Toestemming van de betrokkene is één van de 6 grondslagen in de AVG voor het verwerken van persoonsgegevens. Omdat de gemeente bijna uitsluitend persoonsgegevens verwerkt op basis van een wettelijke verplichting of de uitvoering van een taak van algemeen belang of openbaar gezag, is de grondslag toestemming vrijwel nooit aan de orde.
De grondslag toestemming kan wel aan de orde zijn in het kader van zorg- en hulpverlening waarbij de betrokkenen zelf geen verzoek doet maar professionals zorg of hulp toch noodzakelijk achten. In een dergelijk geval is toestemming nodig van de betrokkene het gaat immers om een inmenging in de persoonlijke levenssfeer.
Voor het verwerken van persoonsgegevens op basis van toestemming wordt binnen de gemeente Veere grote terughoudendheid betracht. Voor een dergelijke verwerking wordt vooraf altijd advies gevraagd aan de FG.
Als er sprake is van toestemming dan dient deze toestemming aan de volgende voorwaarden te voldoen:
vrij; vrij betekent dat de betrokkene ook de keus moet hebben om zijn toestemming te weigeren, zonder dat hier mogelijk negatieve gevolgen aan verbonden zijn. Als er sprake is van een afhankelijkheidssituatie (zoals tussen overheid en burger en tussen werkgever en werknemer) is er in de regel geen sprake van een vrije keuze, en daarom kan toestemming doorgaans niet dienen als grondslag voor de verwerking.
specifiek en geïnformeerd; het moet voor de betrokkene helemaal duidelijk zijn waarvoor hij toestemming geeft. Dit betekent dat goed uitgelegd moet worden voor welk doel de persoonsgegevens verwerkt worden. Dat doel moet specifiek zijn, als er sprake is van meerdere doelen dan moeten deze apart uitgelegd worden.
ondubbelzinnig; de toestemming moet ondubbelzinnig zijn. Uit een actieve handeling moet het 100% duidelijk zijn dat de betrokkene zijn toestemming heeft gegeven. Dat kan door een handtekening, een zelf geplaatst vinkje op een website, o.i.d.
Voor het verwerken van bijzondere persoonsgegevens moet uit de verklaring blijken dat de toestemming geldt voor de verwerking van de bijzondere persoonsgegevens.
Drang en dwang
In het Sociaal Domein komen soms situaties voor waarbij een persoon geen beroep doet op de inzet van zorg of ondersteuning terwijl die inzet wel noodzakelijk is. Als een bevoegde autoriteit of professional binnen de wettelijke kaders vaststelt dat het vanwege een vitaal belang van de betrokkene of zijn omgeving noodzakelijk is dat zorg of ondersteuning wordt ingezet dan kunnen de persoonsgegevens ook zonder toestemming van de betrokkene verwerkt worden. Zodra dit kan en verantwoord is wordt de betrokkene geïnformeerd over de verwerking van de persoonsgegevens en over zijn of haar privacyrechten.