In sommige gevallen kan bijzondere bijstand worden verleend voor schulden. Het gaat om een zeer beperkt aantal situaties waarin bijzondere bijstand verleend kan worden. Hieronder staat beschreven in welke vorm de gemeente bijzondere bijstand verleend voor schulden.
A.Borgtocht
Artikel 49 onderdeel a Participatiewet biedt de mogelijkheid voor het college om bijzondere bijstand te verlenen voor schulden. Dit wijkt af van de hoofdregel dat voor schulden geen bijstand wordt verleend. De bijzondere bijstand wordt alleen verleend in de vorm van borgtocht. Daarnaast gelden de volgende voorwaarden:
1. het verzoek van belanghebbende tot verlening van een saneringskrediet is afgewezen wegens diens beperkte mogelijkheden tot terugbetaling en
2. de borgtocht is noodzakelijk om de krediettransactie alsnog doorgang te doen vinden door de Volkskredietbank (VKB).
De schuldsanering dient noodzakelijk en urgent te zijn en de belanghebbende dient in zijn bestaan bedreigt te worden. In deze situatie dient altijd eerst beoordeeld te worden of de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) tot de mogelijkheden behoort.
Is dit het geval, dan is er sprake van een voorliggende voorziening en kan geen beroep op bijzondere bijstand worden gedaan.
B.Zeer dringende redenen
Op grond van artikel 49 onderdeel b Participatiewet kan het college bijzondere bijstand verlenen voor schulden als er zeer dringende redenen bestaan en borgtocht geen oplossing is. Het gaat dan om een geldlening of verstrekking om niet. Te denken valt aan een situatie waarin onverwacht het inkomen sterk is gedaald terwijl een lening is afgesloten zonder dat belanghebbende hier schuld aan heeft. Let op: een zeer grote schuldenlast is geen dringende reden.
Artikel 16 lid 1 Participatiewet biedt ook de mogelijkheid om op grond van zeer dringende redenen bijstand te verlenen. Dit artikel kent een striktere norm. Voor bijzondere bijstandsverlening bij schulden moet daarom ook artikel 49 onderdeel b als grondslag genomen worden.
Rapportage
Omdat het verlenen van bijzondere bijstand bij schulden een uitzondering is, moet in de rapportage duidelijk zijn weergegeven waarom toch tot bijstandsverlening is overgegaan. Er moet in ieder geval aandacht worden besteed aan:
- de omvang van het totale schuldenpakket;
- de reden en wijze waarop de schulden zijn ontstaan;
- de middelen die belanghebbende bij het ontstaan van de schulden en daarna tot zijn beschikking heeft gehad;
- de pogingen die belanghebbende zelf heeft ondernomen om uit zijn schuldensituatie te komen;
- op welke wijze wordt voorkomen dat de bestaande schulden verder oplopen en nieuwe schulden ontstaan;
- of er al eerder bijstand voor schulden is verleend;
- hoe de bijstand wordt terugbetaald (als geldlening)
Hoofdstuk
Artikel 1.17
Bijzondere bijstand en schulden
Onderdeel van Richtlijnen Bijzondere Bijstand 2023