Art. 6.1 Woonvisie 2022-2025 — Wonen met zorg

De landelijke Taskforce Wonen & Zorg roept gemeenten op om een woonzorgvisie op te stellen. Derhalve maakt Wonen met zorg een belangrijk onderdeel uit van deze Woonvisie. De woonzorganalyse Ten behoeve van de Woonvisie is specifiek gekeken naar de cijfers voor wonen en zorg. Hiervoor is een woonzorganalyse uitgevoerd waarbij onder andere de in Veenendaal actieve zorgaanbieders, woningcorporaties en het welzijnswerk betrokken zijn. Deze woonzorganalyse is opgenomen in bijlage II. Daarnaast is er in 2019 een woonwensen onderzoek uitgevoerd onder senioren in Veenendaal. De essentie De woonzorganalyse bevat een demografische prognose en overzicht van vraag en aanbod aan woon(zorg) voorzieningen voor verschillende doelgroepen zoals senioren, gehandicapten, geestelijke gezondheidszorg en kwetsbare jongeren. Middels de woonzorganalyse en de dialoogrondes met lokale stakeholders, is voor de genoemde doelgroepen vraag en aanbod rondom (bestaande en nieuwe) woon(zorg) voorzieningen inzichtelijk gemaakt. Uit de woonzorganalyse blijk dat er voor senioren een omvangrijke opgave bestaat, zowel wat betreft regulier levensloopgeschikt wonen als geclusterd (levensloop-/ zorggeschikt) en intramuraal wonen. Met name de vraag naar woon(zorg)eenheden voor 24-uurszorg PG (dementie) neemt in de toekomst aanzienlijk toe; daarnaast neemt ook de vraag toe naar woon(zorg)eenheden voor 24-uurszorg SOM (somatische klachten). De vraag naar woon(zorg)eenheden voor de gehandicaptenzorg laat een beperkte groei zien richting de toekomst: er is een uitbreidingsbehoefte voor circa 40 (deels gespikkelde, deels geclusterde) wooneenheden tot 2030. Daarbij worden de omvang van de doelgroep LVB 18+ en de afbouw van zorgindicatie VG3 naar ambulant als belangrijke aandachtspunten genoemd. Ook blijkt uit de woonzorganalyse dat de vraag naar beschermd wonen vanwege het grote reeds bestaande aanbod en de uitstroom naar onder andere beschermd thuis substantieel afneemt in de komende jaren. Voor de geestelijke gezondheidszorg wordt daarom geen opgave gezien voor uitbreiding van beschermd wonen, wel is er een opgave om te bewegen richting beschermd thuis en ambulante begeleiding (zorg aan huis). Bij beschermd thuis staat voorop dat het moet gaan om duurzame woonplekken (in de thuisomgeving) waar wonen en zorg gescheiden zijn en het teveel aan beschermd wonen studio’s fasegewijs wordt omgebouwd naar beschermd thuis studio’s. Senioren: zorgtreden en aantallen Figuur 1.5 in de woonzorganalyse toont hoeveel senioren (leeftijd 65+) de komende twintig jaar in Veenendaal wonen. De aantallen zijn onderverdeeld op basis van zorgtreden vanuit het zorgtredenmodel van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De eerste zorgtrede betreft het gebruik van eerstelijnszorg, terwijl de zesde zorgtrede betrekking heeft op residentiele opname. Naar mate de zorgtrede hoger wordt neemt de behoefte aan zorg/ondersteuning (begeleiding, behandeling, verpleging en verzorging) verder toe. Geschiktheid bestaande woningvoorraad Daarnaast is geïnventariseerd hoe (levensloop-/zorg)geschikt de bestaande woningvoorraad in Veenendaal is en in welke gebieden (wijken) met name senioren wonen. Figuren 1.8 en 1.9 in de woonzorganalyse tonen per wijk het aandeel van de woningen die (potentieel) geschikt zijn waarin op dit moment reeds senioren wonen. Wat betreft de Omgevingsvisie komt “potentieel geschikt” overeen met levensloopgeschikt en “geschikt” met rollatorzorggeschikt. Wat opvalt is dat de meeste senioren reeds in een (potentieel) geschikte woning wonen; waarbij er tussen de wijken sprake is van een groot verschil. Dit betekent dat met name de wijken Zuidwest (o.a. buurt ’t Franse Gat) en Noordwest (o.a. buurten De Pol en ’t Hoorntje) komende periode onze aandacht vragen. De spreidingskaarten op pagina’s 10-11 laten zien hoe senioren over de gemeente verspreid zijn, evenals waar de (potentieel) geschikte woningen per gebied staan. In de woonzorganalyse is in figuren 1.5 en 1.10 verder zichtbaar dat voor senioren de vraag naar 24-uurszorg komende decennia met een factor twee toeneemt. Dit betekent echter niet dat voor de volledige vraag geclusterd of intramuraal gebouwd moet worden. Dit kan deels beperkt worden door in te zetten op preventie, positieve gezondheid en/of mantelzorgondersteuning. Omdat er wel aanvullend aanbod benodigd is, dienen bestaande (geclusterde/intramurale) woon(zorg)voorzieningen te worden uitgebreid of nieuw te worden gerealiseerd. In het Regeerakkoord is opgenomen om de (intensieve) zorg voor ouderen anders te organiseren: meer de zorg te verlenen waar ouderen wonen, dan hen te laten wonen waar de zorg verleend wordt. Dit betekent dat ouderen langer zelfstandig kunnen wonen en beperkt het beroep op verpleeghuisplekken die voor de ernstig kwetsbaren nog wel nodig zijn. De zorgaanbieders geven aan dat de intensieve en complexe zorg (gefinancierd vanuit de Wet langdurige zorg; Wlz) eenvoudiger in een geclusterde/intramurale setting kan worden geleverd dan individueel gespreid in de wijk. Vanuit de gedachte dat de bestaande woon(zorg)voorzieningen als uitvalsbasis dienen van waaruit zorg/ondersteuning in de wijk geleverd kan worden, bestaat er tevens een noodzaak tot dialoog over de spreiding van geclusterde/intramurale woon(zorg)voorzieningen om vanuit het gedachtegoed van woonservicegebieden en zorgzame wijken een evenredige spreiding over de wijken te realiseren. De woonzorgladder Er zijn verschillende stappen en fases van wonen met zorg die wij voor kwetsbare inwoners aan de “onderkant” van de woningmarkt onderscheiden. Een overzicht hiervan, de zogenaamde “woonzorgladder”, laat zien welke dit zijn alvorens er sprake is van zelfstandig wonen in een (sociale) huurwoning. Het scala varieert hierbij van dakloosheid, via (eenvoudige) opvang, beschermd wonen, begeleid wonen tot (geclusterd) zelfstandig wonen. Door dit goed in beeld te brengen wordt de lokale opgave aan de “onderkant” van de woningmarkt goed zichtbaar. De woonzorgladder ronden wij zo snel mogelijk af. Toetsingskader nieuwe woon(zorg)initiatieven Om de juiste afwegingen te maken rondom nieuwe woon(zorg) initiatieven hebben wij een toetsingskader opgesteld. Als een initiatiefnemer voornemens is om een nieuw woon(zorg) initiatief te realiseren, wordt op basis van het toetsingskader uit de Woonvisie (met onderbouwing vanuit de woonzorganalyse en woonzorgladder) de besluitvorming hieromtrent afgewogen en wordt bepaald of planologische medewerking gegeven kan worden. De door de gemeente gehanteerde toetsingsvoor- waarden voor nieuwe woon(zorg)initiatieven zijn opgenomen in bijlage III. Bewustwording en betrokkenheid Komende jaren zetten wij in op het creëren van bewustwording en betrokkenheid bij professionals en bewoners. De tabel- en spreidingskaarten uit de woonzorganalyse laten zien in welke wijken veel ouderen wonen en welke woningen niet (potentieel) geschikt zijn. Deze wijken vragen de komende jaren onze aandacht. Hiermee voorkomen wij dat inwoners te lang in een niet geschikte woning blijven wonen. Dit kan tot gevolg hebben dat er kostbare Wmo aanpassingen benodigd zijn of iemand plotseling naar een geclusterde/intramurale woon(zorg) voorziening moet verhuizen. Dit terwijl bewoners die te laat verhuizen in de regel veel meer moeite hebben om nog een goed sociaal netwerk op te bouwen. Vanuit het oogpunt dat mantelzorg onder druk staat is dit eveneens een belangrijk aandachtspunt. Door in te zetten op bewustwording en betrokkenheid kunnen bewoners ervoor kiezen om tijdig hun eigen woning aan te passen of te verhuizen naar een levensloop- of zorggeschikte woning. Hoewel lang niet altijd te voorspellen is wie uiteindelijk daadwerkelijk zorg nodig heeft, is het de ambitie om zoveel mogelijk te voorkomen dat iemand met een zorgvraag in een niet geschikte woning woont. Daarnaast zorgen we, in lijn met de Omgevingsvisie, voor voldoende aangepaste woningen met indien nodig in de nabijheid beschikking over 24-uurszorg op afroep. Wat gaan we doen We hebben de lokale opgave (vraag en aanbod) naar woon(zorg)voorzieningen in beeld gebracht voor de genoemde doelgroepen. De dialoog over de analyse en prognoses wordt jaarlijks in het stedelijk WWZ-overleg gevoerd en geactualiseerd met de woningcorporaties en zorgaanbieders. Nieuwe woon(zorg)initiatieven worden, mede op basis van een vraag-aanbod (behoefte) raming vanuit de woonzorganalyse en de woonzorgladder, getoetst op basis van het toetsingskader. Bewustwording is een gezamenlijk thema, waar wij samen met professionals invulling aan geven in het stedelijk WWZ-overleg en met belangenbehartigers en bewoners in het Platform Vitaal & Zelfstandig Ouder Worden. Het op eigen initiatief aanpassen van de eigen woning om deze geschikt te maken ondersteunen wij middels de Blijverslening.

Rechtspraak bij dit artikel