Als we alles samenvatten van de onderzoeken die zijn uitgevoerd in Rijswijk en de input van de maatschappelijke sessies en enquêtes, dan komen we tot de conclusie dat onderstaande inzet gepleegd moet worden:
Bereik verhogen regelingen
Maatwerk
Samenwerken
Preventie
Bereik
Bereik verhogen regelingen
Gebruik van berekenuwrecht
Dienstverlening FSP – Financieel voor Elkaar
Doel: Uit de monitor komt naar voren dat het bereik van de regelingen vrij hoog ligt voor Rijswijk ten opzichte van andere gemeenten. Dit willen we behouden. Van de minimahuishoudens maakt nu 17% geen gebruik van een regeling. Dit percentage willen we komende jaren verlagen. Zodat het bereik wordt verhoogd.
Bereik verhogen regelingen
Al eerder is aangegeven dat vanuit het inkomenseffecten (IER 2017) rapportage er is uitgegaan van het gebruik van alle regelingen. Dat alle huishoudens aanspraak doen op alle landelijke toeslagen en lokale regelingen waar ze recht op hebben. Ook het verhogen van het bereik komt als verbeterpunt naar voren in het rapport van Radaradvies. Dat is echter niet voor ieder huishouden een vanzelfsprekendheid. De gemeente kan het gebruik van lokale regelingen stimuleren door hieraan publiciteit te geven en de toegang tot deze regelingen te vereenvoudigen en het proces van het doen van een aanvraag te vereenvoudigen. Dit kan ook door het gebruik van een applicatie, die inzicht geeft op welke regelingen een inwoner recht heeft. Inmiddels is bekend dat als een inwoner te kampen heeft met geldzorgen en maandelijks geld te kort komt, dit voor veel stress zorgt. Deze stress zorgt op vele gebieden behoeften aan andere vormen van ondersteuning binnen het Sociaal Domein. Dit proberen we te voorkomen om mensen die (tijdelijk) te maken krijgen met het hebben van een laag inkomen hierin te ondersteunen.
Om het gebruik van niet alleen de inkomensondersteunende maatregelen van de gemeente Rijswijk beter bekend te laten worden, maar ook voor wat betreft landelijke toeslagen gaan we medio 2021 aan de slag met het implementeren van berekenuwrecht.nl.
Wat is berekenuwrecht?
Om inzicht te krijgen op welke tegemoetkomingen een inwoner recht heeft en hoeveel dit oplevert, kan hij of zij gebruik maken van de online tool berekenuwrecht.nl. In deze online tool worden voor de gemeente alle minimaregelingen ingebouwd. De landelijke regelingen staan er al in. Met de rekentool Bereken uw recht kan een inwoner direct nagaan waar hij recht op heeft en wat dit hem oplevert. Bereken uw recht gaat van de persoonlijke situatie van een inwoner uit en deze kan nagaan waar hij voor in aanmerking komt en om welk bedrag het gaat. Ook ziet diegene direct waar hij een tegemoetkoming kan aanvragen.
Berekenuwrecht.nl werkt snel en anoniem.
Financieel Service Punt
Laagdrempelige dienstverlening
Het FSP is in september 2019 officieel van start gegaan, maar nog niet alle inwoners weten het FSP te vinden of weten waarvoor zij bij het FSP kunnen aankloppen.
Daarnaast kan schaamte een rol spelen; niet iedereen praat even gemakkelijk over zijn financiële situatie of schulden. De stap om vervolgens naar het FSP toe te gaan, is dan (te) groot. Hier willen we wat aan doen. Het FSP wil laagdrempelige dienstverlening inzetten door een outreachende aanpak te organiseren: we gaan naar de inwoners toe waar dat mogelijk is.
Deze outreachende dienstverlening willen we in samenwerking met onze maatschappelijke partners organiseren. Inwoners weten onze partners te vinden en door een gezamenlijke aanpak tussen partners en gemeente te organiseren, kunnen we de inwoners bereiken.
Zo vinden we de inwoner die niet zo gemakkelijk aanklopt bij het FSP. We gaan als FSP actief op zoek naar de doelgroep. Het voorstel in deze notitie is onderdeel van het totale beleid om mensen in contact te brengen met het FSP. De persoonlijke en proactieve benadering past bij het doel van het FSP om preventief te werken en vroegtijdig financiële problemen te signaleren en ondersteuning te bieden waar mogelijk. De proactieve benadering ondersteunt de gehele dienstverlening van het FSP. We wachten niet tot inwoners naar ons komen, wij zoeken hen op. Dit doen we outreachend te werk te gaan met ‘Financieel voor Elkaar’.
Maatwerk
Lever maatwerk
Flexibiliteit
Lange termijn
Doel: door het bieden van een flexibel aanbod (maatwerk) van de kindregelingen, willen we bereiken dat kinderen meer kunnen meedoen aan de maatschappij op een manier die past bij de behoefte van het kind.
Uit alle sessies die gehouden zijn en enquêtes die zijn uitgezet, blijken ouders, kinderen en professionals het heel belangrijk te vinden dat kinderen niet de dupe moeten zijn van de situatie waarin zij terecht zijn gekomen. We blijven inzet plegen op het wegnemen van barrières, zodat mensen en met name kinderen mee kunnen doen aan de samenleving en gelijke kansen creëren voor kinderen die opgroeien in armoede. De kind regelingen blijven bestaan, zodat zij mee kunnen blijven doen. Wel gaan we deze ombouwen naar meer keuze naar behoefte van het kind. De huidige kind regelingen passen niet altijd bij de behoefte van ouder en kind. De huidige regelingen bieden niet voldoende flexibiliteit, keuze en regie voor de ouders.
De wens is er om in 2022 de huidige regelingen om te bouwen en uit te breiden, zodat ouders keuzes kunnen maken en kunnen kiezen waar behoefte aan is. Vanuit ouders komt naar voren dat er onder andere een grote behoefte is aan bijvoorbeeld een winterjassenregeling of aan sportkleding. Deze regelingen worden verder uitgewerkt in de uitvoeringsagenda.
De insteek is dat er niet alleen oplossingen voor de korte termijn worden gevonden. Bijvoorbeeld een te kort aan computer appratuur ten behoeve van het kunnen volgen van onderwijs op afstand. Dat er duurzame relaties en samenwerkingen ontstaan. Waarbij hergebruik van middelen wordt bekeken en wordt gestimuleerd. Een voorbeeld is bijvoorbeeld onderzoeken of er een regeling kan komen met hergebruik van winterjassen.
Samenwerken – Samen Kans-Rijk
Samenwerking met andere beleidsterreinen
Financieel Netwerk Rijswijk
Aansluiten bij Moedige Dialoog Nederland
Doel: door samenwerking tussen maatschappelijke organisaties te stimuleren willen w ebereiken dat zij elkaar kennen, waardoor nieuwe maatschappelijke initiatieven sneller van de grond komen. Door integrale samenwerking te stimuleren willen we bereiken dat debehoefte voor ondersteuning per huishouden wordt bekeken, waardoor de aanpak effectiever kan zijn.
Het armoedebeleid kan alleen effectief zijn als er met andere beleidsterreinen wordt samengewerkt. Armoede raakt meer leefgebieden dan alleen het ontbreken van financiële middelen. Het kan bijvoorbeeld leiden tot gezondheidsproblemen of eenzaamheid. Armoede is op een integrale manier effectief aan te pakken door naar de gehele problematiek in een huishouden te kijken. In de kadernota sociaal domein is een integrale visie geformuleerd.
Samenwerking tussen de beleidsterreinen onderling en met de maatschappelijke partners is hierin essentieel. Alleen samen zijn we Samen Kans-Rijk.
Partners hebben aangegeven dat zij meer in netwerk verband willen samenwerken. Elkaar blijven ontmoeten en kennis delen is essentieel voor een goede samenwerking.
Gezamenlijk met Financieel Netwerk Rijswijk blijven we ons inzetten voor een goed samenwerkend netwerk in Rijswijk ten behoeve van bestrijding van armoede en schulden.
Wat is Financieel Netwerk Rijswijk?
Dit is een netwerk van het bedrijfsleven en maatschappelijk betrokken partijen, gezamenlijk is er een lokaal publieke private samenwerking opgezet voor financiële zelfredzaamheid.
Hiermee wil het Financieel Netwerk Rijswijk de gevolgen van armoede en schuldproblemen verzachten en mensen ondersteunen om uit de armoede te komen.
Dit Rijswijkse project sluit aan bij het landelijk initiatief van Moedige Dialoog (De Moedige Dialoog is er voor verbinding, kennis delen, samenwerking, inspiratie, co-creatie en innovatie rondom financiële redzaamheid) en voor de problematiek van armoede en bij het initiatief van Schouders Eronder om de keten van schuldhulpverlening op een hoger plan te brengen.
Bijvoorbeeld voor jongeren. Niet alleen vanuit leskisten en voorlichting op school (jongerencaroussel). Vanuit de maatschappelijke sessies is onder andere naar voren gekomen dat jongeren uit de wijk anders naar geld kijken, dit is mede door de invloed van rappers en social media. Partners die met jongeren werken lopen hier vaak tegenaan. Het beeld van snel geld bij jongeren komt steeds vaker voor en is onrealistisch. Rappers die laten zien dat ze weinig doen en veel te besteden hebben. Zonder diploma’s kom je er ook wel. Veel jongeren kijken hier tegenop. Samen met Financieel Netwerk Rijswijk gaan we in 2021 in gesprek met de partners om hiervoor samenwerking vorm te geven.
Preventie
Begeleid inwoners naar werk
Inzet van WerkloonT
Dienstverlening WSP
Samenwerking met onderwijs
Budget Buddy’s
Vroegsignalering
Nederlandse Schuldhulproute
Doel: Door in te zetten op preventie willen we op de lange termijn voorkomen dat inwoners in armoede terechtkomen. Daarnaast blijkt uit de monitor dat een gedeelte van de inwoners langdurig minima is. Vanuit de nota maatschappelijke participatie willen we beter in contact komen met deze inwoners (trede 1 en 2) en hen maatschappelijk laten participeren.
Pro-actieve voorlichting over inkomensondersteunende voorzieningen.
Voor de aanpak van financiële problemen is het noodzakelijk dat er balans is tussen de inkomsten en uitgaven van inwoners. Het is belangrijk dat er een inkomen is en vanuit het armoedebeleid zijn er inkomensondersteunende voorzieningen waar inwoners met een laag inkomen gebruik van kunnen maken. In de praktijk blijkt dat niet iedereen weet dat die mogelijkheid er is, en waar de voorzieningen zijn aan te vragen. Daarom is dit het een speerpunt van ‘Financieel voor Elkaar’ om inwoners hierover te informeren en waar nodig te verwijzen naar het FSP, team Inkomen en of andere ketenpartners. Financieel voor Elkaar werkt outreachend en zoekt inwoners op, is op strategische locaties aanwezig en gaat met inwoners in gesprek. Ook het bewustzijn dat werken de beste oplossing om uit de armoede te komen, voor diegene die beschikken over voldoende arbeidscapaciteit.
WerkloonT
Inwoners die de stap zetten van uitkering naar betaald werk, riskeren dat zij er financieel op achteruitgaan kunnen gaan. Vanaf eind 2021 implementeren we een applicatie die berekent wat voor hen de financiële gevolgen zijn: WerkloonT.
De Applicatie WerkloonT waarschuwt voor een eventuele armoedeval Wordt een inwoner begeleidt van een bijstandsuitkering naar werk. Dan heeft dit financiële gevolgen. Dit maakt een inwoner vaak onzeker over zijn/haar financiële situatie omdat niet duidelijk is hoeveel huur- of zorgtoeslag iemand blijft ontvangen. Om een inwoner goed en nauwkeurig te informeren wordt er gebruik gemaakt van WerkloonT. De inwoner heeft zo beter inzicht in zijn/haar situatie en kunnen belemmeringen worden weggenomen.
Financieel inzicht voor gemeente én inwoner
Werken levert meer op dan brood op de plank en financiële zelfstandigheid. Werken geeft ook persoonlijke voldoening, waardering, een toekomstperspectief en het gevoel een maatschappelijke bijdrage te leveren. Met de nieuwe rekentool WerkloonT zijn medewerkers van het Werkgevers Servicepunt in staat inwoners een nauwkeurig en gedetailleerd overzicht te geven van de financiële consequenties van de uitstroom naar (parttime) werk.
Onderwijs
Voor het basisonderwijs zijn in samenwerking met het Financieel Netwerk Rijswijk leskosten ontwikkeld. Deze leskisten sluiten aan bij de leefwereld van kinderen. Scholen kunnen deze lenen en gebruiken bij hun lessen.
Door het succes op de basisschool wordt de leskist momenteel doorontwikkeld en kan ook ingezet worden op het Voortgezet onderwijs. Op het voortgezet onderwijs in Rijswijk vindt ook in samenwerking met het Financieel Netwerk Rijswijk het jongerencaroussel plaats.
Tijdens het jongerencaroussel wat op school gehouden wordt, worden er verschillende workshops gegeven. Naast de workshops kregen de jongeren ook nog een interactieve theatervoorstelling waarbij de onderwerpen geld en schulden bespreekbaar werden gemaakt en die jongeren voorbereidt op hun financiële zelfstandigheid. Er wordt in het onderwijs nog (te) weinig met de jongeren gepraat over geld en schulden. Financiële onwetendheid vergroot de kans op financiële problemen.
Budget Buddy’s
Het FSP werkt ook samen met Budget Buddy’s, dit zijn vrijwilligers. Deze buddy’s worden ingezet bij inwoners die individuele ondersteuning nodig hebben, waarin dienstverlening door een vrijwilliger het best passend is. Deze ondersteuning vindt bij de inwoner thuis plaats en is in principe voor maximaal een jaar. Het gaat ook om ondersteuning en begeleiding op het materiële vlak en er is altijd afstemming met professionals van het FSP.
Rijswijk is sinds 2021 aangesloten bij de Nederlandse Schuldhulproute (NSR). De Nederlandse Schuldhulproute (NSR) is één weg naar passende schuldhulp, voor alle mensen in Nederland. In de NSR werken bedrijven – waaronder banken -, gemeenten en partners uit het schuldendomein samen, met als doel: voorkomen dat betalingsproblemen uitgroeien tot schuldzorgen. Een inwoner komt op de NSR doordat hij bijvoorbeeld rood staat bij zijn/haar bank en door de bank wordt gewezen op de geldfit test. Een inwoner doet de test en komt uit bij de juiste afslag van de NSR. Organisaties uit Rijswijk die inwoners ondersteunen op het gebied van financiën zijn opgenomen in de betreffende afslag van de NSR. Zoals bijvoorbeeld Schuldhulp Maatje Rijswijk.
Vroegsignalering is opgenomen in de herziene Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (hierna Wgs), wat inhoudt dat er afspraken met vaste lasten partners zijn gemaakt dat zij bij beginnende betaalachterstanden een signaal afgeven aan de gemeente. Dit zijn niet alleen de woningbouwcorporaties, maar ook drinkwaterbedrijven, zorgverzekeringsmaatschappijen, energieleveranciers. De gemeente neemt hierop op verschillende manieren contact op met de inwoner en biedt vrijblijvend ondersteuning en hulp aan. Om zo betaalachterstanden niet uit te laten groeien tot problematische schulden. Voordat vroegsignalering in de Wgs is opgenomen, hebben we de pilot vroeg-erop-af
Hoofdstuk 3
Artikel 3.3
Wat verandert er?
Onderdeel van Kadernota Samen Kans-Rijk Rijswijk 2021 en verder