De nieuwe wet is van toepassing op nieuwkomers die op of ná 1 januari 2022 inburgeringsplichtig zijn geworden. De inburgeringsplicht geldt voor iedere nieuwkomer van 16 jaar tot de AOW-leeftijd die zich duurzaam in Nederland vestigt en een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd heeft.
In de nieuwe Wet Inburgering wordt een onderscheid gemaakt tussen asielstatushouders en gezinsmigranten.
Asielstatushouders
Asielstatushouders (ook statushouders genoemd) zijn vluchtelingen die door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) worden erkend en een vluchtelingenstatus krijgen. Zij komen eerst in asielzoekerscentra (AZC) terecht. Het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) vangt hen op en koppelt statushouders aan een gemeente.
Nareizigers zijn de nareizende familieleden van de statushouder die na inwilliging van de gezinshereniging in Nederland mogen verblijven. Zij komen dus terecht bij hun familielid die al woonachtig is in de gemeente.
Gezinsmigranten en overige inburgeraars
Gezinsmigranten en overige migranten (hierna gezinsmigranten) zijn personen die hier voor gezinshereniging of gezinsvorming gekomen zijn. Het gaat om personen die een Nederlandse partner hebben. Inburgering start voor gezinsmigranten al met een basisexamen inburgering dat in het land van herkomst wordt afgelegd. Ook geestelijk bedienaren (dominees, priesters en imams) en vreemdelingen met een verblijfsvergunning voor een onbepaald verblijfdoel zijn onderdeel van deze groep.
De gemeente wordt met de invoering van de nieuwe Wet inburgering dus voor een grotere groep verantwoordelijk. Het te volgen inburgeringstraject voor statushouders is veelomvattender dan voor gezinsmigranten. Dit betekent dat de wettelijke aanbodplicht verschilt per groep.
Aanbodplicht per doelgroep
Inburgeringsaanbod
Statushouders
Gezinsmigranten
Leerroute
√
*
Module Arbeidsmarkt en participatie (MAP)
√
√
Participatieverklaringstraject (PVT)
√
√
Maatschappelijke begeleiding
√
Financieel ontzorgen
√
* Gemeenten zijn alleen verantwoordelijk voor het participatiecomponent van de leerroute als gezins- en overige migranten een uitkering hebben op grond van de Participatiewet
Ondertussengroep
Nieuwkomers die nog onder de huidige wetgeving vallen, behoren tot de zogeheten ‘ondertussen’-groep. Zij blijven wettelijk gezien verantwoordelijk voor hun eigen trajecten de inkoop daarvan. Desondanks kunnen zij veel baat hebben bij het nieuwe inburgeringsstelsel en de gewijzigde aanpak. Inburgeraars die onder de huidige wet vallen kunnen gebruik maken van hetzelfde aanbod als de inburgeraars die onder de nieuwe wet zullen gaan vallen. Daar mag in de praktijk geen verschil in zijn. Wel blijft de financiering voor het formele inburgeringstraject anders geregeld.
Een specifieke groep onder de huidige inburgeraars zijn de mensen die vallen onder de Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIP). Dit zijn mensen die in het laatste half jaar van hun inburgeringstermijn zitten. Als gemeente kunnen wij extra gerichte ondersteuning bieden. Dit, om te voorkomen dat deze inburgeraars in de problemen komen omdat zij geen budget meer hebben om de inburgering af te maken. In Purmerend bieden wij deze ondersteuning aan deze doelgroep en kijken we per persoon wat nodig is. Via DUO ontvangen we gegevens van wie er in deze doelgroep valt.