Welstandscriteria
Alleen historische woonschepen komen voor een ligplaatsvergunning in aanmerking. De definitie voor "historisch woonschip" luidt als volgt:
een vaartuig met een casco dat herkenbaar is als een van origine varend schip, waaronder begrepen een dekschuit, met daarop een gehele of gedeeltelijke opbouw, met een historisch karakter en een historische uitstraling, dat wordt gebruikt als, dan wel gebruikt kan worden als, dan wel is bestemd tot woon- en/of nachtverblijf en/of recreatiewoning.
Bovenbedoelde definitie biedt interpretatieruimte. Om de definitie minder vatbaar voor discussie te maken worden hieronder richtlijnen met betrekking tot de opbouw en vormgeving, materiaal en kleur en maximale afmetingen gegeven aan de hand waarvan het historisch karakter van woonschepen moet worden geïnterpreteerd en beoordeeld.
Opbouw en vormgeving
Het voor- en achterdek zijn vrij en beslaan samen minimaal 10% van de lengte van de romp, tenzij het een afwijkend type schip betreft.
Er zijn gangboorden, tenzij dit niet passend is bij het type schip dat het betreft.
Lange zijden symmetrisch wat hoofdvorm betreft.
Ramen staan in relatie tot elkaar (bijvoorbeeld in één lijn, dezelfde vorm en afmetingen).
Ramen hebben een oppervlakte van niet meer dan 40% van de opbouw.
Ramen mogen niet direct aansluiten op het dak (excl. stuurhut) en gangboord.
Stuurhut mag bij verbouw maximaal 10% van de lengte van het schip gaan bedragen, waarbij de stuurhut en roef samen niet meer dan 25% van de lengte van het schip bedragen.
De hoogte van de zijwand van de opbouw is niet hoger dan maximaal 1 meter boven gangboord (exclusief een verhoging in de vorm van een dak, stuurhut en roef).
De dakopbouw hangt primair af van het type schip omdat scheepsdaken van origine verschillend zijn.
De opbouw mag niet te prominent aanwezig zijn en mag niet dominant zijn ten opzichte van het casco/de romp.
De opbouw dient de zeeg van het schip te volgen.
Lichtgebogen in dwarsrichting, flauw hellend (met een hoek van maximaal 15 graden).
Daklichten zijn mogelijk (maximale hoogte 25 centimeter), mits deze gelijkmatig zijn verspreid en niet of nauwelijks uitsteken, dat wil zeggen goed in het vlak zijn verwerkt.
Bij verbouw: de opbouw past qua vormgeving, materiaal en kleur bij het bestaande.
Bij verbouw: de detaillering is afgeleid van of passend bij reeds bestaande of originele details van het schip.
De romp dient een vorm te hebben die past bij een van origine varend schip.
De scheepsromp mag niet worden aangetast. Gaten in de romp, bijvoorbeeld voor lichttoetreding, zijn niet toegestaan.
Toevoegingen (zoals schotelantennes, schoorstenen en dergelijke) zijn niet wenselijk en uitsluitend toegestaan indien deze niet domineren en uitstekend geïntegreerd kunnen worden in het totaalbeeld.
Materiaal/kleur
Duurzame, zorgvuldige detaillering.
(Zoveel mogelijk) toepassen van originele materialen.
Opbouw in metaal en/of hout.
Kozijnen hout en/of metaal.
Romp en opbouw verschillend van kleur of gescheiden door een kleuraccent.
(Contrasterende) kleuraccenten zijn mogelijk.
Geen felle kleuren toegestaan.
Maximale afmetingen
26 meter lang (exclusief mast, roer, ankers).
5,5 meter breed.
4 meter hoog (gemeten vanaf het wateroppervlak en exclusief tuigage en oorspronkelijke stuurhutten).
Eventuele afwijkingen van bovenbedoelde maten zijn gemotiveerd mogelijk voor bepaalde vormen van historische woonschepen, mits dit geen afbreuk doet aan het historisch karakter van het schip.
Categorieën van historische woonschepen
Bij de beoordeling of sprake is van een historisch karakter en een historische uitstraling is aansluiting gezocht bij de systematiek van de behoudsorganisatie voor historische schepen, de Federatie Oud Nederlandse Vaartuigen (FONV) en het Nationaal Register Varende Monumenten. Deze organisatie hanteert verschillende categorieën.
De ondergrens is "Historisch Casco" waarbij sprake is van een oorspronkelijk (minimaal 50 jaar oud) drijvend vermogen/romp. In het kader van dit beleid is de enkele aanwijzing als "historisch casco" onvoldoende om te kunnen spreken van een historisch woonschip en daarmee in aanmerking te komen voor de aan te wijzen ligplaatsen. Indien een woonschip is aangewezen en in het Register is ingeschreven als een "Varend monument", dan is per definitie sprake van een historisch woonschip. Het aspect historisch is dus minder zwaar dan monumentaal, maar heeft op meer betrekking dan alleen het casco. Ook de opbouw dient in overwegende mate historisch passend te zijn bij het casco. De beoordelingsruimte heeft vooral betrekking op woonschepen die geen varend monument zijn in de zwaarste categorie, maar die waardevoller zijn dan uitsluitend "Historisch Casco". In feite is een "Historisch Casco Plus" de norm.
De Commissie Historische Schepen
Om in het kader van de vergunningverlening het historisch karakter en de historische uitstraling te beoordelen zal door de gemeente om advies worden gevraagd aan de Commissie Historische Schepen van de gemeente Amsterdam. De Commissie houdt daarbij rekening met het toetsingskader van deze beleidsnota. Het advies van de Commissie zal zwaar wegen bij de besluitvorming van het college op een aanvraag om ligplaatsvergunning.
ledere aanvraag zal apart op zijn merites worden beoordeeld. Naar de aard van de problematiek en de enorme variatie aan verschijningsvormen zijn hier nauwelijks algemene normen voor te geven. Daarom geldt als uitgangspunt de insteek dat woonschepen die voor een leek een historisch karakter en historische uitstraling hebben in beginsel een ligplaats moeten kunnen krijgen. De aan te wijzen ligplaatsen vormen echter geen museumhaven.
Daarom is er een redelijke marge van acceptabele wijzigingen. Dit strekt echter niet zo ver dat de relatie met het oorspronkelijke schip (nagenoeg) volledig verdwenen mag zijn.
Bij de interpretatie van het historisch karakter wordt gekeken naar de nog aanwezige mate van oorspronkelijkheid. Hierbij wordt in beginsel 50 jaar teruggegrepen, tenzij het schip toen al onacceptabel in haar oorspronkelijkheid was aangetast. Verder teruggrijpen in het verleden is altijd toegestaan. Indien een schip bijvoorbeeld nog geen 50 jaar oud is, maar het historische karakter en de beschermenswaardige historische uitstraling staan buiten kijf, dan zal het college - ondanks bijvoorbeeld het ontbreken van een positieve beoordeling van de Commissie - de vergunning voor de ligplaats kunnen verlenen. Ook in dit kader weegt het advies van de Commissie zwaar.