Publiekrechtelijk kostenverhaal is verplicht bij:
De aanwezigheid van kostenverhaalsplichtige activiteiten
Als er geen overeenkomst met de initiatiefnemer is afgesloten
De Ow biedt twee mogelijkheden van publiekrechtelijk kostenverhaal:
Kostenverhaal met tijdvak: In dat geval is er een concreet eindbeeld en tempo van de ontwikkeling. Het tijdvak is bepaald. (Kostenverhaal voor integrale gebiedsontwikkeling).
Kostenverhaal zonder tijdvak: in dat geval ontbreekt een concreet tijdvak en eindbeeld. (Kostenverhaal voor organische gebiedsontwikkeling).
Kostenverhaal met tijdvak is mogelijk bij een omgevingsplan, omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit of een projectbesluit. Kostenverhaal zonder tijdvak is alleen in het omgevingsplan geregeld. Dit wordt onderstaand nader uitgewerkt:
ad. 1 Kostenverhaal met tijdvak
In geval sprake is van kostenverhaal met tijdvak, dan wordt/worden:
In het omgevingsplan kostenverhaalsgebieden aangewezen waarvoor kosten worden gemaakt;
Per kostenverhaalsgebied bepaald welke kostensoorten waarvan het gebied ten dele profijt heeft, naar evenredigheid aan dat kostenverhaalsgebied worden toegerekend;
Per kostenverhaalsgebied een raming van de kosten opgenomen;
Per kostenverhaalsgebied een raming van de opbrengsten van alle daarin gelegen gronden opgenomen, en
Per kostenverhaalsgebied regels gesteld over de verdeling van de kosten over de activiteiten;
Niet meer kosten verhaald dan dat er opbrengsten zijn;
De verschuldigde geldsom op grond van de Ow en het omgevingsplan bij beschikking vastgesteld;
Op de in rekening te brengen kosten in mindering gebracht:
De inbrengwaarde van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft;
De kosten die door de aanvrager zijn gemaakt, voor zover die kosten gelijk zijn aan of lager zijn dan de raming van de kosten in het omgevingsplan.
Dit is vergelijkbaar met de wijze waarop thans kosten via een vastgesteld exploitatieplan worden verhaald.
Ad. 2 Kostenverhaal zonder tijdvak
In geval sprake is van kostenverhaal zonder tijdvak dan gelden ook de regels zoals deze hierboven onder Kostenverhaal met tijdvak zijn opgenomen, met dien verstande dat:
Alleen het maximum van de globaal te verhalen kosten als geheel per kostenverhaalsgebied wordt opgenomen;
Een raming van de opbrengsten buiten toepassing kan blijven;
Per activiteit het maximum van de te verhalen kosten wordt opgenomen, en de kosten worden verhaald tot ten hoogste het bedrag van de waardevermeerdering van de locatie waar de activiteit wordt verricht, die optreedt of zal optreden als gevolg van de activiteit;
De beschikking een raming van de kosten bevat en van de waardevermeerdering waarop de verschuldigde geldsom is gebaseerd.
Verder geldt het volgende:
De verschuldigde geldsom wordt op grond van de Ow en het omgevingsplan bij beschikking vastgesteld.
De verschuldigde geldsom wordt berekend door de kosten over de activiteiten te verdelen naar rato van de opbrengsten van de gronden.
De opbrengsten, de waardevermeerdering en de inbrengwaarde van de gronden worden objectief geraamd.
Bij het uitblijven van betaling kan het bestuursorgaan de verschuldigde geldsom invorderen bij dwangbevel.
Op basis van de eindafrekening is nooit een aanvullende geldsom verschuldigd. Is bij de eindafrekening de berekende geldsom meer dan 5% lager, dan wordt dat meerdere (vanaf 5%) met rente terug betaald.
Bij ministeriële regeling worden regels gesteld over de hoogte en de begrenzing van een of meer van de kostensoorten. Daarbij kan onderscheid worden gemaakt naar het type locatie en de aard en omvang van de activiteit.
Bij het aanwijzen van kostensoorten kan onderscheid worden gemaakt tussen kostenverhaalsgebieden met tijdvak en zonder tijdvak.
Hoofdstuk 2 › Paragraaf 2.5
Artikel 2.5.4
Geen overeenkomst dan publiekrechtelijk kostenverhaal
Onderdeel van Nota kostenverhaal 2022