Het sluiten van een anterieure overeenkomst heeft voordelen voor zowel de gemeente als de ontwikkelaar. In de eerste plaats is al in een vroeg stadium het proces helder. Daarnaast is in een vroeg stadium zekerheid over de ontwikkeling van de locatie, de exploitatiebijdrage, het te realiseren programma en de bijzondere locatie-eisen. De gemeente en de ontwikkelaar kunnen afspraken op maat maken en zaken regelen waarvoor hoe dan ook een overeenkomst moet worden gesloten, zoals overdracht van gronden.
In een anterieure overeenkomst kan de gemeente meer zaken regelen dan in een exploitatieplan (het publiekrechtelijk spoor) of een posterieure overeenkomst. Ook kan een bijdrage voor ruimtelijke ontwikkelingen worden overeengekomen, mits hiervoor een basis is gelegd in een vastgestelde structuurvisie. Tot slot zijn er meer inhoudelijke afspraken mogelijk, bijvoorbeeld ten aanzien van woningbouwcategorieën. Het sluiten van een anterieure overeenkomst heeft niet tot gevolg dat faciliterend grondbeleid winstgevend wordt. In beginsel worden deze projecten kostendekkend uitgevoerd.
Winstafroming is niet mogelijk. Er zijn alleen meer mogelijkheden om kosten te verhalen, waardoor de risico’s beter zijn afgedekt.
Ook voor de ontwikkelaar heeft de anterieure overeenkomst voordelen. In onderling overleg bepalen de gemeente en de ontwikkelaar wat ze in de overeenkomst vastleggen. De ontwikkelaar heeft invloed op de inhoud van de overeenkomst, omdat de overeenkomst het resultaat is van onderhandelingen. Bij het exploitatieplan is deze invloed niet mogelijk, omdat de inhoud en vorm hiervan zijn vastgelegd in de Grondexploitatiewet.
In de anterieure overeenkomst kunnen over de volgende onderwerpen afspraken worden gemaakt:
afspraken over de kosten van de grondexploitatie van de locatie;
planschadekosten;
kosten voor bovenwijkse voorzieningen;
financiële bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen (bovenplanse verevening);
bepalingen over zekerheidsstelling van betaling;
bepalingen over tijdvak en fasering;
bepalingen over locatie-eisen;
bepalingen over woningbouwcategorieën;
bepalingen die verband houden met het doorlopen van planologische en andere procedures;
andere inhoudelijke bepalingen en algemene bepalingen.
Hoofdstuk 5. › Paragraaf 5.1
Artikel 5.1.1
Anterieure overeenkomst
Onderdeel van Nota Grondbeleid 2020