gemeente de ISV opnemen als uitvoeringseisen.
2.Centrale doelen milieubeleid van de Gemeente
‘Utrechtse Heuvelrug wil een gemeente zijn waar mensen met plezier wonen, werken en recreëren. Niet alleen nu, maar ook over 50 of 100 jaar. We willen een leidende positie innemen in duurzame ontwikkelingen en steeds op zoek gaan naar de meest waardevolle duurzaamheidsambitie.’
De vijf centrale doelen van het huidige milieubeleid zijn:
Klimaat neutrale Gemeente in 2050 conform de landelijke doelstellingen uit het Klimaatakkoord en de Klimaatwet.
Kwaliteit leefomgeving: (water, geluid, lucht, licht, geur, trilling, straling, bodem en externe veiligheid): een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving voor de huidige en toekomstige inwoners.
Duurzame mobiliteit: de negatieve impact van mobiliteit op de leefomgevingskwaliteit (vooral op lucht, geluid) van onze gemeente vermindert. In 2035 is alle mobiliteit in de Gemeente klimaatneutraal, en in de mobiliteit wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van hernieuwbare duurzame grondstoffen (groene stroom, groen gas, waterstof etc.).
Duurzame economie: een gezonde, duurzame en klimaatvriendelijke lokale economie, waarin het ontwikkelen en aanbieden van duurzame producten rendabel is en waarbij inwoners en gasten kunnen kiezen voor duurzame consumptie.
Duurzame en klimaat neutrale organisatie: het realiseren van een duurzame organisatie en klimaat neutrale organisatie. Een klimaat neutrale organisatie betekent voor ons een CO2-neutrale organisatie.
6.De Gemeente wil dat Inkopen ook een social return opleveren.
Social return is het principe dat Ondernemers naast het uitvoeren van de reguliere opdracht iets terugdoen voor de Gemeente, op maatschappelijk of sociaal vlak. De Gemeente wil dat haar Inkopen ook een sociale opbrengst (return) opleveren voor de maatschappij.
Bij Inkopen en aanbestedingen kan worden gekozen voor sociale uitgangspunten en wordt nagedacht over de kansen die er zijn voor social return bij een specifiek Werk, een specifieke Dienst en eventueel specifieke Levering. De Gemeente kan social return inzetten voor:
Het bevorderen van de participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Het stimuleren van sociaal ondernemen.
Het bereiken van andere doelen, zoals armoedebestrijding, onderwijs en zorg.
De Gemeente stelt eisen ten aanzien van social return bij opdrachten met een opdrachtwaarde van €100.000 of hoger. Middels de bouwblokkenmethode, zoals opgenomen in de standaard aanbestedingsdocumenten, wordt in samenwerking met de Regionale Sociale Dienst invulling gegeven aan de gestelde social return eisen.
Voor meer informatie hierover verwijzen wij naar het Inkoop- en aanbestedingsbeleid van de Regionale Sociale Dienst Kromme Rijn en Heuvelrug (https://www.rsdkrh.nl/document.php?m=1&fileid=5071&f=a56be191c8afc45bf054353634013fc0&attachment=0&c=3298)
7.De Gemeente wil voor het Sociale Domein ruimte geven aan innovatieve oplossingen (handiger, beter, slimmer)
Binnen het Sociaal Domein bekijkt de Gemeente hoe innovatieve doelen kunnen bereiken binnen de geldende inkoopkaders. Daar waar echter sprake is van innovatieve pilots met een duur van maximaal twee jaar of sprake is van co-creatie kan afgeweken worden van dit kader. We bekijken dan welke inkoopvorm hierbij past, zodat optimaal gebruik gemaakt kan worden van kennis en ontwikkelingen in de markt. Het gaat dan ook over het gebruik van innovatieve contractvormen, ‘open house-constructies’ en het intensiveren van regionale samenwerking.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.3
Maatschappelijk Verantwoord Inkopen
Onderdeel van Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2021 – 2024 gemeente Utrechtse Heuvelrug