Voor het reguleren van het gebruik van ligplaatsen kan de gemeente van verschillende juridische instrumenten gebruik maken. Dit kunnen publiekrechtelijke en privaatrechtelijke instrumenten zijn.
4.2.1Privaatrechtelijke instrumenten: de huurovereenkomst
De mogelijkheid bestaat het gebruik van water en grond te regelen via een huurovereenkomst. De contractuele afspraken over het gebruik van ligplaatsen en percelen (de huur- en gebruiksovereenkomsten) vallen onder het privaatrecht. De gemeente treedt hier op als verhuurder.
4.2.2Wetsvoorstel verbeteren huurbescherming huurders ligplaats (in de maak)
Een ligplaats huren geeft woonbootbewoners niet dezelfde zekerheden als huurders van regulier woonruimte. De verhuurder van een ligplaats is niet gebonden aan deze bepalingen, omdat de ligplaats niet geldt als woonruimte. Er is op 6 maart 2020 een wetsvoorstel (wijziging van Boek 7 BW) ingediend voor het verbeteren van de huurbescherming voor huurders van ligplaatsen. Kern van deze wet is:
Indien de huurder van een ligplaats eigenaar is van het op die ligplaats afgemeerde voor bewoning bestemde drijvend object, kan die huurder bij verkoop van dat drijvend object vorderen dat de rechter hem zal machtigen om de koper in zijn plaats als huurder te stellen.
Dit voorstel is nog niet aangenomen.
NB. Voor woonboten waarbij de ligplaats wordt ingenomen op grond van het publiekrecht (ligplaatsvergunning of ontheffing) heeft de voorgenomen wijziging geen gevolgen. In de gemeente Alphen aan den Rijn wordt echter niet gewerkt met een ligplaatsvergunning of een ontheffing.
4.2.3Publiekrechtelijke instrumenten
De regels ten aanzien van deze publiekrechtelijke instrumenten zijn vastgelegd in (onder meer) de Gemeentewet, Wabo, Algemene wet bestuursrecht, bestemmingsplannen en lokale verordeningen.
De Provincie Zuid Holland is eigenaar van het water van 43 van de 57 ligplaatsen in onze gemeente. De Provincie heeft hiervoor een precarioverordening, waarin is opgenomen dat de woonbooteigenaar jaarlijks een vergoeding betaalt. Deze vergoeding is gebaseerd op onder andere het aantal m2 water, het aantal meerpalen, het aantal m2 vlonders, ed.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2
Juridisch kader: private en publieke bevoegdheden
Onderdeel van Nota ligplaatsen voor woonboten 2021