Om te bepalen of een persoonsgebonden budget (PGB) voor de bewoner toegankelijk en passend is en conform de daarvoor opgestelde regels wordt besteed, worden de volgende aspecten getoetst en/of gewogen:
**1..** Om in aanmerking te komen voor een PGB dient te zijn voldaan aan de volgende voorwaarden:
Er is op basis van het Algemeen toetsings- en afwegingskader (zie artikel 10) bepaald dat de bewoner in aanmerking komt voor ondersteuning in de vorm van een individuele maatwerkvoorziening.
De bewoner heeft zijn keuze voor een PGB (in plaats van zorg in natura) gemotiveerd.
De bewoner dan wel zijn vertegenwoordiger is voldoende vaardig om alle aan de PGB verbonden taken op een verantwoorde wijze uit te voeren. De PGB-vaardigheid kan worden getoetst met behulp van de door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport uitgegeven “Checklist 10-punten PGB-vaardigheid” en bijbehorende “Handreiking voor toetsing (minimale) PGB-vaardigheid”. De taken die behoren bij het PGB zijn:
**I..** Het opstellen van een budgetplan.
**II..** Het opstellen van een zorgovereenkomst.
**III..** Opdrachtgever/werkgever kunnen zijn van de zorgaanbieder, met alle daarbij behorende verplichtingen, waaronder het aansturen van de zorgaanbieder en het regelen van vervanging bij ziekte of vakantie.
**IV..** Verantwoord beheren van het budget, waaronder het controleren van declaraties, indienen van facturen en het voeren van een administratie.
**V..** Zicht houden op de kwaliteit, veiligheid en doeltreffendheid van de ondersteuning en passende maatregelen nemen indien een van deze zaken onvoldoende is.
**VI..** Er op toezien dat er actief gewerkt wordt aan de te behalen resultaten, die vermeld staan in het ondersteuningsplan. Hiervoor neemt de budgetbeheerder deel aan alle evaluatiegesprekken, met de zorgaanbieder en bewoner, over de ondersteuning.
**VII..** Verantwoording afleggen aan de gemeente wanneer de gemeente daar om vraagt.
**VIII..** Wijzigingen, waaronder verhuizing of stopzetting van de zorg, direct doorgeven aan de gemeente en de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
Het ondersteuningsaanbod dat met een PGB zal worden ingekocht is veilig, doeltreffend en persoonsgericht. Voor zorgaanbieders die vanuit het PGB formele ondersteuning bieden, gelden dezelfde eisen als bij zorgaanbieders die vanuit ZIN ondersteuning bieden, zie ook het Kwaliteitskader Sociaal Domein gemeente Leeuwarden op de website www.lwdvoorelkaar.nl. Indien het een PGB voor Beschermd wonen betreft, dient de zorgaanbieder ook te voldoen aan de gestelde kwaliteitseisen zoals vermeld op de website www.sdfryslan.nl.
**2..** In aanvulling op lid 1, sub c kan een persoon in de volgende gevallen in ieder geval geen PGB beheren. Als de persoon:
Geen (financieel) onafhankelijke positie heeft ten aanzien van de zorgaanbieder die formele ondersteuning biedt.
Niet meerderjarig is
Niet over een woonadres beschikt volgens de BRP.
In detentie zit.
De Nederlandse taal onvoldoende beheerst.
Niet in staat is de veiligheid voor de bewoner die ondersteuning nodig heeft te waarborgen.
Een verslaving heeft, zoals een alcohol-, drugs-, gok- of koopverslaving.
Ondersteuning nodig heeft bij de eigen administratie.
In de schuldsanering zit of daarvoor een verzoek heeft ingediend.
Surseance van betaling heeft aangevraagd of failliet is verklaard.
Eerder een PGB heeft beheerd en toen gebleken is dat deze persoon onvoldoende vaardig was en/of de verplichtingen niet nakwam en/of er sprake is geweest van fraude met een PGB.
**3..** De budgetbeheerder dient een (financieel) onafhankelijke positie te hebben ten aanzien van de zorgaanbieder die formele ondersteuning biedt. Dus de budgetbeheerder mag ook niet worden betaald voor het beheer door de zorgaanbieder. De budgetbeheerder mag niet tevens de (formele of informele) zorgaanbieder zijn, tenzij het een ouder van een jeugdige betreft of er in het geval van informele ondersteuning geen alternatief is.
**4..** Met een PGB kan de bewoner zelf individuele maatwerkvoorzieningen inkopen. De zelfgekozen zorgaanbieder kan in bepaalde gevallen meer passend en/of goedkoper zijn. De bewoner voert met een PGB zelf regie over zijn eigen ondersteuning. De bewoner kan met een PGB kiezen voor formele ondersteuning en/of informele ondersteuning (zie artikel 1 Begripsbepalingen). Inzet van het sociaal netwerk met een vergoeding vanuit een PGB kan alleen in situaties waarin:
De beperking in zelfredzaamheid en participatie of problemen met het zich handhaven in de samenleving niet op eigen kracht kan worden opgelost én
Het de gebruikelijke hulp overstijgt én
Bovengebruikelijke hulp en mantelzorg geen passende oplossing biedt én
Er geen mogelijkheden zijn in de vorm van andere voorzieningen of algemene voorzieningen én
Inzet van vrijwilligers(werk) niet mogelijk is én
Dit aantoonbaar tot een beter resultaat leidt en aantoonbaar doelmatiger is dan formele ondersteuning of zorg in natura.
**5..** De zorgaanbieder die ondersteuning vanuit een PGB biedt mag niet tevens de rol van cliëntondersteuner ten opzichte van de bewoner hebben (gehad).
**6..** Indien vanuit een PGB informele ondersteuning wordt ingezet moet er samen met het budgetplan een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) ingeleverd worden. Deze VOG mag niet ouder dan 1 jaar zijn.
**7..** Het is toegestaan dat de bewoner samen met anderen ondersteuning inkoopt met het PGB. Het ondersteuningsplan, de aanvraag, het budgetplan, de beschikking en de verantwoording blijft wel individueel.
**8..** Om te bepalen of met informele ondersteuning het beoogde resultaat behaald kan worden, worden de volgende aspecten gewogen:
Kan de bewoner zijn keus om een informele ondersteuning in te schakelen goed motiveren.
Heeft de zorgaanbieder die de informele ondersteuning gaat bieden op geen enkele wijze druk uitgeoefend op de bewoner bij zijn keuze.
Is de zorgaanbieder die de informele ondersteuning gaat bieden in staat om het type, de omvang, de frequentie en de duur van de ondersteuning te bieden.
Wordt de kwaliteit van de geboden ondersteuning voldoende geborgd.
Wat is de totale belasting van de zorgaanbieder die informele ondersteuning biedt (gebruikelijke hulp, mantelzorg, betaald en onbetaald werk en persoonlijke omstandigheden).
Is het mogelijk om een keer over te kunnen slaan of zijn er mogelijkheden om tijdelijk de zorg uit handen te kunnen geven in geval van vakantie of ziekte.
**9..** In het budgetplan dient het volgende te worden opgenomen:
Aan welke vorm van ondersteuning het budget besteed gaat worden.
Wat het beoogd resultaat van de ondersteuning is.
Door wie de ondersteuning geleverd gaat worden.
Welke activiteiten uit het budget betaald gaan worden.
Een begroting, met daarin opgenomen het werkelijke tarief, danwel de werkelijke aanschafkosten van de zorgaanbieder die de ondersteuning gaat bieden.
**10..** De bewoner dient voor het afsluiten van een zorgovereenkomst gebruik te maken van de door de SVB beschikbaar gestelde model zorgovereenkomsten. De duur van de zorgovereenkomst kan niet langer zijn dan de duur van de beschikking.
**11..** Een uitbetaling vanuit het PGB vindt plaats op basis van declaratie. Een declaratie bevat in ieder geval:
De naam van de zorgaanbieder;
Het burgerservicenummer/KvK nummer van de zorgaanbieder;
Het belastingnummer van de zorgaanbieder;
Een overzicht van de data en het aantal uren, dagdelen, etmalen, waarop de ondersteuning is geboden;
Het tarief;
Ondertekening van budgethouder en/of budgetbeheerder.
**12..** De volgende bestedingsregels gelden voor een PGB:
Het PGB tarief is inclusief overhead en alle bijkomende kosten (zoals opleiding, maaltijden, entreegelden), hier wordt geen extra budget voor toegekend.
Kosten voor de uitvoering van taken die horen bij een budgetbeheerder (zie lid 1c) mogen niet uit het PGB worden betaald.
Kosten voor bemiddeling, coördinatie, tussenpersonen of belangenbehartigers mogen niet uit het PGB worden betaald.
Na het overlijden van de bewoner mag, indien niet teruggevallen kan worden op het sociaal netwerk, vanwege activiteiten verband houdend met het overlijden maximaal een gemiddeld maandbedrag, berekend over de laatste drie gewerkte maanden, door de zorgaanbieder gedeclareerd worden.
Het bedrag dat niet verantwoord hoeft te worden betreft alleen de jaarlijkse basislidmaatschapskosten voor ‘Per Saldo’(de belangenorganisatie voor PGB houders).
Er mag een feestdagen uitkering verstrekt worden van maximaal € 100,- totaal op jaarbasis.
Er mag maximaal € 0,19 per kilometer reiskosten aan de zorgaanbieder die de ondersteuning biedt betaald worden, voor een reisafstand vanaf 6 km (enkele reis) tot maximaal 150 km (retour) per persoon per keer.
Voor sub e tot en met sub g wordt geen extra budget toegekend.
**13..** De bewoner die langer dan 4 weken (28 dagen) naar het buitenland gaat en dan ondersteuning in het buitenland wil inkopen, moet toestemming vragen aan het college. Het inkopen van ondersteuning in het buitenland is in uitzonderlijke situaties maximaal 13 weken per kalenderjaar toegestaan. Het PGB wordt dan aangepast aan het tarief dat gehanteerd wordt in het land waar men gedurende deze periode verblijft, met een maximum van het binnen de gemeente Leeuwarden vastgestelde PGB tarief.
**14..** De bewoner mag, naar zijn of haar behoefte, de ene periode meer ondersteuning inkopen dan de andere periode, zolang het totaal beschikte budget (per kalenderjaar) niet wordt overschreden. De bewoner is in dit geval wel verplicht om per periode een factuur in te dienen over de werkelijk ontvangen uren ondersteuning. Het afspreken van een vast maandloon is niet toegestaan.
**15..** Indien de bewoner een duurdere voorziening wil inkopen dan met het verstrekte PGB mogelijk is, dan kan dit, maar betaalt de bewoner het meerdere zelf.
**16..** Het PGB wordt niet rechtstreeks overgemaakt op de rekening van de bewoner. Dit is wettelijk geregeld om misbruik en oneigenlijk gebruik van PGB tegen te gaan. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) doet de betalingen rechtstreeks aan de zorgaanbieder. Deze regeling, trekkingsrecht geheten, geldt voor alle gemeenten.
**17..** De zorgovereenkomst die de bewoner afsluit met de zorgaanbieder die de ondersteuning vanuit het PGB gaat bieden, dient door de gemeente en de SVB goedgekeurd te zijn alvorens uren van de betreffende zorgaanbieder gedeclareerd kunnen worden.
**18..** Degene die daadwerkelijk de ondersteuning aan de bewoner biedt, dient dezelfde te zijn als de persoon danwel de zorgaanbieder waarmee de bewoner de zorgovereenkomst heeft afgesloten. Dit is niet van toepassing bij vervanging van ziekte of vakantie.
**19..** In afwijking op lid 16 wordt een eenmalig PGB wel rechtstreeks door de gemeente overgemaakt op de rekening van de bewoner dan wel de leverancier.
**20..** Het aantal door de zorgaanbieder gewerkte en betaalde uren mag niet afwijken van het Arbeidstijdenbesluit en mag indien het Arbeidstijdenbesluit niet van toepassing is, niet meer bedragen dan veertig uur per week. Bij het vaststellen of deze veertig uur per week overschreden wordt kan ook betrokken worden de hoeveelheid uren aan ondersteuning die deze persoon, al dan niet via een PGB, levert aan andere personen of gezinsleden en/of het aantal uren dat elders gewerkt wordt dan vanuit de Wmo.
**21..** De bewoner dient alle documenten die betrekking hebben op het PGB en de aanschaf van de voorziening dan wel de inhuur van een zorgaanbieder te bewaren. Onder deze documenten vallen in ieder geval:
De beschikking afgegeven door de gemeente Leeuwarden;
Het ondersteuningsplan;
Het PGB-budgetplan;
De zorgovereenkomst(en) en wijzigingen op de zorgovereenkomst(en);
De facturen/loonspecificaties SVB;
Declaraties/urenbriefjes van de zorgaanbieder;
Evaluatieverslagen over de voortgang van de doelen/resultaten.
**22..** De bewoner dient de in lid 21 genoemde documenten gedurende vijf jaar te bewaren en als daarom wordt gevraagd (een kopie van) de stukken aan de gemeente verstrekken. De gemeente kan de stukken opvragen bij een steekproefsgewijze controle op de kwaliteit en/of rechtmatigheid van het PGB of een controle naar aanleiding van signalen over onjuiste besteding van het PGB door de bewoner en/of de zorgaanbieder.