De gemeente vervult een belangrijke loketfunctie waar het gaat om voorlichting. Inwoners,ontwikkelaars, maar ook commerciële archeologische bureaus dienen op heldere en eenduidige wijze op de hoogte te worden gesteld van het gemeentelijke archeologiebeleid, de verplichtingen, de rechten etc. De Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (Wkpb) vereist, dat ook archeologische informatie ontsloten is voor zowel burgers als overheid. Het publiekelijk (digitaal) toegankelijk maken van deze Beleidsnota, de Beleidsadvieskaart en de Erfgoedverordening via de gemeentewebsite is een goede manier om dit te ondervangen.
Externe communicatie voorstellen
De website van de gemeente Soest is een geijkt medium om archeologische informatie up to date te houden en gemakkelijk toegankelijk te maken. Het onderhouden van een website is een eerste stap in het (actief) informeren van de burgers. Sinds begin 2011 wordt op de gemeentewebsite (www.soest.nl) reeds informatie omtrent archeologie en het vergunningstraject aangeboden. Daarnaast kan de website dienen om initiatiefnemers, projectontwikkelaars, archeologische bureaus en burgers ruimer te informeren over het gemeentelijk archeologiebeleid en de te volgen procedures, richtlijnen etc. Eventuele wijzigingen in de beleidsadvieskaart dienen hier bijvoorbeeld ook publiekelijk gemaakt te worden;
Er is een e-mailadres beschikbaar (archeologie@soest.nl) waar vragen met betrekking tot archeologie gesteld kunnen worden;
Indien gewenst kan de gemeentewebsite in de toekomst uitgebreid worden met de mogelijkheid om bijvoorbeeld particuliere vondstmeldingen te doen of om producten voor publieksbereik te ontwikkelen;
Er is een Informatiefolder Archeologie ontwikkeld voor aanvragers van een omgevingsvergunning. De folder is beschikbaar bij de informatiebalie van het gemeentehuis en zal ook tijdens het vooroverleg voor een omgevingsvergunning aan de aanvrager meegegeven worden;
Het vooroverleg is hét moment in het vergunningstraject om een aanvrager te informeren over (mogelijke) archeologische verplichtingen of vergunningsvoorwaarden;
Indien gewenst kan tijdens een informatieavond gedurende de inspraakperiode van een bestemmings- of ontwikkelingsplan een en ander nog eens mondeling worden toegelicht voor de betrokken burgers;
Via het Omgevingsvergunningloket (OLO) van de gemeente zal een verwijzing naar het archeologiedeel van de gemeentewebsite gemaakt worden.
Maatschappelijk draagvlak
Naast het goed en volledig informeren van de burgers in het AMZ-proces, is het communicatiebeleid hieromtrent er vooral op gericht om maatschappelijk draagvlak voor het archeologisch erfgoed te creëren en te behouden! Zonder deze draagkracht en interesse van het publiek zal de archeologische monumentenzorg de zorg van slechts enkelen zijn en blijven. Het vergroten van het draagvlak voor archeologie binnen de gemeente kan worden bereikt door enerzijds het publiek bewust te maken van het belang van archeologie en anderzijds door hen erbij te betrekken. Ruimtelijke plannen hebben vaak een grote invloed op het leefklimaat van bewoners en gebruikers van een gebied; zij dienen dus ook betrokken te worden in de planvormingsprocedures. Dit vergroot niet alleen het maatschappelijk draagvlak voor de vervaardigde plannen, maar vergroot ook de kans om lokaal aanwezige gebiedskennis in te brengen in het planvormingsproces.
In de archeologie wordt tot op heden nog weinig gebruik gemaakt van de talrijke kansen die actieve participatie van bewoners biedt voor de totstandkoming van archeologievriendelijke ruimtelijke plannen. Lokale ervaringskennis van bewoners onderscheidt zich op een groot aantal punten heel duidelijk van de kennis van wetenschappelijke deskundigen en blijkt in de ruimtelijke ordening een belangrijke meerwaarde op te leveren. Actieve participatie van de bevolking levert niet alleen inhoudelijk betere plannen op, ook kunnen zij rekenen op een veel groter maatschappelijk draagvlak. Dit leidt uiteindelijk tot een duidelijke tijd- en kostenbesparing in de uitvoering (weinig oponthoud door inspraakprocedures) en een goede basis voor toekomstige planvormingsprocedures in hetzelfde gebied.
Voorstellen voor vergroten maatschappelijk draagvlak
Resultaten van archeologisch onderzoek komen (digitaal) beschikbaar voor presentatie aan het publiek, via (bijvoorbeeld) de website van de gemeente Soest. Groot voordeel hiervan is dat een breed publiek bereikt kan worden;
Waar nodig en mogelijk kunnen minder toegankelijke onderzoeksrapporten met enige regelmaat worden samengevat in een publieksvriendelijke publicatie;
De gemeente stimuleert, dat locale amateurarcheologen kunnen participeren in archeologische opgravingen op het gemeentelijk grondgebied, daarnaast kan de gemeente deze groep ook op andere wijzen actief laten participeren in het gemeentelijk archeologiebeleid (zie verder);
Een goede samenwerking tussen enerzijds amateurarcheologen en lokale historici, en anderzijds de professionele uitvoerders wordt als onmisbaar gezien voor een goed functionerende archeologische zorg. In Soest is voor het publieksbereik een belangrijke rol weggelegd bij respectievelijk het gemeentelijk museum Oud Soest en de Historische Vereniging Soest / Soesterberg. Zij spelen een belangrijke rol bij het creëren en behouden van draagvlak voor de lokale geschiedenis;
De Archeologische Werkgemeenschap voor Nederland (AWN) kan een actieve rol spelen bij het controleren van archeologisch vrijgegeven gebieden, het ondersteunen van de professionele archeologen en het verrichten van inventarisaties en veldkarteringen. Deze werkzaamheden kunnen gezien worden als een belangrijke aanvulling op het archeologiebeleid;
Archeologie kan geïntegreerd worden in fiets- en wandelroutes en andere recreatieve voorzieningen. Er kan ook gedacht worden aan speciale kunst- en cultuurroutes in de dorpskernen waarin uitingen van hedendaagse kunst en cultuur (stedenbouw) gekoppeld worden aan archeologische visualisaties. In het buitengebied is daarnaast juist de combinatie natuur, landschap en archeologie interessant. Hierbij kan samenwerking gezocht worden met de provincie, Landschapsbeheer, de gemeentelijke VVV en omliggende gemeenten. Locale historische verenigingen kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren;
Het CAR beheert een educatieve leskist, geschikt voor de bovenbouw van lagere scholen;
Aan belangstelling voor rondleidingen op opgravingen kan gehoor worden gegeven. Op grote opgravingen door het CAR worden open-dagen georganiseerd. In een Programma van Eisen kan een dergelijke mogelijkheid worden opgenomen. Het CAR is iedere woensdagmiddag voor publiek geopend. Hier is een expositieruimte met archeologisch materiaal uit Amersfoort aanwezig en krijgt men een rondleiding langs de diverse werkruimtes van het archeologisch centrum;
Bij belangrijke vindplaatsen in de gemeente kunnen informatieborden geplaatst worden om uitleg te geven over de zaken die hier gevonden zijn en over de resultaten van het onderzoek: een reconstructie van het leven dat zich hier ooit afspeelde. Te denken valt aan reconstructietekeningen van oude gebouwen, structuren of gebieden;
De culturele identiteit van dorpskernen in relatie tot het landschap is landelijk een zeer actueel thema. In Soest kan dit bijvoorbeeld tot uitdrukking komen in de huidige ontwikkelingen van Soesterberg en het voormalig defensieterrein. De archeologie biedt een mooie kans om inwoners meer te betrekken bij hun omgeving en de identiteit van de wijken en het omringende (cultuur)landschap;
Vanwege hun bijzondere geschiedenis verdienen met name de volgende gebieden in Soest aandacht voor verdere (publieke) ontsluiting:
Aardkundig en Archeologisch Rijksmonument Lange en Korte Duinen;
De Soester Eng;
Rijksbeschermd dorpsgezicht de Kerkebuurt;
Grafheuvels in De Stompert;
Het verdwenen gehucht Hees.
Hoofdstuk › Paragraaf 8.4
Artikel 8.4.2
Externe communicatie
Onderdeel van Beleidsnota archeologie 2011