In onze gemeente is veel vraag naar arbeidsmigranten om het tekort aan (praktijkopgeleide) werknemers van eigen bodem te compenseren. Deze arbeidsmigranten zijn hard nodig om onze lokale economie in stand te houden en grote lokale spelers/ondernemers overeind te houden en mee te kunnen gaan in de groeiopgave binnen onze regio. Het aannemen van deze buitenlandse werkkrachten brengt ook een huisvestingsvraagstuk met zich mee die lokale bedrijven zelf oplossen. Bij het gebrek aan woonruimtes of een te hoge prijs voor woonruimte bij huisvesters kopen deze bedrijven zelf woningen op om de arbeidsmigranten (kamergewijs) te huisvesten om de inhuur van arbeidsmigranten rendabel te houden, dit met gevolgen voor de kwaliteit van de huisvesting en de kwaliteit/leefbaarheid van de omgeving.
Deze woningen zijn niet geschikt om verhuurd te worden aan meerdere volwassen personen waardoor deze wijze van verhuur een negatief effect heeft op de leefbaarheid van een straat of buurt. Zo kan het bijvoorbeeld de parkeerdruk verhogen in een straat met meerdere eengezinswoningen die kamergewijs verhuurd worden of kunnen buren overlast ondervinden door bijvoorbeeld teveel geluid of afval. Ook de kwaliteit van deze woonruimte staat onder druk. Met name voor de shortstay arbeidsmigranten die hier kortdurend verblijven is in de gemeente heden niets geregeld om in een goede kwaliteit van huisvesting te voorzien.
Met het vaststellen van het bestemmingplan 'Wonen en Huishouden' krijgt het college van B&W handvatten om woningsplitsing en kamergewijze verhuur vergunningplichtig te maken. Zo kunnen we reguleren waar in de gemeente arbeidsmigranten het beste gehuisvest kunnen worden en op welke manier, met als doel de kwaliteit van de huisvesting hoog te houden. Ook proberen we op deze wijze overlast in de toekomst te voorkomen. In deze beleidsnota zijn regels opgesteld die aangeven onder welke voorwaarden een omgevingsvergunning wordt afgegeven voor het realiseren van huisvesting voor arbeidsmigranten.
Arbeidsmigranten
We onderscheiden drie soorten arbeidsmigranten: shortstay, midstay en longstay. De shortstay arbeidsmigrant verblijft ongeveer 6 maanden op dezelfde plaats. Midstay arbeidsmigranten verblijven hier vanaf 6 maanden tot 2 jaar en longstay arbeidsmigranten zijn langer dan 2 jaar in Nederland. Van de groep midstay en longstay arbeidsmigranten merken we dat zij makkelijker een eigen woning huren; via de wooncorporatie of op de private markt. Voor deze groep hoeft niets geregeld te worden, zij gaan mee in de normale gang van zaken en hebben net zoveel keus, rechten en kansen op de woningmarkt als andere personen die lang in Nederland blijven.
De reden dat wij in Hardinxveld-Giessendam shortstay aanmerken als 6 maanden heeft te maken met contracten van de werkgevers. Zij geven vaak een contract voor 6 maanden en verlengen weinig contracten om zo flexibel met het aantal werknemers om te kunnen gaan. Omdat deze groep kort op een plek verblijft, nemen zij genoegen met mindere kwaliteit van hun woonruimte, vaak hebben zij ook geen keus en moeten zij de kamer huren die zij via de werkgever of een huisvester aangeboden krijgen. Omdat er steeds meer vraag naar woonruimte ontstaat voor shortstay arbeidsmigranten keren huisvesters, maar ook werkgevers, zich tot reguliere woningen op de woningmarkt. Zij kopen woningen op en plaatsen daar (shortstay) arbeidsmigranten in kamers. Ondanks dat er in onze gemeente geen voorbeelden zijn van schrijnende situaties willen we dit voorkomen door kamergewijze verhuur te reguleren.
Flexwonen
In opdracht van de gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft het expertisecentrum Flexwonen een onderzoeksrapport opgeleverd over de vraag naar huisvesting van de verschillende doelgroepen, waaronder arbeidsmigranten. Het onderzoek borduurt voort op de resultaten van de vraag- en kansenanalyse flexwonen voor de regio Drechtsteden (2018) en zoomt in op de specifieke vragen en wensen van de doelgroepen in Hardinxveld-Giessendam. Het gaat daarbij om de omvang en toekomstige ontwikkeling van die doelgroepen, de daarmee samenhangende huisvestingsbehoefte en de vraag in hoeverre de woningmarkt in die behoefte kan voorzien. Met name voor de groep arbeidsmigranten is het gewenst om beter zicht te krijgen op de actuele omvang van de groep van mensen die werkzaam zijn voor bedrijven die in de gemeente of directe omgeving gevestigd zijn. Dit en voorgaande onderzoeken zijn gebruikt als onderlegger voor het beleid.
Wel wil het college van B&W middels dit beleid ook afspraken maken met huisvesters en bedrijven om, in het geval niet alle woonruimtes benut worden door arbeidsmigranten, deze in te zetten voor andere doelgroepen die een tijdelijke woonruimte zoeken (Flexwonen). Zo benutten we optimaal de woonruimtes in onze gemeente, zeker als het gaat om spoedzoekers en andere doelgroepen die flexibele woonruimten zoeken.
Door het opstellen van gemeentelijk beleid en -toetsingskader is er een richting hoe de vraag naar ruimte opgepakt wordt. Middels dit beleid kan de gemeente bij verzoeken voor huisvesting eenduidig handelen om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Het beleid verschaft duidelijkheid op welke locaties en onder welke voorwaarden de huisvesting van arbeidsmigranten kan worden toegestaan en waar niet.
Hoofdstuk 1. › Paragraaf 1.
Artikel 1.
Beleidsoverwegingen
Onderdeel van Beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten Hardinxveld-Giesendam