Naar hoofdinhoud

Hoofdstuk 3 › Paragraaf 3.5

Artikel 3.5.2

Visiepunt 2 Passende en tijdige hulp en bescherming

Onderdeel van Regionaal Beleidsplan Jeugd 2022 en verder

Passende en tijdige hulp en bescherming voor kinderen en gezinnen die dat nodig hebben. Hulp en bescherming vinden bij voorkeur in de eigen omgeving van het kind plaats en hebben (zoveel mogelijk) een tijdelijk en duurzaam karakter en zijn er op gericht om inwoners zo veel mogelijk zelf en met hun omgeving in staat te stellen om het gewone leven (weer) op te pakken. Op sommige momenten is opgroeien en opvoeden lastig en lukt het een gezin niet alleen om bepaalde problemen op te lossen. In deze gevallen is de inzet van jeugdhulp wenselijk om een kind en/of gezin te ondersteunen, met als doel dat zij weer zonder hulp verder kunnen. Het is voor de regio van belang dat er zoveel mogelijk passende, juiste zorg op de juiste plek terecht komt. Vanaf 1 januari 2022 wordt het jeugdhulplandschap in Noord-Limburg opgedeeld in verschillende segmenten. Per segment zijn duidelijke doelstellingen beschreven en is goed in kaart gebracht hoe we op de juiste manier kunnen sturen. Dit alles met doel om de juiste hulp tijdig op de juiste plek in te zetten. Doelstellingen: Om deze visie te bereiken, zetten we in op de volgende doelstellingen: In samenwerking met partners zetten we blijvend in op transformatie waardoor we vitale gemeenschappen versterken en we daarop aanvullend een passend ondersteuningsaanbod hebben. We zetten in op kwalitatief goede ambulante hulpverlening die gezinnen en jeugdigen handvatten biedt om weer alleen (zonder jeugdhulp) verder te kunnen. We maken met partners in het jeugddomein afspraken over het ontwikkelen van regulier aanbod zodat het niet in alle gevallen nodig is om (gespecialiseerde) jeugdhulp in te zetten. Wanneer een kind (tijdelijk) niet thuis kan wonen, zetten we in eerste instantie in op gezinsgerichte en duurzame woonvormen en we maken daarom met zorgaanbieders afspraken over een toereikend aanbod. Jeugdigen met een behandelvraag bieden we een toereikend aanbod aan intensieve ambulante behandelvormen (opname vervangend) en pas als dit ontoereikend is, zetten we in op behandeling met verblijf. Crisishulp is een kortdurende interventie om de crisissituatie te stabiliseren en is gericht op het realiseren van een duurzame oplossing via reguliere hulpverlening. Bij gesloten jeugdzorg realiseren we een doorlopende lijn door deze beter aan te laten sluiten bij de lokale situatie in kleinschalige voorzieningen. We intensiveren de samenwerking met gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering met als doel om gezamenlijk passende oplossingen voor een jeugdige te treffen, uitstroom naar het vrijwillig kader te versnellen en nieuwe instroom te verminderen. Om deze doelstellingen te bereiken, zetten we in op ondersteuning thuiswonenden, ondersteuning zo thuis mogelijk, ondersteuning uit huis zo kort mogelijk en jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ondersteuning thuiswonenden Ambulant Ambulante hulp is reguliere en specialistische ondersteuning voor kinderen, jongeren en gezinnen met een hulpvraag over opvoeden en opgroeien. De focus ligt hierbij op het verbeteren van, of ondersteunen bij problematische opvoedingssituaties. De hulp die geboden wordt vanuit dit segment heeft als doel om tijdelijk de juiste hulp en ondersteuning te bieden zodat kinderen en gezinnen de handvatten krijgen om weer alleen (zonder jeugdhulp) verder te kunnen. Dagbesteding en dagbehandeling Ieder kind heeft recht op onderwijs. Sommige kinderen lukt het echter niet of niet volledig om naar school te gaan. Deze kinderen kunnen steun ontvangen vanuit het segment dagbesteding en dagbehandeling. Dagbesteding en dagbehandeling vinden niet thuis plaats, maar maken het wel mogelijk dat een kind thuis blijft wonen. Binnen dit segment is er altijd een raakvlak met (vormen van) onderwijs, buitenschoolse opvang en de kinderopvang. Het doel is dan ook om de hulp vanuit dit segment zo dicht mogelijk en in samenwerking met het onderwijs en de kinderopvang te organiseren. Daarnaast willen we, wanneer het gaat om schooluitval, inzetten op tijdelijkheid. We streven er samen met onze partners naar dat kinderen zo snel mogelijk weer terug naar school kunnen of gebruik kunnen maken van reguliere kinderopvang. Op het moment dat een jongere meer gebaat is bij een vorm van (arbeidsmatige) dagbesteding, zetten we in op het tijdig betrekken van participatie en/of Wmo. Op deze manier wordt er gezorgd voor een soepele overgang van 18- naar 18+. Ondersteuning zo thuis mogelijk Wonen De regio wil dat kinderen zo thuis mogelijk ondersteuning kunnen krijgen. Wanneer de thuissituatie van een kind geen veilige of passende woonomgeving vormt, moet er gezocht worden naar een alternatieve woonoplossing die zoveel als mogelijk op een thuis lijkt. De hulp die geboden wordt vanuit het segment wonen zet in op duurzame woonvormen, die zoveel als mogelijk en zo lang als nodig een thuis kunnen zijn. Hierbij blijft het perspectief om naar huis te gaan natuurlijk altijd leidend. Het is echter niet voor alle kinderen mogelijk om terug naar huis te gaan. Deze kinderen zullen tot hun 18e (of 21e) jeugdhulp ontvangen. Het is dan voor de regio van groot belang om al ruim voordat de jongere volwassen wordt na te denken over het toekomstperspectief. Samenwerking met Wmo is hierbij van uiterst belang. Daarnaast wil de regio samen met haar aanbieders afspraken maken over de overgang van 18- naar 18+ en hoe we jongeren hier zo goed mogelijk in kunnen begeleiden. Beschermd wonen is in de regio mogelijk vanaf 17 jaar. Omdat de regio hierbij (ongeacht de leeftijd) samenwerkt met dezelfde partners, wordt een soepele overgang van 18- naar 18+ gewaarborgd. Ondersteuning uit huis, zo kort mogelijk Opname vervangende behandeling en behandeling met verblijf In de afgelopen jaren zien we een te groot aantal jeugdigen met zware problematiek die ondanks alle goede intenties van de aanbieders en gemeenten niet direct op de juiste wijze geholpen worden. Ze krijgen behandeling met verblijf, maar worden van aanbieder naar aanbieder overgeplaatst en in de loop van de tijd gaat het soms slechter met zo’n jeugdige in plaats van beter. Het gaat hier om een kwetsbare doelgroep met complexe problemen waar ook de hoogste kosten in de jeugdhulp mee gemoeid zijn. De regio’s Noord- en Midden-Limburg zetten zich samen met de aanbieders in om de keten voor de meest complexe jeugdhulp beter in te richten, waarbij de jeugdigen bij voorkeur thuis geholpen worden, in het eigen gezin en in de eigen sociale omgeving. Dit betekent dat passende en innovatieve ambulante expertise voor de doelgroep in de regio beschikbaar moet zijn zodat er een verschuiving gaat plaatsvinden van behandeling met verblijf bij een aanbieder (residentiële jeugdhulp) naar intensieve ambulante opname vervangende behandelingen in de thuissituatie (ambulante hulp). De samenwerkende regio's Noord- en Midden-Limburg zijn voornemens om gezamenlijk per 1-1-2023 nieuwe overeenkomsten te sluiten voor het segment Jeugd ‘Opname vervangende behandeling en behandeling met verblijf’. Crisishulp Crisishulp is een vorm van hulpverlening voor situaties waarbij er sprake is van een plotselinge, ernstige ontregeling en directe onveiligheid (in de fysieke, sociale en psychische gesteldheid van een jeugdige of van de omgeving) met als gevolg het ontstaan van een acuut onhoudbare situatie in de woonsituatie van de jeugdige. Door de ontregeling die plaatsvindt schieten de gebruikelijke oplossingsstrategieën (reguliere jeugdhulp) tekort en moet er crisishulp worden ingezet om de crisis te stabiliseren. De jeugdhulpregio’s in Noord- en Midden-Limburg hebben ervoor gekozen om de crisishulp voor jeugdigen vanaf 2022 gezamenlijk in te kopen en anders in te richten. Met deze nieuwe inrichting willen de regio’s komen tot samenwerking van crisishulpaanbieders vanuit verschillende expertises, waarbij zij gezamenlijk een sluitend crisisproces inrichten, gericht op het voorkomen of zo vroeg mogelijk signaleren van een crisissituatie, het zo snel mogelijk stabiliseren en terugdringen van crisissen en het organiseren van een goede uitstroom naar ‘zonder hulp verder’ of ondersteuning door reguliere hulp. JeugdzorgPlus JeugdzorgPlus is een vorm van gesloten jeugdhulp die wordt geboden aan kinderen waarbij lichtere vormen van hulpverlening geen oplossing bieden voor de problematiek van de jeugdige en/of het gezin. JeugdzorgPlus is bij deze kinderen nodig omdat zij anders een risico vormen voor zichzelf of voor hun omgeving. JeugdzorgPlus heeft als doel een dusdanige gedragsverandering te realiseren dat de jeugdige weer kan deelnemen aan de maatschappij. In een JeugdzorgPlus instelling mogen vrijheidsbeperkende maatregelen worden opgelegd aan een jeugdige om de veiligheid van zichzelf en de omgeving te waarborgen. Plaatsing in een JeugdzorgPlus instelling kan alleen nadat een machtiging door de kinderrechter is afgegeven. Op bovenregionaal niveau is een gemeenschappelijk visiedocument (mei 2021) ontwikkeld. Beoogde ontwikkelingen zijn: Het bevorderen van de uitstroom Minder doorplaatsingen tussen instellingen Geen gedwongen afzondering Meer kleinschaligheid Individueel maatwerk in de behandeling. Voorkomen van Jeugdzorg Plus c.q. minder instroom, o.a. door meer inzet van voorwaardelijke machtigingen in combinatie met maatwerkafspraken. Verbeteren van de zorg (tijdens de plaatsing JeugdzorgPlus) met behulp van een gezamenlijk (aanbieder/jeugdige & gezin/netwerk en gemeente/GI)perspectiefplan. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering Gecertificeerde instellingen (GI’s) zijn instellingen die van overheidswege gecertificeerd zijn om kinderbeschermingsmaatregelen en maatregelen in het kader van de jeugdreclassering te mogen uitvoeren. Als ouders niet in staat blijken om hun kind een gezonde en veilige opvoeding te bieden en vrijwillige hulp niet werkt of vrijwillige hulp niet geaccepteerd wordt, dan kan een kinderrechter een jeugdbeschermingsmaatregel (JB) opleggen. Er is dan sprake van gedwongen hulpverlening. Jeugdreclassering (JR) voert begeleiding en controle uit als een jeugdige van 12 jaar of ouder een strafbaar feit pleegt. Het belangrijkste doel van jeugdreclassering is om recidive te voorkomen. De regio Noord-Limburg subsidieert de GI’s voor de uitvoering van de JB en JR. Elke regio binnen Limburg heeft zijn eigen subsidieregeling, die gebaseerd is op gezamenlijke afspraken tussen de verschillende regio’s in Limburg. In 2019 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt tussen de GI’s en gemeenten, naar aanleiding van het traject tarieven JB en JR 2020 en verder. Deze zogenaamde modules richten zich op een aantal hoofdthema’s met daaronder specifiekere onderwerpen. De hoofdthema’s zijn ‘Stelsel’, ‘Organisatie’ en ‘Transformatie en innovatie’. De modules en gemaakte afspraken vormen de basis voor de verbeteragenda en de doorbraakaanpak. De Inspectie verwacht dat de regio Limburg een aanvullend plan maakt op de eindrapportage van de doorbraakaanpak van de regio Limburg dat de komende jaren leidt tot: een toereikend aanbod voor de meest complexe hulpvragen; integrale maatwerkoplossingen waaronder jeugd-GGZ en groepen voor licht verstandelijk beperkte jeugdigen, perspectief biedende pleeggezinnen, gezinshuizen, kleinschalige woonvormen en (hoog)specialistische hulp voor jeugdigen met een zeer complexe hulpvraag. Vanuit het Rijk is een toekomstscenario over de kinderbeschermingsketen opgesteld, waarin meer aandacht is voor jeugdigen en het hele netwerk. Om dat te bereiken wordt gezocht naar een (regionale) organisatievorm waarin partijen in het gedwongen kader samenwerken aan veiligheidsvraagstukken. Vooruitlopend hierop gaan we regionaal de komende jaren met deze beweging aan de slag. Hoe gaan we dit meten: Om te kunnen bepalen of we deze doelstelling behalen, gaan we het volgende meten: Het aantal jongeren op een wachtlijst die langer wachten dan de treeknorm neemt af. Om dit te kunnen meten, monitoren we de individuele wachttijden bij aanbieders. Op basis van de inkoopafspraken moeten aanbieders deze gegevens aanleveren bij de gemeenten. Daarnaast brengen wij in kaart wat de wachttijden zijn tussen het 301-bericht (toewijzing ondersteuning) en het 305-bericht (aanvang ondersteuning) en hoe vaak dit de treeknorm overschrijdt5De wachttijden kunnen pas vanaf 2022 (aanvang nieuwe contracten) gemeten worden. We gebruiken daarom het jaar 2022 als nulmeting.. De trajectduur van de ingezette jeugdhulp neemt af. Om dit te kunnen meten, maken we gebruik van het regionale dashboard (Power BI) en de van de MGR6De trajectduur kan pas vanaf 2022 (aanvang nieuwe contracten) gemeten worden. We gebruiken daarom het jaar 2022 als nulmeting. en de Arrangementenmonitor Noord-Limburg. De instroom van jeugdhulp met verblijf (gesloten plaatsing en residentiële opname) neemt af. Om dit te kunnen meten, maken we gebruik van het regionale dashboard (Power BI) van de MGR en de data van CBS Statline. Hierbij kijken we naar het percentage jeugdigen met verblijf. Het aantal jeugdigen in jeugdbescherming en jeugdreclassering daalt. Om dit te kunnen meten, maken we gebruik van de data van CBS Statline. De cliënttevredenheid is minimaal een 7,5. Om dit te kunnen meten, maken we gebruik van de cliënttevredenheidsonderzoeken die de jeugdhulpaanbieders jaarlijks onder de cliënten afnemen.

Rechtspraak bij dit artikel