In de toelichting op het Besluit bodemkwaliteit wordt het begrip “aangrenzende perceel” slechts summier toegelicht en wordt geen maximale afstand tot de watergang genoemd. In lijn met de wens tot decentralisatie is het Besluit bodemkwaliteit bewust minder sturend en kaderstellend. Nadere invulling ligt bij de gemeenten en waterschappen, die kunnen vaststellen hoe de baggeractiviteiten het beste passen binnen het beheer van het gebied.
In het Aanvullingsbesluit bodem (publicatiedatum 25 februari 2021) worden de mogelijkheden tot verspreiden van baggerspecie niet meer beperkt tot het aangrenzende perceel, maar is verspreiding ook mogelijk op landbouwpercelen op een afstand tot 10 kilometer van de locatie waarvan de baggerspecie afkomstig is. Deze toepassing is in artikel 4.1269 lid 3a aangewezen als functionele toepassing.
In de nieuwe Regeling bodemkwaliteit 2021 (consultatieversie 1 maart 2021) worden strengere kwaliteitseisen opgenomen voor de verspreiding van baggerspecie op de landbodem. Door de mogelijkheid die in het Aanvullingsbesluit bodem wordt geboden om baggerspecie ook te verspreiden op landbouwgronden gelegen op maximaal 10 kilometer afstand van de plaats van baggeren ontstond aanvullende behoefte om de kwaliteitseisen voor ‘voor verspreiden op de landbodem geschikte baggerspecie’ nader af te stemmen op het landbouwkundig gebruik. Waterschappen zullen bij voorkeur gebruik maken van de ontvangstplicht voor bagger op aangrenzende percelen, maar in sommige gevallen is verspreiding vanwege het gebruik van het aan de watergang grenzende perceel (bijvoorbeeld voor woondoel-einden) ongewenst of onmogelijk. In die gevallen voorziet de afstandsmaat uit het Aanvullingsbesluit bodem in een vergroting van de mogelijkheden voor het waterschap om op vrijwillige basis met terreineigenaren binnen het poldergebied te zoeken naar een geschikte bestemming voor de baggerspecie.
De gemeente Nieuwkoop sluit met haar gebiedsspecifiek beleid aan bij deze nieuwe wetgeving. Omdat het gebiedsspecifieke beleid van de gemeente Nieuwkoop alleen geldt voor “verspreidbare bagger”, deze vrijkomt uit watergangen met een vergelijkbare dynamiek en er veelal sprake zal zijn van een gebied met dezelfde karakteristiek wat betreft bodem en water heeft alle bagger bij benadering dezelfde kwaliteit. De totale kwaliteit van het systeem “bodem en waterbodem” verslechtert niet, maar blijft gelijk. Dit is dus een integrale benadering van de maatschappelijke baggeropgave. Door het gebruik van gebiedseigen baggerspecie voor het verbeteren van het landbouwkundig gebruik, wordt op het niveau van het poldergebied standstill beoogd en wordt voorkomen dat veel afvoer van baggerspecie uit het gebied of aanvoer uit andere gebieden plaatsvindt. Bovendien draagt baggerspecie vaak bij aan de bodemvruchtbaarheid van landbouwgronden. Ook is het vanwege bodemdalingen in de regio wenselijk zoveel mogelijk gebiedseigen bagger te bergen in het eigen gebied.
In onderstaande tabel zijn de aangescherpte kwaliteitseisen uit de Regeling bodemkwaliteit 2021 opgenomen. Voor het geheel aan toetsingsnormen wordt verwezen naar tabel 3b uit de Regeling bodemkwaliteit 2021.
Voor toetsing van de gehalten aan PFAS in te verspreiden baggerspecie wordt aangesloten op het normenkader uit het ‘Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (Geactualiseerde versie 2 juli 2020). De toepassingswaarden voor het verspreiden van bagger op aangrenzende percelen zijn gelijk aan de toepassingswaarden voor de bodemkwaliteits- en functieklassen wonen of industrie (7 µg/kg.ds voor PFOA en 3 µg/kg.ds voor de overige PFAS).
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.3.
Toelichting
Onderdeel van Aanvulling bij: Bodembeheernota Omgevingsdienst West-Holland Deel B Gebiedsspecifiek beleid Gemeente Nieuwkoop