Op de overgang van Heuvelrug naar polder liggen nog talloze cultuurhistorische gebieden, structuren en objecten die het verhaal van het gebied kunnen vertellen, zoals de Zuidelijke Eng, het lint en de haaks daarop staande coulissen van het streekdorp de Birkt, het Soesterveen, de Praamgracht, de Pijnenburgergrift, de Wakkerendijk/Meentweg en de Goyergracht.
De hogere delen bestonden uit heidevelden waar de schapen graasden. Hier en daar lagen hoogvenen die in de loop van de tijd vergraven zijn zoals het Soesterveen.
De Birkt was een buurtschap ten westen van Amersfoort met vrij onregelmatige door houtsingels omgeven kampen (blokvormige akkers), naar het westen overgaand in een enkel boerderijlint langs de Birktstraat, met strookvormige percelen die zich uitstrekken tot de Eem. Het oostelijke deel van de buurtschap is inmiddels geheel bebouwd, de boerderijstrook aan de Birktstraat is nog aanwezig.
Het halfopen semi-agrarische landschap rondom de Birkt met haar lint en singels kent een grote mate van verdichting met bebouwing, waardoor haar ruimtelijke kwaliteit en toegankelijkheid terugloopt. De oorspronkelijke singelstructuur is nog maar ten dele aanwezig.
De recreatiedruk in het gebied neemt door de nabijheid van de kernen Utrecht, Amersfoort en Amsterdam in de vorm van diverse vormen van recreatie en stadsrandactiviteiten toe en vraagt om nieuwe ruimtelijke verbindingen en voorzieningen, zoals een nieuwe recreatieve entree, nabij Soest in de vorm van Bijvoorbeeld een ‘Top’ of een ‘Groene Entree’.
Hoofdstuk 2. › Paragraaf 2.2
Artikel 2.2.2
OVERGANGSLANDSCHAPPEN
Onderdeel van Landschap- en Natuurontwikkelingsplan