(Omgevingsvisie: Duurzaam Veere)
Met de energietransitie verminderen we de CO₂-uitstoot om zo de opwarming van de aarde te beperken en ook in de toekomst een leefbare omgeving te houden. We moeten daarom wereldwijd, Europees, landelijk, provinciaal en lokaal onze CO₂ uitstoot flink reduceren t.o.v. 1990. In 2030 moeten we 49% minder uitstoot hebben en in 2050 95%.
We zetten in op het terugbrengen van de vraag naar energie (energiebesparing) en zetten daarnaast in op het verduurzamen van de benodigde energie. Dit betekent dat we toe gaan naar goed geïsoleerde woningen en gebouwen die we verwarmen met duurzame energie en we gebruiken duurzaam vervoer.
We stoten in de gemeente Veere 46.648 ton CO₂ uit door gasverbruik en 32.447 door elektriciteitsverbruik (peiljaar 2019). De gebouwde omgeving in de gemeente Veere stoot de meeste CO₂ uit met 60% daarna volgt verkeer en vervoer met 32%. We verbruiken in de gemeente Veere 1765 Terra Joule aan energie (peiljaar 2019). Energie is onder meer aardgas, elektriciteit, brandstoffen. Binnen de gemeente Veere wordt 639 Terra Joule hernieuwbare energie opgewekt. Aan elektriciteit verbruiken we 330 Terra Joule en binnen de gemeente Veere wordt 561 Terra Joule elektriciteit opgewekt.
(Inter)nationale, provinciale en regionale kaders
Voor het thema Energietransitie gelden de volgende (inter)nationale, provinciale en regionale kaders.
o Klimaatakkoord Parijs (2015)
Beperken van de opwarming van de aarde tot maximaal 2 graden ten opzichte van het pre-industriële niveau, met het streven naar een maximale temperatuurstijging van 1,5 graad.
o De Europese Unie onderschrijft de doelstellingen in het Klimaatakkoord Parijs. Op 12 december 2019 bekrachtigde de Europese Raad de doelstelling van een klimaatneutrale EU in 2050.
o Klimaatwet (2019)
Nederland moet in 2050 de uitstoot van CO₂ met 95% gereduceerd hebben ten opzichte van 1990.
49% van deze reductie moet in 2030 zijn gerealiseerd.
In 2050 is de elektriciteitsproductie 100% CO₂-neutraal.
o Klimaatakkoord (2019)
Doelstelling: uitstoot van broeikasgassen terugdringen met 49% in 2030.
Gebouwde Omgeving: o.a. energiebesparing en transitie naar aardgasloze wijken in 2050.
Elektriciteit: met name opwek van duurzame energie op land.
Opstellen van Regionale Energie Strategieën en Transitievisie Warmte.
o Regionale Energiestrategie Zeeland (RES 1.0)
Uitwerking van het landelijke Klimaatakkoord op regionaal niveau. In de RES hebben de Zeeuwse partners waaronder de gemeenten aangegeven wat zij de komende jaren gaan doen in de verduurzaming van Zeeland.
o Regelgeving
Vanuit het Activiteitenbesluit Wet milieubeheer geldt een energiebesparingsplicht voor bedrijven en instellingen die meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas(equivalent) per jaar gebruiken. Dit houdt de verplichting in om alle energiebesparende maatregelen te treffen die zich binnen vijf jaar terugverdienen.
Vanuit het Bouwbesluit moeten kantoren groter dan 100 m2 vanaf 2023 minimaal energielabel C hebben.
Nieuwbouw moet bijna energieneutraal zijn: Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG) en nieuwbouw mag alleen nog aardgasvrij.
Doelstelling
We hebben vanuit het Rijk een duidelijke taakstellingen op het gebied van de energietransitie, waarbij de gemeente Veere streeft naar de landelijke doelstellingen voor CO₂ reductie en aardgasloze gemeente Veere in 2050. Onze gemeentelijke gebouwen willen we eerder verduurzamen en zoveel mogelijk energieneutraal maken. Energieneutraal betekent dat we alle energie die we verbruiken duurzaam opwekken.
Prioriteiten 2022-2025
De energietransitie vraagt zowel om regionale samenwerking als om een wijkgerichte aanpak met integrale oplossingen. Hierbij hebben we als gemeente een voorbeeldrol en regierol. In de gemeente Veere zetten we nu vooral ook in op het besparen van energie, isoleren, duurzaam verwarmen en het opwekken van duurzame energie.
Regionale Energiestrategie (RES) uitvoeren
Via het Klimaatakkoord hebben gemeenten een regierol gekregen in de energietransitie. Om invulling te geven aan de regierol in de stelden we samen met andere gemeentes en Provincie in Zeeland een Regionale Energie Strategie op. Deze voeren we uit volgens het vastgestelde uitvoeringsplan. Ook moet een RES minimaal 1 x 5 jaar worden geactualiseerd.
Transitievisie Warmte uitvoeren en wijkuitvoeringsplannen maken
De gemeente Veere zet conform het Klimaatakkoord in op een volledig aardgasvrije gemeente in 2050. Hiervoor stelden we een Transitievisie Warmte (TVW) op. In de TVW geven we aan hoe we komen tot een aardgasvrije leefomgeving in 2050. De komende jaren betekent dit voor de gemeente Veere dat we ons richten op het verbeteren van de woningvoorraad door isoleren en waar mogelijk het plaatsen van hybride systemen. Daarnaast brengen we het gebruik van niet essentieel gas verder terug. Bijvoorbeeld door overgaan van gaskoken naar inductie koken. We ontwikkelen duurzaamheidsaanpakken per doelgroep en starten met gesprekken in de kernen om de TVW verder te vertalen in wijkuitvoeringsplannen op dorps- en stadsniveau.
Binnen de gebouwde omgeving verbruiken woningen 583TJ aan energie (peiljaar 2019), dat is 32% van het totale energieverbruik in de gemeente Veere. De bestaande woningvoorraad (sociaal en particulier) CO₂ neutraal worden. Hierop heeft de gemeente alleen indirect invloed. De gemeente zet zich samen de woningcorporatie en inwoners in om dit doel te bereiken. De landelijke afspraken uit het Klimaatakkoord zijn lokaal vertaald in jaarlijkse prestatieafspraken, die de gemeente heeft gemaakt met de woningcorporatie. Daarnaast stimuleren we inwoners via de gemeentelijke Stimuleringslening Duurzaam Langer Thuis om energiebesparende maatregelen te nemen. Ook dragen diverse landelijke subsidies en leningen bij aan dit doel.
Voorbeeldrol gemeentelijke organisatie
De gemeente geeft het goede voorbeeld in de energietransitie. De gemeentelijke organisatie, inclusief gemeentelijke gebouwen, is uiterlijk in 2030 energieneutraal. Veel daken van gemeentelijke gebouwen zijn inmiddels voorzien van zonne-energie. In 2022 maken we een Routekaart Maatschappelijk Vastgoed. Duurzaamheidseducatie op jonge leeftijd is belangrijk. Daarom zijn gebouwen van peuterspeelzalen, scholen en sportverenigingen op korte termijn zichtbaar energieneutraal.
Energiezuinige openbare verlichting
Openbare verlichting is een belangrijke factor in het totale energieverbruik van de gemeentelijke organisatie. We verbruiken voor openbare verlichting in de gemeente Veere ca. 115 MWh per jaar (2021). We besparen hier steeds meer op doordat we (oudere) armaturen vervangen voor LED-armaturen. 65% van de openbare verlichting is nu LED. De energiebesparing zal komende jaren verder oplopen. In het Beleids- en beheerplan Openbare verlichting is energiebesparing een belangrijke doelstelling: ‘‘Donker waar het kan, verlichten waar het moet’’.
Duurzaam en lokaal inkopen stimuleren
Wat we lokaal inkopen hoeft niet van ver te komen en bespaart energie. Daarom kopen we zo veel mogelijk lokaal in. Met lokaal bedoelen we binnen de gemeentegrenzen of zo kort mogelijk daarbuiten. Daarnaast gaan we bij inkoop de CO₂-prestatieladder toepassen.
In Zeeuws verband via de RES ontwikkelen we een eenduidige inkoopparagraaf voor duurzaam aanbesteden en inkopen ontwikkelen en stemmen we een implementatietraject af voor het integraal toepassen van de CO₂-prestatieladder. In de praktijk bekent dit dat regionale overheden bij inkopen of aanbesteden duurzame factoren meewegen: zero-emissie werktuigen, duurzaam bouwverkeer, groene stroom, circulair bouwen en materiaalgebruik, duurzame apparatuur voor onkruidbestrijding, hijswerkzaamheden, strandonderhoud et cetera. Dit gaat verder dan bestekken: ook ontwerpbureaus en architectenbureaus dienen zich aan collectief geformuleerde duurzaamheidseisen te houden. Het geldt niet alleen voor GWW, maar ook voor aanbesteding en gunning van bouwprojecten, inkopen, of programma’s voor groot onderhoud en investeringen.
Uitvoeringsprogramma 2022 en 2023
Op basis van bovengenoemde prioriteiten voor het thema Energietransitie voor de komende jaren kijken we waar en in welke rol de gemeente de meeste impact kan hebben op het realiseren van de gestelde ambities en doelstellingen. Op basis hiervan stelden we een uitvoeringsprogramma op met concrete acties voor de jaren 2022 en 2023, met een doorkijk naar 2024 en 2025.
*= direct wettelijk verplicht
Nr
Omschrijving actie
Toelichting
Kosten 2022/2023
2022
2023
2024
2025
1
*
Uitvoeren Regionale EnergieStrategie (RES)
In oktober 2021 stelde het College de uitvoeringsagenda van de RES Zeeland vast. Deze voeren we uit.
€ 9.319 per jaar partnerbijdrage
X
X
X
X
2
*
Vernieuwen RES 1.0 naar RES 2.0
De regionale energiestrategie moeten we volgens het landelijk klimaatakkoord iedere 5 jaar herzien.
-
X
X
3
*
Uitvoeren Transitievisie Warmte (TVW)
Zodra de TVW is vastgesteld gaan we samen met de kernen en andere stakeholders aan de slag om de uitvoering verder vorm te geven.
Afhankelijk van wensen, kansen en behoeftes
X
X
X
X
4
*
Wijkuitvoeringsplannen TVW opstellen
De afspraken die we maken met de kernen en andere stakeholders leggen we vast in (wijk/kern)uitvoeringsplannen, zoals in het klimaatakkoord staat.
Bij de plannen komt een financiële paragraaf
X
X
X
X
5
*
Routekaart Maatschappelijk Vastgoed vaststellen
We moeten een routekaart opstellen waarin staat hoe en wanneer we ons maatschappelijk vastgoed verduurzamen. We maken gebruik van provinciale subsidie om deze routekaart op te stellen.
Dekking via Provinciale subsidie
X
6
*
Verduurzamen gemeentelijk vastgoed/ Routekaart Maatschappelijk Vastgoed uitvoeren
Nieuwbouw en onderhoud gemeentelijke gebouwen voeren we op een zo duurzaam mogelijke manier uit. Hiervoor volgen we de nog vast te stellen routekaart.
Via bestaande budgetten voor maatschappelijk vastgoed en onderhoud.
X
X
X
X
7
*
Verduurzamen en energie besparen openbare verlichting
We realiseren nieuwe verlichting, of bestaande verlichting die we vervangen, duurzaam en energiezuinig. Denk aan LED, tijdvensters, dimmen, bewust verlichten.
Bestaand werkbudget openbare verlcihting.
X
X
X
X
8
*
Uitvoeren toezicht energiebesparingsplicht
Bedrijven die op jaarbasis meer dan 25.000 m3 aan gas en/of 50.000 kWh elektriciteit moeten voldoen aan de Informatieplicht Energiebesparing en verplichte maatregelen nemen. Wij en de RUD Zeeland controleren hierop.
Binnen bestaande budgetten voor milieutoezicht en RUD Zeeland.
X
X
X
X
9
Stimuleringslening Duurzaam Langer Thuis uitvoeren
Om burgers te stimuleren hebben we de Stimuleringslening Duurzaam Langer Thuis. Het fonds start in 2022 met €500.000. Hierover communiceren we actief naar onze inwoners. Zie ook onder het hoofdstuk Uitvoering.
€300.000,-
X
X
X
X
10
Inwoners stimuleren energiebesparende maatregelen te nemen
Ieder jaar organiseren we activiteiten om inwoners te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Hierbij sluiten we ook aan bij de uitvoeringsagenda van de RES Zeeland.
pm
X
X
X
X
11
Faciliteren van een energieloket voor burgers (Duurzaam Bouwloket)
Burgers kunnen voor gratis en onafhankelijk advies naar ons energieloket, het Duurzaam Bouwloket (www.duurzaambouwloket.nl).
€ 7.000
X
X
X
X
12
Bedrijven stimuleren energiebesparende maatregelen te nemen
Ieder jaar organiseren we activiteiten om bedrijven te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Hierbij sluiten we ook aan bij de uitvoeringsagenda van de RES Zeeland.
pm
X
X
X
X
13
Duurzaamheidsinitiatieven faciliteren en ondersteunen
Wanneer een kern of lokale organisatie aan de slag wil met een duurzaamheidsproject dat past bij onze uitgangspunten, gaan we hier mee in gesprek en bepalen we hoe we deze kunnen faciliteren en ondersteunen (voorbeelden zijn postcoderoosprojecten, documentaires of lokale werkgroepen)
pm
X
X
X
X
14
Beleid over zonneparken bepalen en implementeren
We stellen een beleid op voor zonneparken in 2022 en passen dit daarna toe.
-
X
15
Zon op dak stimuleren
Uitgangspunt voor het plaatsen van zonnepanelen is dat we dit eerst op het dak willen. Hiervoor voeren we pilots uit en zorgen voor goede voorlichting.
pm
X
X
X
X
16
Beleid over kleine windmolens bepalen en implementeren
Op basis van de impactstudie kleine windmolens die in 2022 wordt voorgelegd aan de gemeenteraad bepalen we de vervolg stappen.
pm
X
17
Lokaal inkopen stimuleren
Bij aanbestedings- en/of inkooptrajecten voegen we extra duurzaamheidscriteria toe.
-
X
X
X
X
18
Groene Pluim uitreiken
We gaan over van de Groene Innovatieprijs naar de Groene Pluim. We reiken deze 1x per 2 jaar uit.
€ 5.000 per jaar
X
X
19
Groene Pluim evalueren
Na de eerste editie evalueren we of de Groene Pluim structureel wordt.
-
X
20
Sportverenigingen actief helpen om sportaccommodaties te verduurzamen
Sportverenigingen ondersteunen bij het verduurzamen van hun accommodatie. Hiervoor gaan we een project opzetten.
€ 10.000 projectbudget
X
X
21
Basisscholen actief helpen om accommodaties te verduurzamen
Basisscholen ondersteunen bij het verduurzamen van hun gebouwen. Hiervoor gaan we een project opzetten.
€ 10.000 projectbudget
X
X
22
Betere informatie en begeleiding voor monumenteneigenaren voor het verduurzamen van hun monument
We zorgen voor betere informatie via onze website en stimuleren het gebruik van het monumentenpaspoort van Erfgoed Zeeland voor het verduurzamen van monumenten.
-
X
X
X
X
23
Subsidiemogelijkheden en cofinancieringsmogelijkheden bijhouden en faciliteren
Europese, landelijk en provinciale subsidiemogelijkheden bijhouden en waar mogelijk faciliteren (zoals bijvoorbeeld de RRE en de RREW) Bij een eventuele aanvraag zoeken we naar cofinanciering.
-
X
X
X
X
24
Website en Nieuwsbrief van de gemeente Veere actueel houden en voorzien van duurzaamheidsinformatie
Vanaf januari 2022 lanceren de nieuwe duurzaamheidspagina van de gemeente Veere en houden deze bij. Daarnaast communiceren we actief via de nieuwsbrief over nieuwe ontwikkelingen.
-
X
X
X
X
25
Adviseren bij plannen en projecten (intern en extern)
Bij ontwikkelingen geven we een duurzaamheidsadvies dat meeweegt bij de bestuurlijke besluitvorming.
-
X
X
X
X
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies