Een aantal uitgangspunten vormt de onderliggende basis in de uitwerking van de thema’s en bijbehorende gezondheidsvraagstukken.
Uitgangspunt 1: Positieve Gezondheid als rode draad
We blijven uitgaan van Positieve Gezondheid. Positieve Gezondheid is een benadering die niet de ziekte centraal stelt, maar de mensen zelf. Het accent ligt op veerkracht en op wat het leven voor iemand betekenisvol maakt.
Positieve Gezondheid kent zes dimensies. De dimensies van Positieve Gezondheid zijn uitgewerkt in een spinnenweb met zes assen. De assen zijn onderverdeeld in de dimensies lichaamsfuncties, dagelijks functioneren, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven en meedoen (zie figuur 1).
Figuur 1. Spinnenweb van Positieve Gezondheid
Door het invullen van het spinnenweb kan iemand zelf beoordelen hoe hij of zij scoort op deze deelgebieden en zicht krijgen op wat hij of zij wil veranderen. Het web biedt professionals de basis voor een gesprek met een inwoner en/of een hulpvrager en geeft handvatten op welke punten iemand beter wil en kan scoren. Concreet betekent Positieve Gezondheid voor professionals enerzijds het voeren van het “andere” gesprek over het brede begrip Positieve Gezondheid en anderzijds het doorverwijzen en samenwerken over de domeinen heen. Positieve Gezondheid is het kader voor samenwerking. Bij zorg- en welzijnspartners wordt dit steeds meer gebruikt, maar we willen dit ook verbreden naar partners uit het onderwijs en bedrijfsleven en partners die actief zijn in de leefomgeving (zoals landbouw, natuur, recreatie etc.). Figuur 2 geeft een beeld van de samenhang vanuit Positieve Gezondheid tussen een aantal domeinen.
Figuur 2. Samenhang gezondheid en diverse beleidsterreinen (Bron & copyright: Louis Bolk Instituut)
Uitgangspunt 2: We zetten in op het terugdringen van gezondheidsverschillen
Gemiddeld worden we steeds ouder en ons leven telt steeds meer gezonde jaren. Alleen is die goede gezondheid niet gelijk verdeeld over de bevolking. Uit onderzoek blijkt dat mensen met lagere inkomens en een lagere opleiding gemiddeld zeven jaar korter en in minder goede gezondheid leven dan mensen met een hoge opleiding. Een hogere sociaaleconomische status betekent meer toegang tot middelen op bijna elk levensterrein: van woon- en werkomstandigheden tot gezondheidsinformatie en -gedrag. Niet voor iedereen zijn de omstandigheden of vaardigheden dusdanig dat zij zelf gezonde keuzes kunnen maken. We hebben speciaal aandacht voor inwoners in kwetsbare situaties bij gezondheidsbevorderende activiteiten en voorlichting.
Uitgangspunt 3: We zetten in op preventie
Vanuit onze wettelijke kaders én de benadering vanuit eigen regie, richten we ons voornamelijk op preventie. Immers: gezondheidsproblemen voorkomen is beter dan genezen. Het is daarom belangrijk om in te zetten op het versterken van gezondheidsvaardigheden van inwoners en om inwoners bewust te maken wat zij zelf kunnen doen om hun gezondheid en welzijn te bevorderen. Iedereen is in de basis zelf verantwoordelijkheid voor zijn of haar eigen gezondheid. Vanuit preventie werken we nadrukkelijk aan gezondheidsbevordering en -bescherming.
Uitgangspunt 4: We gaan voor een duurzame inzet op gezondheid
We gaan voor duurzame inzet met praktische oplossingen die werken op lange termijn. Dit betekent dat we omschakelen naar een situatie waarin we een leefomgeving creëren waarin de gezonde keuze de makkelijke keuze is. Dit verwachten we van samenwerkingspartners, maar ook intern bij de ontwikkeling en uitvoering van gemeentelijke taken. (Recente) wetenschappelijke inzichten over wat werkt en wat niet werkt zijn, waar mogelijk, leidend in ons handelen.
Uitgangspunt 5: We werken (integraal) samen met professionals en inwoners
Het gezondheidsbeleid is een belangrijke rode draad voor het hele sociale domein. Ook raakt de inhoud verschillende andere beleidsterreinen. Daarom is integraliteit van groot belang. Betrokkenheid van professionele - en vrijwilligersorganisaties en van inwoners is essentieel voor het tot uitvoer brengen van het gezondheidsbeleid. De gemeente kan de in deze nota gestelde ambities niet alleen behalen. Samen met organisaties en inwoners uit de gemeente kunnen we de ambities behalen.