Art. 5.d. Beleidsplan Wmo 2022-2026 — Beschermd wonen/ Maatschappelijke opvang

Beschermd wonen Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten organisatorisch en budgettair verantwoordelijk voor beschermd wonen, in het verlengde van de taak die zij al uitvoerden voor maatschappelijke opvang. Purmerend voerde als centrumgemeente deze taken uit voor de regio Waterland. Per januari 2021 is deze verantwoordelijkheid verlegd van de centrumgemeenten naar alle regiogemeenten, maar hebben de gemeenten in regio Waterland besloten om in de bestaande centrumgemeente-indeling te blijven samenwerken. We denken dat we hiermee betere zorg kunnen bieden aan de kwetsbare en relatief kleine groep inwoners die baat heeft bij beschermd wonen. Gezamenlijk gaan we de komende jaren in gesprek over de wijze van uitvoering van beschermd wonen en verdeling van de lasten. Er komt een ingroeipad 2022-2031: gemeenten groeien in 10 jaar toe van de huidige historische verdeling (over centrumgemeenten) naar een objectieve verdeling (over alle gemeenten). Daarnaast verandert het Beschermd Wonen landschap: de Wet Langdurige Zorg(Wlz) is per 1 januari 2021 opengesteld voor mensen die vanwege een psychische stoornis blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg nabij. Deze personen vielen tot dat moment onder de Wmo (beschermd wonen). Niet alle cliënten uit deze specifieke doelgroep van de ggz komen in aanmerking voor de Wlz. Op basis van de laatste cijfers omtrent Wlz toekenningen kunnen we stellen van grofweg 40-45% van de mensen die binnen de WMO beschermd wonen, is ingestroomd in de Wlz. Naast het huidig BW aanbod bestaat de vraag naar een voorziening voor een specifieke groep patiënten met complexe psychische problemen. Bij mensen met complexe psychiatrische problemen is het ene probleem vaak verknoopt met het andere waarbij het individu niet meer in staat is om regie te voeren over zijn eigen leven. Deze groep kenmerkt zich aan doordat zij behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid. De gemeenteraad van Purmerend heeft besloten zo een voorziening te realiseren en heeft daarnaast locatiecriteria vastgesteld voor het bepalen van een passende locatie. Van beschermd wonen naar beschermd thuis De commissie Toekomst Beschermd Wonen (commissie Dannenberg) heeft geadviseerd dat cliënten die (tijdelijk) beschermd moeten wonen er baat bij hebben om dit zo lang mogelijk thuis te doen. Dit advies is breed omarmd in het land, en heeft aanleiding gegeven tot een groot aantal veranderingen in de vormgeving van beschermd wonen. De veranderingen spelen deels op stelselniveau; de middelen voor beschermd wonen worden op termijn overgeheveld naar alle gemeenten om de transformatie te ondersteunen. Na 7 jaar is het volledige regionale budget doorgedecentraliseerd, omdat de cliëntenpopulatie tegen die tijd naar verwachting vrijwel volledig vernieuwd zal zijn (de langstzittende cliënten gaan waarschijnlijk naar de Wlz). Ook in de praktijk beweegt er veel. Gemeenten in de regio Waterland zijn volop bezig ondersteuningsaanbod beschermd wonen (verder) te ontwikkelen waarbij cliënten zoveel mogelijk in de eigen wijk of thuis ondersteund worden. Dit aanbod voldoet niet aan de wettelijke definitie van beschermd wonen, maar is wel in lijn met de gedachte van beschermd wonen en de landelijk omarmde visie ‘van beschermd wonen naar beschermd thuis’. Doordecentralisatie beschermd wonen Op dit moment krijgen alleen centrumgemeenten rijksmiddelen voor Beschermd Wonen en worden zij in veel regio's door regiogemeenten gemandateerd voor de uitvoering van BW in hun regio. Volgens planning zal vanaf 1 januari 2023 de toedeling van BW-rijksmiddelen stapsgewijs veranderen van een volledig historisch budget verdeeld over de centrumgemeenten naar een volledig objectief budget voor alle gemeenten. Het doel is om alle gemeenten financieel in staat te stellen om passend BW voor hun eigen inwoners te organiseren. Met deze veranderingen op komst is het van groot belang dat gemeenten in elke regio onderling en met andere regio’s goede samenwerkingsafspraken maken, zodat gemeenten weten waar ze aan toe zijn en het belang van cliënten zo goed mogelijk gewaarborgd wordt. Hiervoor is een Norm van Opdrachtgeverschap Maatschappelijke Opvang & Beschermd Wonen vastgesteld. Daar wordt ook ingegaan op de overlegbepaling die stelt dat regio’s in het kader van het woonplaatsbeginsel onderling afspraken moeten maken over cliënten die naar een andere regio verhuizen voor BW. Dit aandachtspunt staat op de agenda van het regionaal overleg BW/MO voor de regio Waterland. De gemeente Purmerend neemt hier een actieve rol in. Maatschappelijke opvang Gemeente Purmerend is als centrumgemeente budgethouder en opdrachtgever voor de maatschappelijke opvang voor de regio Waterland. Deze indeling blijft gehandhaafd. Kerntaak van de maatschappelijke opvang is het bieden van tijdelijk verblijf aan mensen zonder dak boven hun hoofd, gekoppeld aan zorg en begeleiding en/of het verhelpen van een acute woon-crisis. Het betreft mensen die al dan niet gedwongen de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Cliënten van de maatschappelijke opvang hebben veel met elkaar gemeen. Ze kampen vaak met meerdere, elkaar beïnvloedende problemen. In grote lijnen kunnen we de mensen die aanspraak maken op de maatschappelijke opvang onderscheiden in twee groepen: 1) dakloze personen zonder psychiatrische problematiek en 2) dakloze personen mét psychiatrische problematiek. Dak- en thuislozen met psychiatrische en/of verslavingsproblemen (onvoldoende of beperkte zelfredzaamheid) krijgen in de maatschappelijke opvang een persoonlijk traject dat hen helpt een stabieler bestaan op te bouwen, met inkomen, zorg en een dak boven het hoofd. Het traject is gericht op zoveel mogelijk zelfstandigheid en uitstroom uit de maatschappelijke opvang naar zelfstandig wonen, al dan niet met begeleiding. Voor de regio Waterland biedt de Algemene Opvang Purmerend (AOP) de maatschappelijke opvangvoorziening (incl. nachtopvang) aan.

Rechtspraak bij dit artikel