Karakteristiek van de kernen
Per kern verschilt de woonaantrekkelijkheid. Dan gaat het om de voorzieningen in de kern zelf, aantrekkingskracht op nieuwkomers, sociale samenhang en verenigingsleven, etc. Ook de nabijheid van voorzieningen in IJsselstein en Schoonhoven kan bepalend zijn voor de aantrekkelijkheid van een kern. Diverse onderzoeken hebben inmiddels aangetoond dat de schaal en het voorzieningenniveau niet zozeer bepalend zijn voor de woonaantrekkelijkheid, maar dat het een samenspel is van sociale, fysieke en economische factoren. In het kader van de woonvisie is het daarbij vooral van belang om de aantrekkelijkheid van de kern om er te (blijven) wonen te handhaven.
Daarnaast kent de gemeente een ruim buitengebied bestaande uit linten waar veel mensen wonen. Ook daar is aandacht voor het woonklimaat gewenst, mede doordat agrarische bebouwing haar functie verliest. Er ligt een kans om het wonen in de linten te versterken.
Voorzieningenniveau onder druk
Demografische ontwikkelingen kunnen ertoe leiden dat de leefbaarheid in de gemeente in de komende jaren onder druk komt te staan. Door de daling van het aantal inwoners in de gemeente Lopik en dan in het bijzonder het aantal jongeren en jonge gezinnen, neemt het voorzieningenaanbod af. Dan gaat het niet alleen om supermarkten en winkels, maar ook om het aanbod aan scholen, verenigingen, sportvoorzieningen en dergelijke.
Overigens is de mobiliteit van veel huishoudens toegenomen, waardoor het effect van de afname van voorzieningen voor de meeste huishoudens wordt gecompenseerd. Dat geldt echter niet voor iedereen. Een groeiende groep is aangewezen op bereikbare voorzieningen, onder andere door extramuralisering in de zorg. Voor deze groep zijn er twee oplossingsrichtingen: enerzijds om dergelijke zorgvoorzieningen en dagelijkse voorzieningen zo dicht mogelijk bij huis (en dus in de eigen kern) te organiseren, anderzijds ze te laten aansluiten bij de benodigde schaalgrootte om ook voor de lange termijn aanbod in stand te houden. Het risico is dat als we samen met aanbieders geen afspraken maken over schaalvergroting en concentratie binnen de gemeente Lopik, de voorzieningen in het geheel niet kunnen overleven. Wat zou kunnen betekenen dat het aanbod in de gemeente verschraalt en alleen nog in nabijgelegen kernen IJsselstein en Schoonhoven beschikbaar is.
Initiatieven vanuit kernen succesvol
De sociale cohesie binnen de kernen is groot. De meeste bewoners voelen zich sterk betrokken bij de leefbaarheid van hun dorp. Zij nemen hierin ook hun eigen verantwoordelijkheid. Het bewijs hiervoor zijn de verschillende particuliere initiatieven die er zijn en deels nog worden gerealiseerd. In Polsbroek is de coöperatie Dorp 66 actief. Onder het motto “door de buurt en voor de buurt” zijn woningen en voorzieningen zoals een buurtwinkel en een buurtauto, gerealiseerd. Stichting Cabauw Samen Sterk heeft voor de kern Cabauw een digitale marktplaats opgezet om aanbod van en vraag naar vrijwillige hulp en zorg bij elkaar te brengen. Daarnaast is de Stichting initiatiefnemer van de nieuwbouw voor het Centrumplan in Cabauw.
Hoofdstuk 6
Artikel 6.1
Welke ontwikkelingen zien we?
Onderdeel van Woonvisie Lopik 2018 - 2022, Ruimte met kwaliteit