Aan de hand van interviews met experts en ondernemers in de Hoeksche Waard en deskresearch zijn enkele trends voor de regio geïdentificeerd die van invloed zijn op de verblijfsrecreatie in de Hoeksche Waard.
Grote verwachte vergrijzing/ontgroening en krapte op de arbeidsmarkt Hoeksche Waard
Er wordt een daling van het aantal jongeren (0-17 jaar) in de Hoeksche Waard verwacht. Tussen 2007 en 2017 was er al een daling van 10% en de verwachting is dat deze daling doorzet. In de gehele regio Zuid-Holland wordt juist een lichte groei van het aantal jongeren veracht. Tussen 2017 en 2030 zal het aantal 16-64-jarigen naar verwachting dalen met ruim 11% terwijl het aantal 65-plussers juist zal stijgen met ongeveer 38%. De daling van het aantal 16-64 en de stijging van het aantal 65-plussers is groter dan gemiddeld in Zuid-Holland (Bron: Economische Monitor Hoeksche Waard, 2019. Economische Monitor Hoeksche Waard 2018, p.17). Bedrijven in de Hoeksche Waard (zo ook bedrijven in de verblijfsrecratie) zullen dus steeds meer afhankelijk worden van inkomend werkverkeer vanuit de rest van Zuid-Holland (vooral de stedelijke regio). Daarbij is de werkloosheid in de Hoeksche Waard al laag (Bron: Economische Monitor Hoeksche Waard, 2019. Economische Monitor Hoeksche Waard 2018, p.1) wat waarschijnlijk komt door de hoge werkgelegenheid in de stedelijke regio want de uitstroom van werkenden uit de Hoeksche Waard naar deze regio is groot. De krapte op de arbeidsmarkt is dus al aanwezig, en zal alleen nog maar verder gaan groeien. Hierdoor is het des te belangrijker dat de bereikbaarheid van bedrijven goed is, zowel met de auto als met het OV.
Braindrain in de Hoeksche Waard
Veel jongeren trekken voor hun studie weg naar stedelijke regio’s (vooral Rotterdam). Dit zorgt voor een braindrain. Een deel hiervan komt terug, maar een groot deel bouwt een nieuw leven op elders. Eén van de grootste redenen hiervoor is dat er relatief weinig hoogopgeleid werk is. Het percentage hoogopgeleiden in de Hoeksche Waard is dan ook slechts 27,7% (gemiddelde in Nederland 31,5%) (Bron: Volksgezondheid en zorg, 2019. Hoogopgeleide bevolking per gemeente).
Doordat het gebied al dunbevolkt is, is het aantal hoogopgeleide inwoners per km2 ook laag. Bij deze lage dichtheid komt het vaak voor dat de kritische massa te laag is om bedrijvigheid te realiseren in de recreatie en toerisme sector, waardoor de dagtoeristische aantrekkingskracht ook laag is.
Stijging van het aantal banen in de sector recreatie en toerisme in de Hoeksche Waard
Uit onderzoek van Tympaan (2018) blijkt dat in de periode 2013-2017 het aantal banen in deze sector is toegenomen met 20%. Aangezien dit aan het einde van de economische crisis is, is een stijging geen verrassing, maar deze stijging is veel groter dan in de rest van Zuid- Holland en Nederland (circa 10%). Het grootste deel van deze banen bevindt zich in de horeca. Het aantal vestigingen in de sector is ook toegenomen (met 26%), maar dit is minder sterk dan in de rest van Zuid-Holland. Het aanbod stijgt dus, maar niet zo snel als in de rest van Zuid-Holland. Doordat het absolute aantal banen in de sector in de Hoeksche Waard relatief laag is, is de absolute stijging ook niet heel hoog.
Rotterdam is zeer populair
Rotterdam wordt steeds populairder. Ten eerste zijn er steeds meer bezoekers. Waar we zien dat het achterland van Amsterdam al flink profiteert van de populariteit van deze stad (qua verblijfsrecreatie), is dit in Rotterdam nog minder. Door de ligging zou de Hoeksche Waard kunnen fungeren als alternatief voor overnachten in de stad zelf. Ten tweede is Rotterdam populair om te wonen, wat een heel krappe woningmarkt tot gevolg heeft met hoge huizenprijzen (Bron: De Nederlandsch Bank, 2017. De woningmarkt in de grote steden). Het gevolg is dat inwoners met een lager inkomen weggedreven worden uit de stad. Wanneer er voldoende relatief goedkope woningen zijn in de omliggende regio’s kunnen ze hier terecht. Echter, dit is in de regio Rotterdam niet het geval. Hierdoor kan het zijn dat zij op zoek gaan naar woningen op vakantieparken. Ook worden vakantieparken bij hoge huizenprijzen relatief vaak een optie voor tijdelijke huisvesting na bijvoorbeeld een scheiding.
Focus infrastructuur op stedelijke regio
De provincie Zuid-Holland wil ervoor zorgen dat de infrastructuur in het stedelijke gebied steeds beter wordt. Echter, de OV verbindingen tussen het stedelijke gebied en het achterland en op de dunbevolkte gebieden loopt hierop sterk achter. Deze trend is al jaren te zien. Het verschil tussen de kwaliteit van de infrastructuur in de stedelijke regio en in de gemeente Hoeksche Waard zal dus steeds groter worden.
Dit heeft invloed op het toerisme in de regio, zeker voor de zakelijke markt. Minder mensen zullen dan kiezen voor het achterland als alternatief voor overnachten in de stad. Zeker als zij gebruik willen maken van het openbaar vervoer.
Hoofdstuk › Paragraaf 04
Artikel 4.3
Regionale trends
Onderdeel van Verblijfsrecreatie in de Hoeksche Waard, Marktperspectief & Toetsingswijzer nieuwe initiatieven