De heuvelrug is in eerste instantie ontgonnen vanaf de randen, waar verschillende linten ontstonden op de overgang van de hoger gelegen heuvelrug naar de lager gelegen veengebieden en riviergebieden. Langs de linten zijn verschillende ‘heerlijkheden’ en ‘lusthoven’ ontstaan die kleine stukken van het woeste heuvellandschap in gebruik namen. De plaatsen rondom de heuvelrug werden met elkaar verbonden door paden en sporen.
In 1652 worden Utrecht en Amersfoort met elkaar verbonden door middel van een weg, die de heuvelrug recht overstak. Deze weg doorsnijdt het landschap als een rechte lijn. De weg maakt deel uit van de Koningsroute tussen het paleis Het Loo in Apeldoorn en het Bisdom Utrecht. Langs de weg zijn kavels uitgegeven met een vaste maat van 50 roe (1 roe is ongeveer 3,76 meter) breed bij 100 roe diep. De maatvoering van deze kavels is in het huidige beeld nog steeds zichtbaar in de ‘boskamers’ en de aangelegde loofbossen.
In de loop van de tijd is het landschap van de heuvelrug steeds meer bebost met het doel om de stuifzanden vast te leggen. Op de Leusderheide zijn nog verschillende stukken heide aanwezig. Het huidige beeld wordt bepaald door de afwisseling van bos, heide en grootschalige functies die worden omsloten door bosranden.
De locatie ligt in een omgeving van lage landduinen met vlakten en laagten, op de overgang tussen de hoge stuwwal en de lagere gronden. Door de grote variatie in de geomorfologische ondergrond ontstaat een gevarieerd landschap waarvan het beeld wordt bepaald door aangeplante naald- en loofbossen en heide.
Het beeld van de Amersfoortsestraat wordt nog steeds bepaald door de orthogonaliteit van de oorspronkelijke ruimtelijke structuur, de oriëntatie van de kavels op de weg, het lommerrijke karakter van het loofbos op de kavels en de beslotenheid van de ‘kamers’ en de ontsluitingswegen die haaks op de Amersfoortsestraat liggen.
De ‘heerlijkheden’ en ‘lusthoven’ bepalen nog steeds het beeld van de heuvelrug door de ruimtelijke assen en zichtlijnen, waarmee het woeste landschap werd bedwongen. Op de kruispunten van een aantal van deze ruimtelijke assen is soms bebouwing ontstaan.
Het landschap wordt tegenwoordig doorsneden door snel- en spoorwegen. Deze nieuwe infrastructuur gedraagt zich anders dan de Amersfoortsestraat omdat zij het landschap doorsnijden zonder er een directe functionele relatie mee aan te gaan. Daarnaast zijn in de jaren ‘60 op de Leusderheide grote militaire complexen ontstaan.
Deze grootschalige complexen zijn volledig opgenomen in het bos- en heidelandschap van de heuvelrug. Ten zuidoosten van Soesterberg liggen de tanktestbaan en een oefenterrein voor tanks. De ruimtelijke structuur van dit complex wordt bepaald door een opvallend noordwest-zuidoostoriëntatie die geen landschappelijke oorsprong lijkt te hebben, maar voortkomt uit de functie zelf.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies