Wat is het
Steeds vaker zullen mantelzorgers en zorgvragers overwegen om in elkaars directe nabijheid te kunnen gaan wonen. Dat kan in de vorm van een ‘mantelzorgwoning’. Van een mantelzorgwoning spreken we als een zorgvrager bij de mantelzorger gaat wonen of andersom en hiervoor een aan- of bijgebouw bij de woning van de mantelzorger geschikt wordt gemaakt. Een mantelzorgwoning kan bijdragen aan het langer zelfstandig wonen, het tegengaan van vereenzaming en kan zorgen voor een minder groot beroep op dure geïndiceerde zorg vanuit de Wmo. Onderzoek heeft aangetoond dat preventieve ondersteuning van mantelzorgers en het inrichten van goede voorzieningen zoals mantelzorgunits een groot maatschappelijk voordeel oplevert 13https://www.mantelzorg.nl/nieuws/waarde-van-mantelzorg-is-22-miljard-per-jaar/. Mantelzorgwoningen kunnen zonder vergunning worden geplaatst, als er voldaan wordt aan de voorwaarden.
Kijk vanuit Medemblik
We willen in de gemeente Medemblik zorgzame wijken zodat inwoners van Medemblik een ‘woonzorgcarrière’ kunnen maken in de eigen woonomgeving, zodat buren, familie en mantelzorgers betrokken blijven. Met name in de kleine kernen binden inwoners zich aan de kern en willen inwoners blijven wonen in de kern. Dit vraagt soms dat mensen de eigen woning aanpassen aan de toenemende zorgbehoefte of ondersteund worden door familie of vrienden.
Aanvulling op het afwegingskader
Voorwaarden voor een mantelzorgunit:
Er moet sprake zijn van intensieve zorg of ondersteuning,
Er bestaat tussen personen een bestaande sociale relatie (vriend, familielid),
De geboden ondersteuning overstijgt de gebruikelijke hulp (ondersteuning of zorg die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van de partner, ouders, inwonende kinderen of anderen die tot het huishouden van de inwoner behoren) van huisgenoten voor elkaar.
Het betreft ondersteuning die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een zorgvrager of betaald wordt via een pgb, ten behoeve van zelfredzaamheid of participatie.
De behoefte is aangetoond door middel van een verklaring van een huisarts, wijkverpleegkundige of andere door de gemeente aangewezen sociaal-medisch adviseur. In het geval van de gemeente Medemblik is dat de Wmo-consulent. De Wmo-consulent, in geval van geen verklaring van een externe, een check op:
Het aantal uren mantelzorg per week (minimaal 8 uur per week) en
Chronische of voortschrijdende ziekte of
Leeftijd van minimaal 80 jaar.
Voorwaarden aan de mantelzorgunit14https://www.mantelzorg.nl/onderwerpen/wonen/mantelzorgwoning/:
Zowel degene die mantelzorg krijgt als de mantelzorgverlener mag in de mantelzorgwoning wonen.
De mantelzorgwoning mag bewoond worden door maximaal één huishouden. Dit huishouden mag bestaan uit maximaal twee personen, van wie minstens één persoon mantelzorg ontvangt of verleent.
Wordt een bestaand bouwwerk bij het huis omgebouwd tot mantelzorgwoning, dan hoeft de omvang hiervan niet te voldoen aan de voorwaarden voor vergunningvrij bouwen.
Een mantelzorgwoning mag alleen op het achtererf én als je dan nog voldoende plek hebt (dit is een maximum percentage van je achtererf); Het mag niet op grond met de bestemming “Groen en niet op agrarische grond m.u.v. het agrarische bouwvlak.
Het moet voldoen aan het bouwbesluit. Hierin staan regels op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu.
Wanneer de mantelzorg ophoudt dan moet de mantelzorgwoning weer verwijderd worden óf de keuken, badkamer dan wel toilet moeten eruit. Dit moet aangetoond worden.
Een compacte, tijdelijke/ verplaatsbare, wooneenheid of woning, voorzien van een woonkamer, slaapkamer, keukentje, doucheruimte (evt. domotica voorziening) die aan- of bij een bestaande woning wordt geplaatst.
De mantelzorgwoning moet veilig en levensloop- en toekomstbestendig.
De woonsituatie in het algemeen mag niet slechter worden.
Er moet ruimte zijn voor één extra parkeerplaats op eigen grond, tenzij de ontvangers van de mantelzorg aantoonbaar niet meer kunnen autorijden en/of niet meer in bezit zijn van een auto.
Er moet participatie hebben plaatsgevonden met bewoners en/of bedrijven in de omgeving.
We onderscheiden vijf verschillende situaties waarin een mantelzorgwoning in of bij een woning kan worden gerealiseerd.
Een bestaand gedeelte van of een bijgebouw bij het huis van de mantelzorger of de verzorgde wordt geschikt gemaakt voor bewoning (bijvoorbeeld een garage of een tuinhuis).
Ten behoeve van de verzorging wordt tijdelijk (voor de duur van de mantelzorgrelatie) een zorgunit aan de woning van de mantelzorger of verzorgde geplaatst met daarin een slaap- en/of een badkamer.
Ten behoeve van het verlenen van mantelzorg wordt tijdelijk (voor de duur van de mantelzorgrelatie) een zelfstandige mantelzorgwoning (eigen ingang, woon/slaapkamer, sanitair en keuken) op het erf bij het huis van de mantelzorger of de verzorgde geplaatst.
Het huis van de mantelzorger of verzorgde wordt voorzien van een permanente aanbouw die onderdeel uitmaakt van het hoofdgebouw, waarin de verzorgde of de mantelzorger wordt gehuisvest.
Bij het huis van de mantelzorger of verzorgde wordt voor de huisvesting van de verzorgde of mantelzorger een permanent bijgebouw gerealiseerd, dat geen onderdeel uitmaakt van het hoofdgebouw.
Bron: Ministerie van VWS: Vragen en antwoorden over mantelzorgwoningen, januari 2015 Companen
Hoofdstuk 3. › Paragraaf 2.
Artikel 5.
Mantelzorgunits (wonen in de nabijheid van de mantelzorger)
Onderdeel van Notitie wonen en zorg