Voordeel van het faciliterend grondbeleid is dat de gemeente geen voorinvestering hoeft te doen door de aankoop van grond. Via het verplicht kostenverhaal zal zij wel haar eigen kosten moeten verhalen op de ontwikkelende partij.
Een nadeel van faciliterend grondbeleid is dat de inzet van het publiekrechtelijk instrumentarium een zekere beperking geeft aan de realisatie van gewenste doelen omdat de gemeente niet geheel zelf kan sturen op het behalen van bepaalde kwaliteit en doelgroepen. Zie hiervoor verder paragraaf 3.5.
Het financieel resultaat van de ontwikkeling zal nimmer positief zijn, doordat de gemeente slechts de door haar gemaakte kosten (tot een maximum) kan verhalen en zij in geval van een exploitatieplan ook (deels) het risico draagt van de ontwikkeling.
In het kader van haar faciliterend grondbeleid heeft het college een notitie vastgesteld om het verplichte kostenverhaal succesvol uit te kunnen voeren. Voor de vraag of de gemeente mee wil werken aan een ruimtelijke ontwikkeling van een private partij zal zij, afhankelijk van het beoogde volkshuisvestelijke, ruimtelijke of maatschappelijke doel, voorrang geven aan de herontwikkeling van rotte kiezen (bijv. de herontwikkeling van vm. Locatie Vlieghuis) boven de ontwikkeling van nieuwe locaties (bijv. de uitbreiding van een dorp).
Beleidsuitgangspunt facilitair grondgebied
De gemeente zal zo optimaal mogelijk haar kosten verhalen. In eerste instantie en bij voorkeur zal de gemeente dit via de privaatrechtelijke weg doen, door een “anterieur” contract te sluiten.
Het publiekrechtelijk spoor (een exploitatieplan) hanteert de gemeente als stok achter de deur als partijen anderszins niet tot overeenstemming komen.
In de gevallen waarin de gemeente heeft gekozen voor een facilitaire rol, neemt de gemeente waar mogelijk belemmeringen weg en ondersteunt zij door begeleiding de realisatie van initiatieven.
De gemeente geeft, afhankelijk van het beoogde volkshuisvestelijke, ruimtelijke of maatschappelijke doel, voorrang aan de herontwikkeling van rotte kiezen boven de herontwikkeling van nieuwe locaties.
Bij de uitvoering van het grondbeleid kan de gemeente kiezen voor het inzetten van een privaatrechtelijk instrumentarium en publiekrechtelijk instrumentarium. Hieronder is een en ander geïllustreerd, niet uitputtend.
Publiekrechtelijk
Privaatrechtelijk
Actief grondbeleid
Vestigen Voorkeursrecht
Onteigening
Omgevingsvisie
Omgevingsplan/Bestemmingsplan
Kostenverhaal/Exploitatieplan
Welstandsnota
Grondverwerving
Aanbesteding/tenders
Samenwerkingsovereenkomsten
Realisatieovereenkomsten
Bouw- en woonrijp maken
Gronduitgifte
Vestigen zakelijke rechten
Erfpacht/verpachting/verhuur/ ingebruikgeving
Faciliterend grondbeleid
Omgevingsvisie
Omgevingsplan/Bestemmingsplan
Kostenverhaal/Exploitatieplan
Welstandsnota
Anterieure overeenkomst
Doorlegging aanbestedingsplicht
Hoofdstuk 3 › Paragraaf 3.3
Artikel 3.3.2
Voor- en nadelen facilitair grondbeleid
Onderdeel van Nota Grondbeleid 2022 Aa en Hunze