2.1. Aandacht voor educatie en participatie
Landelijke ontwikkelingen
De laatste jaren is er in toenemende mate aandacht voor kunsteducatie. Landelijke programma’s als ‘Cultuureducatie met Kwaliteit en Meer Muziek in de Klas’ zorgen ervoor dat er op scholen meer aandacht wordt gevraagd voor cultuuronderwijs. Een punt van zorg daarbij is dat educatie in de klas slechts het begin is. Wanneer de belangstelling is gewekt moeten er mogelijkheden zijn voor kinderen om zich echt te verdiepen in een kunstvorm, door op les te gaan. In veel gemeenten zijn, in tegenstelling tot de gemeente Bergeijk, subsidies aan muziekscholen en -centra voor de kunsten wegbezuinigd. Daarmee is kunst- en muziekonderwijs in de vrije tijd minder bereikbaar geworden en stokt de natuurlijke opvolging van beoefenaars in bijvoorbeeld muziekverenigingen. Los van de bereikbaarheid blijkt uit onderzoek dat de klassieke amateurkunstbeoefening het moeilijk heeft. Er komen nieuwe vormen van amateurkunst bij; mensen binden zich minder graag aan een vereniging en de belangstelling, zeker onder jongeren, loopt terug.
Bergeijk
In Bergeijk biedt Art4U kunsteducatie nog steeds lessen en cursussen aan met financiële ondersteuning van de gemeente. Daarmee blijft het kunst- en muziekonderwijs toegankelijk en is er doorstroming naar onze verenigingen. Ook in Bergeijk is ledenaanwas niet meer vanzelfsprekend maar vergeleken met de situatie in andere gemeenten is het verenigingsleven nog behoorlijk vitaal
2.2. Toegankelijkheid
Landelijke ontwikkelingen
Er komt steeds meer aandacht voor de toegankelijkheid van het culturele aanbod. Er wordt meer belang aan gehecht dat iedereen zich kan herkennen in de culturele organisaties en hun aanbod. Uit Brabants onderzoek 1 Waarde van Cultuur 2018 blijkt dat grofweg 80% van de Brabanders cultuur van belang vindt voor de samenleving. Voor bijna de helft is cultuur een belangrijk onderdeel van hun leven. Bijna alle Brabanders bezoeken weleens een culturele activiteit; ongeveer 40% beoefent een kunstvorm. Daarvan is ongeveer 30% lid van een culturele organisatie. Deelname aan cultuur is dus niet vanzelfsprekend voor iedereen. Het gemiddelde opleidingsniveau van de bezoekers is relatief hoog: mensen met lagere opleidingsniveaus zijn ondervertegenwoordigd. We beginnen steeds meer zicht te krijgen op drempels om deel te nemen aan cultuur. Niet iedereen voelt zich thuis in een culturele organisatie of herkent zich in het aanbod (de voorstelling, activiteit etc.). Veel culturele organisaties worden zich bewust hiervan en anticiperen hierop zonder daarmee hun eigen identiteit te verloochenen. Zij passen hun programmering of activiteiten aan en benaderen moeilijk te bereiken groepen gericht via vertrouwde contactpersonen.
Bergeijk
Over de cultuurdeelname van de inwoners van Bergeijk zijn geen cijfers beschikbaar. Het is aannemelijk dat bovenstaande cijfers in grote lijnen ook van toepassing zijn op de inwoners van Bergeijk. In het onderzoek zien we dat de verschillen in deelname tussen de landelijke gebieden en de steden niet heel erg groot zijn. In de landelijke gebieden is de amateurkunst van iets groter belang dan in de stad. Het is aannemelijk dat er ook in Bergeijk inwoners zijn die niet of nauwelijks in aanraking komen met het culturele aanbod, al is de samenstelling van de bevolking minder divers dan die van bijvoorbeeld Eindhoven. Wel zet de gemeente Bergeijk zich al in voor toegankelijkheid. Mensen met een lager inkomen kunnen bijvoorbeeld via Stichting Leergeld hun contributie vergoed krijgen en de cultuurcoach kan verenigingen helpen bij vragen over het bereiken van een (nieuwe) doelgroep.
2.3. Breed begrip van kunst en cultuur
Landelijke ontwikkelingen
We hanteren een brede kijk op kunst en cultuur. Kunst en cultuur is niet alleen maar beeldende kunst in een museum. Binnen het brede terrein van kunst en cultuur vallen onder andere uitingen zoals carnaval, muziekbeoefening, toneel, koorzang, beeldende kunst in de openbare ruimte en professionele kunst, zowel het artistiek interessante als het meer populaire (amusements)deel. We kijken naar de rol die kunst en cultuur kunnen spelen bij het behalen van doelen op andere beleidsterreinen, zoals zorg en welzijn en het toeristisch-recreatief profiel van Bergeijk. We zullen hier later in dit stuk verder op ingaan.
Bergeijk
Het palet aan culturele uitingen is in de gemeente Bergeijk erg breed. Aan de ene kant van het spectrum zien we carnavalsverenigingen en amateurkunst en aan de andere kant de prachtige Rietveld-architectuur. Dat zowel de breedte cultuur als de artistieke topcultuur beiden vertegenwoordigd zijn in een gemeente als Bergeijk is gerust uniek te noemen.
2.4. Corona
Landelijke ontwikkelingen
De laatste anderhalf jaar heeft corona een groot effect op ons en op de culturele sector gehad. Met name de publieke activiteiten, repetities van verenigingen, festivals, voorstellingen en tentoonstellingen hebben enorm te lijden gehad onder de maatregelen om de coronapandemie beheersbaar te houden. We zien in heel Nederland dat verenigingen hun leden niet meer kunnen vasthouden en dat de exploitatie van publieke voorzieningen erg lastig is. De professionele makers en zij die makers ondersteunen (bijvoorbeeld geluidstechnici) zijn hierdoor ook veel inkomstenbronnen kwijtgeraakt.
Bergeijk
De gemeente Bergeijk heeft geprobeerd om de sector maximaal tegemoet te komen en te ontlasten door de middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar heeft gesteld door te zetten aan culturele organisaties. Ook zijn middels beleidsregels verenigingen financieel ondersteund en er vindt veelvuldig contact plaats tussen de gemeente en verenigingen.