aBij inkopen neemt de gemeente sociale, ecologische en economische aspecten in acht.
Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) betekent dat de gemeente de effecten op people, planet en profit meeneemt bij inkopen. Met een goed inkoop- en aanbestedingsbeleid kunnen maatschappelijke doelen worden gerealiseerd (inkopen met impact). De gemeente stimuleert daarom sociale, ecologische en economische aspecten te integreren bij inkopen en aanbestedingen van werken, diensten en leveringen.
De gemeente heeft ook als opdrachtgever en inkoper een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast heeft de gemeente als opdrachtgever en inkoper invloed op ondernemers om wenselijke maat- schappelijke veranderingen teweeg te brengen. Door vooruitstrevende eisen te stellen wil zij een duurzaam beleid door ondernemers stimuleren. De gemeente vergroot de impact van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen door haar opdrachtgeverschap en de inkooporganisatie intern goed op elkaar af te stemmen.
De basis voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen wordt gelegd in de voorbereiding, door vroegtijdig in de besluitvorming duurzame en sociale aspecten te betrekken en door middel van een marktanalyse de uitvoerbaarheid te toetsen. In alle stappen van het inkoopproces worden weloverwogen keuzes gemaakt ten aanzien van de balans tussen de sociale, ecologische en economische aspecten. Dit kan tot uitdrukking worden gebracht door het volgende:
De gemeente analyseert in welke productgroepen, welke maatschappelijke winst te behalen valt.
Bij de product- en marktanalyse kan de gemeente inventariseren welke werken, leveringen of diensten op het gebied van duurzaamheid op de markt worden aangeboden.
De gemeente promoot het in dialoog met de markt vóór (marktconsultatie) of tijdens de aanbestedingsprocedure (bijv. concurrentiegerichte dialoog) zoeken naar bestaande of nieuwe MVI-oplossingen.
In de aanbestedingsstukken (bijvoorbeeld in de minimumeisen of de selectie- en gunningscriteria) en in de te sluiten overeenkomst kunnen duurzaamheidscriteria worden opgenomen.
De gemeente stimuleert het kijken naar de levensduurkosten en niet enkel de aanschafprijs.
De gemeente kan digitaal inkopen (E-factureren etc.).
De gemeente monitort de aangeboden MVI-oplossingen en controleert of MVI-afspraken worden nagekomen.
De gemeente deelt goede MVI-voorbeelden met andere overheden.
Sociale, ecologische en economische aspecten kunnen worden vertaald in specifieke MVI-thema’s, waaronder:
Klimaatbewust Inkopen
De gemeente onderschrijft het Klimaatakkoord van Parijs (2015) waarin 195 landen afspraken om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden. De gemeente wil stappen maken naar een klimaatneutrale bedrijfsvoering binnen de gemeente (zoals in energie, mobiliteit en materiaalgebruik). Daarnaast worden ook ondernemers aangespoord tot CO2-reductie.
Circulair Inkopen / MRA-intentieverklaring
Bij circulair inkopen wordt het inkoopinstrument ingezet om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren en daarmee de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. De gemeente kan bij inkopen en aanbestedingen bijvoorbeeld het hergebruik van materialen en afvalreductie vereisen.
In het ontwerp Milieubeleidsplan 2021-2025 staat dat de gemeente Beverwijk zich inzet op diverse manieren om een bijdrage te leveren aan de landelijke ambities voor circulaire economie.
Daarnaast heeft de gemeente Beverwijk de MRA-intentieverklaring circulair inkopen & opdrachtgeverschap samen met 32 andere gemeenten, 2 provincies en de Vervoerregio Amsterdam ondertekend op 20 juni 2018. Met de intentieverklaring zeggen de MRA-partners dat ze in 2022 minstens 10% van alle producten, goederen en diensten circulair inkopen. In 2025 moet dit zijn opgelopen tot 50%. Daarna wordt gekeken hoe de overheden zo snel mogelijk naar 100% circulair inkopen en opdrachtgeverschap kunnen komen. De MRA-werkgroep Circulair inkopen & Opdrachtgeverschap werkt deze intentie uit in een Roadmap.
Internationale Sociale Voorwaarden
De Internationale Sociale Voorwaarden (ISV), gebaseerd op de fundamentele arbeidsnormen van de International Labour Organisation (ILO), vereisen dat leveranciers analyseren of er risico’s zijn op schendingen van arbeidsnormen en mensenrechten in hun productieketen (zoals kinderarbeid, dwangarbeid, discriminatie van werknemers, niet-betaling van leefbaar loon). Als er risico’s zijn, dan moeten ondernemers zich inspannen om deze risico’s te voorkomen of te verkleinen. Hiertoe kan de gemeente bij inkopen en aanbestedingen de ISV van toepassing verklaren. In de offerteaanvraag kan de gemeente de ISV opnemen als uitvoeringseisen.
b De gemeente wil dat Inkopen ook een social return opleveren.
Social return is het principe dat ondernemers naast het uitvoeren van de reguliere opdracht iets terugdoen voor de gemeenschap, op maatschappelijk of sociaal vlak. De gemeente wil dat haar inkopen ook een sociale opbrengst (return) opleveren voor de maatschappij.
Bij inkopen en aanbestedingen kan worden gekozen voor sociale uitgangspunten en wordt nagedacht over de kansen die er zijn voor social return bij een specifieke Werk, Dienst en eventueel Levering. De gemeente kan social return inzetten voor:
Het bevorderen van de participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Het stimuleren van sociaal ondernemen.
Het bereiken van andere doelen in het sociaal domein, zoals armoedebestrijding, onderwijs en zorg.
De beleidsregels Social Return On Investment (SROI) gemeente Beverwijk van 1 december 2019 (INT-19-52741) en het protocol Social Return On Investment (SROI) Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond zijn hierbij van toepassing (INT-19-52742).
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2
Maatschappelijk Verantwoord Inkopen
Onderdeel van Inkoop- en aanbestedingsbeleid Gemeente Beverwijk 2022