De lokale verantwoordelijkheid en regierol voor het gemeentelijke veiligheidsbeleid is opgenomen in artikel 172 Gemeentewet. Daarin is vastgelegd dat de burgemeester belast is met het handhaven van de openbare orde en veiligheid. In het verlengde van deze wettelijke rol is ook een taak weggelegd voor het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft vanuit zijn democratische legitimatie een kaderstellende rol. Dit komt onder meer tot uiting door het formuleren van prioriteiten en beleidsdoelstellingen in een (kader)nota integrale veiligheid. Het college van burgemeester en wethouders is vervolgens verantwoordelijk voor de door de raad vastgestelde hoofdlijnen van het plan. Het college zorgt voor de organisatie en de uitwerking van de plannen. Vanwege de noodzaak tot samenwerking door vele partners in de veiligheidszorg wordt aan de gemeente de zogenaamde regierol toebedeeld. De gemeente is vanwege de lokale verankering hiervoor de meest aangewezen partij. Met de regierol wordt het lokaal bestuur in staat gesteld om politiek-bestuurlijke keuzes te maken, voor een op maat gesneden veiligheidsbeleid.
Het integraal veiligheidsbeleid wordt eens per vier jaar vastgesteld door de gemeenteraad. De looptijd van dit beleid loopt parallel aan de gemeenteraadsperiode. Na de gemeenteraadsverkiezingen wordt een raads- en/of coalitieakkoord vastgesteld. Lokaal beleid is een belangrijke leidraad. Wel zien we steeds meer landelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de coronacrisis, het afnemende vertrouwen in de overheid, verharding van de maatschappij, polarisatie en een schaarste op de arbeidsmarkt dat we als gemeente niet alleen lokaal het beleid kunnen bepalen. Ook door het bestaan van de nationale politie en daarmee het bestaan van het basisteam (1) kan niet alles meer per gemeente worden georganiseerd. De politiecapaciteit wordt verdeeld binnen het basisteam en dit betekent dat de gemeenten zaken op elkaar af dienen te stemmen. Samenwerking is dan ook van groot belang. De afgelopen jaren is de samenwerking op het gebied van veiligheid tussen de gemeenten in het politiebasisteam Walcheren geïntensiveerd. Om die reden wordt vanaf de nieuwe beleidscyclus gewerkt met een nota integrale veiligheid voor het basisteam Walcheren. Waar mogelijk worden basisteam brede veiligheidsdoelen en prioriteiten gesteld, waar nodig is er ruimte voor couleur locale.
Aan het integraal veiligheidsbeleid liggen (data)bronnen ten grondslag. Cijfers die zowel inzicht bieden in de objectieve veiligheid (bijvoorbeeld criminaliteitscijfers) als in de subjectieve veiligheid (wat zijn de veiligheidsgevoelens van inwoners). Alle beschikbare informatie is samengebracht in de Monitor Integrale Veiligheid Zeeland. In 2022 is de monitor voor het eerst op deze wijze ontwikkeld voor Zeeland. Omdat de Monitor Integrale Veiligheid ook in West-Brabant wordt uitgevoerd, kunnen de trends in de verschillende districten en gemeenten binnen de politieregio Zeeland West-Brabant met elkaar vergeleken worden. De monitor wordt jaarlijks geactualiseerd.
(1) In Zeeland zijn 3 basisteams binnen de politie: Walcheren, Zeeuws-Vlaanderen en de Oosterschelderegio. Op het niveau van deze basisteams vindt ook de Basisteamdriehoek plaats waar de betrokken burgemeesters, teamchef politie van het basisteam en de gebiedsofficier van het Openbaar Ministerie met elkaar afstemmen.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.1
Aanleiding en totstandkoming nota integrale veiligheid
Onderdeel van Integraal Veiligheidsbeleid Walcheren 2023-2026