In 2018 heeft ZKA Leisure Consultants onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Provincie Zuid-Holland naar de vitaliteit van de verblijfsrecreatie. Onderdeel hiervan was een trendanalyse per deelmarkt. Hoewel de Hoeksche Waard weer net anders is dan andere delen van Zuid-Holland, bieden de gegevens van Zuid-Holland inzicht in het toeristische product van de regio. Deze worden vervolgens (deels kwalitatief, deels kwantitatief) vertaald naar de Hoeksche Waard. Hiervoor zijn ook enkele interviews met aanbieders van verblijfsrecreatie in de gemeente uitgevoerd.
Circa 12,5 miljoen overnachtingen in Provincie Zuid-Holland
Het verblijfstoerisme in Zuid-Holland is als volgt opgebouwd (zie Tabel 2.5):
Met circa 12,5 miljoen overnachtingen neemt de provincie een derde plek in Nederland in, achter Noord-Holland en Gelderland. Een groot deel van de overnachtingen is in de hotelsector, die een tweede plaats in Nederland inneemt;
In de overige sectoren neemt de vraag in Zuid-Holland landelijk een kleiner aandeel in, en is de positie in verhouding tot andere provincies minder gunstig. Zuid-Holland staat vanwege de hoge mate van verstedelijking los van hotels niet bekend om haar verblijfsrecreatie;
Het CBS meet de vraag naar vaste verblijfsrecreatie niet. Deze deelmarkt is in Zuid-Holland juist sterk ontwikkeld. Voor het provinciaal onderzoek is het aantal overnachtingen op jaarplaatsen en in tweede woningen geraamd op circa 6 miljoen (Bron: Provincie Zuid-Holland, 2018. Marktverkenning verblijfstoerisme provincie Zuid-Holland, p.24). De bezettingsgraad van ligplaatsen in jachthavens in het Noord- en Zuid-Hollands plassengebied was in 2015 89,1% (Bron: Muller Makelaardij. Recent is een update van het onderzoek uitgevoerd, waaruit naar voren is gekomen dat landelijk de bezetting van vaste ligplaatsen licht gestegen is). De bezettingsgraad was daarmee iets lager dan in Zeeland of de Randstad, maar de gemiddelde gerealiseerde prijs per ligplaats was aanmerkelijk hoger dan in andere gebieden.
Vraagtoename in Zuid-Holland in hotels en op huisjesterreinen
De meest belangrijke ontwikkelingen sinds 2007 zijn als volgt:
De hotelvraag ontwikkelde zich in Nederland en Zuid-Holland tot aan 2019 gelijkmatig (zie Figuur 2.5). In Zuid-Holland is met name de toeristische deelmarkt reden geweest voor de forse vraaggroei. De zakelijke vraaggroei kwam pas op gang na de economische crisis. De Rotterdamse hotelmarkt had een groot aandeel in de marktgroei in Zuid-Holland;
De vraag naar overnachtingen op vakantieparken kent in Nederland al enkele jaren een positieve trend. Zuid-Holland is in de laatste jaren bezig met een inhaalslag. De kampeermarkt kende aanvankelijk een dalende trend, maar had recent goede jaren door warme zomer van 2018. Door deze zomer is het optimisme over het zonnige weer in eigen land gestegen wat invloed heeft gehad op de boekingen in 2019. De stijgende trend heeft hierdoor doorgezet, ook in Zuid-Holland (zie Figuur 2.6).
Kleine vraagtoename voor groepsaccommodaties, de vaste verblijfsrecreatie volgt economische trendlijn
Het is lastig een trend in de vraag naar groepsaccommodaties te ontdekken in Zuid-Holland van 2007-2019 door de grote schommelingen per jaar. Vanaf het einde van de crisis lijkt de interesse in groepsaccommodaties echter wel toe te nemen. Wat betreft vaste verblijfsrecreatie is de trend wisselend. De tweede woningmarkt en de watersportsector hangen sterk samen met de economische situatie. In de afgelopen jaren groeide de economie fors en nam de vraag in beide sectoren (licht) toe. De vraag naar jaarplaatsen staat door meer vraag naar luxe al langere tijd onder druk, maar hier geldt dat het beeld wisselend is per regio.
Voor de gemeente Hoeksche Waard is een dergelijke analyse minder eenvoudig, omdat er geen complete databronnen zijn die inzicht bieden in de vraag(ontwikkeling). Daarom zijn interviews uitgevoerd met circa 8- 10 verblijfsaanbieders en enkele stakeholders in de gemeente, ter aanscherping van het beeld van de vraag in de gemeente. Ook biedt recente data (2016-2018) van de toeristenbelasting inzicht. Uit de marktscan is het volgende naar voren gekomen:
Hotels: er is in de afgelopen jaren meer hotelvraag gekomen, maar op bescheiden schaal. Vanwege de kleinschaligheid kan het zakelijke segment op dit moment nog onvoldoende worden bediend, terwijl de locatie ten opzichte van Rotterdam hiertoe mogelijkheden biedt. Ook blijkt dat bij grotere (zakelijke) evenementen in de Hoeksche Waard het hotelaanbod niet voldoende groot is;
B&B’s, pensions, solitaire vakantiewoningen: de vraag naar verblijf vanuit de toeristische deelmarkt die rust en ruimte zoekt is in de afgelopen jaren gegroeid, met als resultaat dat B&B’s relatief hoge bezettingen realiseren. Er is ook meer vraag vanuit gezinnen;
(Mini-)campings en campers: de vraag naar jaarplaatsen is stabiel in de regio, toeristisch kamperen blijft mede gelet op de bescheiden capaciteit hierbij achter;
Groepsaccommodaties: de vraag is stabiel en relatief hoog, maar het aantal aanbieders bescheiden;
Jachthavens: nadat de vraag al langere tijd daalde, lijkt er nu weer een opleving te zijn, mede door economische voorspoed die Nederland en haar buurlanden kent. Commerciële watersportbedrijven hebben te maken met grote concurrentie van watersportverenigingen, waarvan de gemeente Hoeksche Waard er veel heeft. Vooral op het gebied van prijs is het voor hen moeilijk met de watersportverenigingen te concurreren.
Op basis van de interviews en de toeristenbelasting is een gemiddelde bezetting per sector over het jaar 2018 geraamd, en vergeleken met de bezetting in de provincie Zuid-Holland in dat jaar (Bron: CBS Statistiek Logiesaccommodaties, 2018, bewerking ZKA. Voor groepsaccommodaties is bedbezetting gehanteerd. Voor de andere accommodaties geldt plaatsbezetting danwel kamerbezetting). Deze informatie is te vinden in Tabel 2.6. Met name qua hotels blijft de Hoeksche Waard achter op Zuid-Holland. Dit heeft grotendeels te maken met de kleinschaligheid van de accommodaties.
Hoofdstuk › Paragraaf 02
Artikel 2.4
Vraag verblijfsrecreatie
Onderdeel van Verblijfsrecreatie in de Hoeksche Waard, Marktperspectief & Toetsingswijzer nieuwe initiatieven