Naar hoofdinhoud

Hoofdstuk 7.

Artikel 7.3

Projecten energieopwekking

Onderdeel van Programma Energietransitie Soest 2020 - 2025

Project E01: Regionale Energiestrategie (RES)Regio Amersfoort Het Rijk vraagt via het Klimaatakkoord aan de 30 regio’s om het Rijk een bod te doen vanuit de Regionale Energiestrategie (RES). Afgesproken is dat iedere regio in Nederland door middel van een RES een strategie opstelt met betrekking tot de opwekking van hernieuwbare elektriciteit, energiebesparing, het potentieel aan duurzame warmtebronnen voor de warmtetransitie en concrete plannen om vraag en aanbod van elektriciteit en warmte door middel van infrastructuur bij elkaar te brengen. Uit de biedingen gaat blijken wat alle regio’s bij elkaar opgeteld kunnen bieden in grote stappen naar 2030 met als opgave 49% CO2-reductie en het op-wekken van 35 TWh duurzame elektriciteit op land. In regio Amersfoort werken we samen met de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden en Woudenberg samen. Aangevuld met provincie Utrecht, Waterschap Vallei en Veluwe en STEDIN. Met de RES hebben we een belangrijk instrument om de eerste lijnen van de energietransitie van Soest te tekenen. Het eerste conceptbod doen we als regio in juni 2020. Vervolgens gaat het Rijk na of het bod kwalitatief en kwantitatief goed is en werken we toe naar het definieve bod 1.0 in maart 2021. Als dat zo is mogen we in de volgende periode van twee jaar het bod verder concretiseren. Het Rijk vraagt om tweejaarlijkse actualisering van de Regionale Energiestrategieën. Planning: 2020/2021: RES 1.0 eerste bod aan Rijk 2022/2023: RES 2.0 verfijning van eerste bod 2024/2025: RES 3.0 Project E02: Transitievisie Warmte Vanuit het Klimaatakkoord krijgen gemeenten de opdracht om uiterlijk in 2021 een Transitievisie Warmte vast te stellen. In dit document staat wanneer welke wijk van het aardgas afgaat. Daarmee is het voor inwoners en bedrijven inzichtelijk wanneer hun wijk aan de beurt is en wat een mogelijk alternatief is. Dat geeft handelings-perspectief. Vanuit het Klimaatakkoord wordt gevraagd om vijfjaarlijkse herijking. In 2018 hebben tien partijen de Letter Of Intent (LOI) Duurzame Warmte getekend. Deze visie stellen we op samen met de LOI -partners duurzame warmte. Ook betrekken we partners, stakeholders en inwoners bij het opstellen van dit stuk. Voor de concretisering die volgt op deze globale visie volgen wijk-uitvoeringsplannen voor de wijken die voor 2030 van het aardgas afgaan. Samen met de wijk stellen we deze plannen op. Overigens zit er altijd een aantal jaren tussen het moment waarop een wijk wordt aangewezen om van het aardgas af te gaan en het moment dat dit daadwerkelijk gebeurt. Planning: 2019: Start opstellen Transitievisie Warmte 2020: Besluitvorming in gemeenteraad 2024: Herziening Transitievisie Warmte 2025: Besluitvorming in gemeenteraad Project E03: Wijkuitvoeringsplannen Uit de Transitievisie Warmte blijkt welke buurten en wijken als eerste van het aardgas afgekoppeld gaan worden. Voor de wijken waar dat moment voor 2030 is maken we wijkuitvoeringsplannen. Samen met de inwoners en ondernemers in de wijk gaan we onderzoeken hoe de transitie voor de wijk eruit gaat zien. Wat er nodig is om van het aardgas af te gaan, zowel in de woningen en bedrijfspanden zelf als de infrastructuur. En welke koppelkansen er zijn voor de specifieke wijk. De wijkuitvoeringsplannen hebben naar verwachting een gemiddelde looptijd van tien jaar. Planning: 2020/2021: Start wijkuitvoeringsplan wijk 1 2021: Start wijkuitvoeringsplan wijk 2 2022: Start wijkuitvoeringsplan wijk 3 Deze planning is noodzakelijk om de 49% CO2-reductie in 2030 te halen. Daarvoor moeten er in totaal 6.000 woningen van het aardgas zijn afgekoppeld. Hiervoor moeten deze woningen het basisisolatieniveau hebben (toelichting is te vinden in bijlage 2). Project E04: Duurzame Warmte Soest We gaan verder met de tien partijen die de LOI Duurzame Warmte hebben getekend. Hierin hebben partijen afgesproken om zich in te spannen om de eerste warmtenetten in Soest te realiseren. De Transitievisie Warmte is de eerste stap om hier verder mee te gaan. Vervolgens kijken we samen met partijen of er samenwerkingsovereenkomsten kunnen worden gesloten om daadwerkelijk de eerste businesscasussen voor warmtenetten te ontwikkelen en vervolgens te realiseren. Uiteraard maken we ook een directe koppeling met de wijkuitvoeringsplannen uit project E03. De verwachting is dat de eerste buurten/ wijken die in aanmerking komen voor een warmtenet overeenkomen met een of enkele wijkuitvoeringsplannen. Planning: 2020: Eerste samenwerkingsovereenkomsten sluiten 2020/2021: Ontwikkeling eerste businesscasussen Continue aandacht voor kansen voor businesscasussen voor warmtenetten. Project E05: Beleid elektriciteitsopwekking Bij het opstellen van dit programmaplan is er in Soest geen beleid voor grootscha-lige opwekking van elektriciteit. Het coalitieakkoord 2018-2022 geeft een helder uitgangspunt voor opwekking: ‘Voor Soest willen we ons maximaal inspannen om ervoor te zorgen dat grootschalige windmolens/-turbines en zonneweides niet nodig zijn. We hebben daarbij onze hoop gevestigd op innovatie en nieuwe technieken. De belangen rond plaatsing van windmo-lens/-turbines gaan de gemeentegrenzen te boven. Daarom heeft een regionale benade-ring onze duidelijke voorkeur. Mocht het toch zo ver komen dat windmolens/-turbines en zonneweides nodig zijn in Soest, dan is er wat ons betreft één duidelijk kader: niet in de polder.’ Vanuit het Klimaatakkoord en bijbehorende RES (project E01) zijn we verplicht om tot 2030 in te zetten op elektriciteitsopwekking met de op dit moment beproefde technieken zoals zonne- en windenergie. Voor de jaren daarna kunnen we meer inzetten op innovatie. Om de ruimtelijke inpassing van deze elektriciteitsopwekking in ieder geval tot 2030 zo zorgvuldig mogelijk te realiseren stellen we een Uitnodigingskader elektriciteitsopwekking op. In dit project maken we samen met experts, partners, stakeholders en inwoners een concretisering van het elektriciteitsopwekking deel uit de RES. Samen maken we beleid waarin we duidelijk maken waar duurzame elektriciteitsopwekking ingepast kan worden en onder welke voorwaarden. Denk aan voorwaarden voor de ruimtelijke inpassing, draagvlak bij omwonenden, terugvloeiing van middelen naar het gebied waar de opwekking plaatsvindt, de mogelijkheid van inwoners om financieel te participeren etc. Op deze wijze hebben alle betrokken inclusief de gemeenteraad invloed op de locaties waar de opwekking plaats kan vinden en is het voor initiatiefnemers helder waar er initiatieven ontplooid kunnen worden. Tot het moment dat we dit beleid hebben, nemen we geen aanvragen voor niet-gebouw-gebonden elektriciteitsopwekking in behandeling. Voor het participatieproces zoeken we aansluiting bij het proces van de Omgevingsvisie. Planning: 2020: Start opstellen beleid voor duurzame elektriciteitsopwekking 2020/2021: Beoogde vaststelling in de gemeenteraad Behandelen van aanvragen om elektriciteitsopwekking mogelijk te maken Evaluatie en indien nodig herijken beleid Om de doelstelling van 49% CO2-reductie in 2030 te halen is het noodzakelijk dat er in 2030 36 ha zonneveld en 20 windturbines zijn gerealiseerd. Om dat mogelijk te maken moeten we de markt gelegenheid geven om plannen in te dienen en te realiseren. Project E06: Zonne-energie op dak Om de doelstelling van 49% CO2-reductie in 2030 te halen moet in 2025 38% van alle geschikte dakoppervlak benut zijn met zonnepanelen en in 2030 al 69%. Daarom stimuleren we het realiseren van zon op dak op verschillende manieren: Energiefonds Samen – zon op woningdaken: We willen samenwerking belonen en stimuleren. Naast dat het leuk is en er mogelijk inkoopvoordelen zijn, ondersteunt de gemeente initiatieven met een energiefonds. Mensen die een initiatief hebben met meerdere bewoners uit een straat of buurt om gezamenlijk zonne-energie op daken op te wekken, kunnen budget vragen voor proceskosten/ organisatiekosten voor de gezamenlijke energieopwekking. Voorwaarden zijn bijvoorbeeld onder andere: Minimaal vijf huizen betrokken; Initiatieven moeten aantonen stappen te kunnen zetten in collectieve energiebesparing. Kanttekening: check nodig op juridische haalbaarheid Collectieve inkoop zonnepanelen: Soms kan de veelheid aan aanbieders van bijvoorbeeld zonnepanelen afschrikkend werken voor inwoners. Een betrouwbare (tussen)partij kan voor sommige inwoners van meerwaarde zijn om toch de stap te nemen om zonnepanelen aan de schaffen. In Soest en Soesterberg zijn er diverse ondernemers die zonnepanelen verkopen en of installeren. In 2012 en 2013 zijn er al succesvolle lokale collectieve inkooptrajecten geweest door Zonaanbidders Soest, inmiddels opgegaan in \ Energie Actief Soest. Om de aanschaf van zonnepanelen voor inwoners laagdrempelig en lokaal te maken starten we met een proef van collectieve inkoop van zonepanelen door de gemeente, een inwonerscollectief of via het energie- loket door middel van vraagbundeling. Hiervoor doen we een aanbesteding met bepaalde voorwaarden. Inwoners kunnen dan collectief zonnepanelen aanschaffen. Al dan niet gebruikmakend van de duurzaamheidslening (zie project WN05: Financiering bij de pijler Wonen). Collectieve inkoop is ook mogelijk, bijvoorbeeld via Vereniging Eigen Huis. Collectief Zon op bedrijfsdaken (zie ook project WK02): Er zijn in Soest genoeg bedrijven die onvoldoende dakoppervlakte hebben om in aanmerking te komen voor een SDE+ subsidie. Door vraag te bundelen is het vaak wel mogelijk om de subsidie te ontvangen. Doelstelling is om ondernemers (huurders en pandeigenaren) te verleiden en te ontzorgen bij het realiseren van zonnepanelen op hun daken. Onderzoek afdwingbaarheid zon op dak nieuwbouw: Naast het stimuleren van de realisatie van zonnepanelen op daken, kunnen we, waarschijnlijk in 2020 al, ook meer dwingend instrumentarium (wetgeving) inzetten. Minister Wiebes heeft in augustus 2019 namens het kabinet in een brief aan de tweede kamer aangekondigd het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl onder de Omgevingswet, opvolger van het Bouwbesluit 2012) te willen wijzigen. Daarmee krijgen gemeenten meer mogelijkheden om het duurzaam gebruik van daken na de lokale afweging ook richting burgers en bedrijven af te dwingen. Zon op dak corporatiebezit: ook corporaties zetten zich maximaal in om zon op dak te realiseren op hun bezit. Planning: 2020: Start inrichting energiefonds samen incl. regeling 2020: Eerste gebiedsgerichte energieconvenant in Soest 2020: Eerste collectieve inkoopactie gemeente Soest 2020: (aangekondigde) Wijziging Bbl (ministerie van EZ&K) 2021: Tweede gebiedsgerichte energieconvenant in Soest 2021: Tweede collectieve inkoopactie gemeente Soest 2022: Evaluatie energiefonds samen en collectieve inkoopactie en bepalen of voortzetten wenselijk is Continue aandacht voor het faciliteren en stimuleren van zon op dak

Rechtspraak bij dit artikel